Tái hiện Lễ cưới của người Nùng

Tái hiện Lễ cưới của người Nùng

Ngày 1/9, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Nùng đến từ tỉnh Lạng Sơn đã tái hiện Lễ cưới của dân tộc mình, thể hiện nét văn hóa truyền thống độc đáo qua các nghi thức, nghi lễ.

Chú rể đón cô dâu về nhà. Ảnh: Nam Sương
  Chú rể đón cô dâu về nhà. Ảnh: Nam Sương

Đối với đồng bào dân tộc Nùng, phong tục hôn nhân là một vốn văn hóa cổ tryền đặc sắc. Để tiến tới hôn nhân, người Nùng phải thực hiện trang trọng các nghi lễ như: Lễ so tuổi, Lễ dạm hỏi, Lễ dẫn cưới, Lễ đón dâu, Lễ lại mặt và một số tục lệ khác. Trong đó Lễ cưới là một nghi lễ đặc biệt đã lưu truyền trong đời sống người Nùng qua nhiều thế hệ.
 
Đoàn rước dâu đưa cô dâu về đến nhà trai. Ảnh: Hoàng Tâm
Đoàn rước dâu đưa cô dâu về đến nhà trai. Ảnh: Hoàng Tâm

Đầu tiên là lễ so tuổi. Trên cơ sở tình yêu của đôi bạn trẻ, nhà trai sẽ mang sang nhà gái một đôi quả cau để xin thông tin về ngày, tháng, năm sinh của cô gái. Nếu xét thấy hợp nhau, nhà trai sẽ đến nhà gái lần hai để làm lễ dạm hỏi. Trong lễ dạm hỏi, nhà trai chọn một người làm ông mối, người này phải là người đã có gia đình và có cả con trai và con gái, thay mặt nhà trai bàn với nhà gái về việc hôn lễ. Nếu được gia đình nhà gái đồng ý thì nhà trai sẽ hẹn ngày đến để làm lễ ăn hỏi.
Nhà trai phải sửa soạn mâm lễ cúng để xua đuổi tà ma khi cô dâu về nhà chồng. Ảnh: Hoàng Tâm
 Nhà trai phải sửa soạn mâm lễ cúng để xua đuổi tà ma khi cô dâu về nhà chồng. Ảnh: Hoàng Tâm 

Sau lễ dạm hỏi là lễ ăn hỏi “Lảu nự”. Trong lễ ăn hỏi, hai bên gia đình bàn bạc các vấn đề quan trọng liên quan đến đám cưới như lễ vật, ngày giờ đón dâu... Sau khi mọi công việc trên hoàn tất, hai bên gia đình sẽ bắt tay vào chuẩn bị cho lễ cưới.
Cô dâu, chú rể vái lạy ông bà tổ tiên. Ảnh: Nam Sương
 Cô dâu, chú rể vái lạy ông bà tổ tiên. Ảnh: Nam Sương
Ông mối "mát tay" chải chiếu cho cô dâu, chú rể để cầu mong hạnh phúc đến với đôi bạn trẻ. Ảnh: Nam Sương
 Ông mối "mát tay" chải chiếu cho cô dâu, chú rể để cầu mong hạnh phúc đến với đôi bạn trẻ. Ảnh: Nam Sương 
 
Cô dâu ngồi trước ngọn đèn trước khi ra thưa chuyện và mời trầu... bố mẹ chồng và họ hàng. Ảnh: Hoàng Tâm
Cô dâu ngồi trước ngọn đèn trước khi ra thưa chuyện và mời trầu... bố mẹ chồng và họ hàng. Ảnh: Hoàng Tâm 

Lễ cưới của người Nùng diễn ra với nhiều lễ nghi đặc sắc như: Khi đón dâu phải đúng thời gian ước hẹn; đoàn đón dâu của người Nùng thường là 6, 8 hoặc 10 người. Bởi theo quan niệm dân gian của người Nùng, số chẵn là số may mắn (đủ đôi, đủ cặp). Khi xuất hành đến nhà gái, chú rể phải thắp nén hương lên bàn thờ tổ tiên và cúi lạy. Trong lễ đón dâu, ông mối sẽ phải đối đáp bằng lối hát sli với nhà gái để xin rước cô dâu về.

Cô dâu ra thưa chuyện với bố chồng. Ảnh: Hoàng Tâm
Cô dâu ra thưa chuyện với bố chồng. Ảnh: Hoàng Tâm 
 
Cô dâu ra thưa chuyện mẹ chồng và người thân. Ảnh: Hoàng Tâm
Cô dâu ra thưa chuyện mẹ chồng và người thân. Ảnh: Hoàng Tâm 
Khi đến nhà trai, cô dâu phải đứng ngoài sân làm một số thủ tục rồi mới được vào nhà, theo phong tục của người Nùng, trước khi vào nhà, cô dâu phải dùng chân làm đổ cái bàn trước sân nhà, trên đó có 5 cái bánh nặn bằng gio bếp mà gia đình nhà chú rể chuẩn bị và một số lễ vật để cúng xua đuổi tà mà và coi như từ nay cô dâu đã là người của nhà trai. Sau đó, cô dâu sẽ phải vào lạy bàn thờ tổ tiên và ra mời trầu, mời nước bố, mẹ chồng và những người có tuổi trong họ nhà trai. Từ đây, đôi trai gái chính thức trở thành vợ chồng.
Cô dâu cùng "bà đưa", "bà đón" lại ngồi trước ngọn đèn. Ảnh: Nam Sương
Cô dâu cùng "bà đưa", "bà đón" lại ngồi trước ngọn đèn. Ảnh: Nam Sương 
Ngay sau các nghi lễ truyền thống, mọi người trong họ và khách mời cùng thưởng thức sản vật núi rừng, mừng hạnh phúc cô dâu chú rể, mừng gia tộc thêm một gia đình mới.
Mọi người nhà cô dâu và chú rể cùng tham gia hỏi thăm nhau, đối đáp những điệu dân ca. Ảnh: Nam Sương
 Mọi người nhà cô dâu và chú rể cùng tham gia hỏi thăm nhau, đối đáp những điệu dân ca. Ảnh: Nam Sương 
Lễ cưới của dân tộc Nùng là phong tục đặc sắc, truyền thống văn hoá lâu đời, không chỉ thể hiện lòng biết ơn, sự mong muốn mà ở đó còn thể hiện tinh thần đoàn kết và sức mạnh của cộng đồng.
Hoàng Tâm
Hoàng Tâm ((DTMN))