An Giang khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế - xã hội khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là địa phương hội tụ đầy đủ các loại hình không gian phát triển, từ biên giới đất liền giáp Vương quốc Campuchia, vùng biển, hải đảo rộng lớn đến vùng đồng bằng trù phú và vùng núi Bảy Núi - Hà Tiên. Sự tích hợp đa dạng các không gian biên giới, cửa khẩu, biển, đảo, đô thị, nông nghiệp, du lịch và logistics tạo ra dư địa toàn diện để tỉnh tổ chức lại không gian phát triển theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Phong thông tin, tỉnh xác định mục tiêu tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển của tỉnh đồng bộ với không gian phát triển quốc gia và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tỉnh hướng tới tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội theo mô hình “đa tầng, đa cực”, liên kết chặt chẽ giữa đất liền, biển, đảo, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới.
Giai đoạn 2026 - 2030, An Giang đặt mục tiêu phát triển bứt phá với các chỉ tiêu kinh tế - xã hội phấn đấu cao hơn mức bình quân chung của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt trên 11%/năm.
Tầm nhìn đến năm 2045, An Giang hướng tới vận hành toàn bộ nền kinh tế theo phương thức kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn. Tỉnh sẽ sở hữu kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, an toàn và thích ứng cao với biến đổi khí hậu; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng chính; người dân được hưởng thụ dịch vụ xã hội chất lượng cao trong một xã hội kỷ cương, văn minh và phát triển bền vững; xây dựng đặc khu Phú Quốc thành trung tâm quốc tế.
Để cụ thể hóa các mục tiêu chiến lược, An Giang tập trung thực hiện các khâu đột phá về kết cấu hạ tầng giao thông kết nối và phát triển các cực tăng trưởng hạt nhân, tạo hành lang kinh tế liên thông trong nước và quốc tế.
Theo đó, trọng tâm hàng đầu là ưu tiên nguồn lực hoàn thành các công trình hạ tầng chiến lược phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc; đồng thời, tỉnh đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án giao thông động lực quy mô lớn, bao gồm: Tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, kết nối trung tâm du lịch tâm linh, kinh tế biên giới Châu Đốc với trục dọc Đồng bằng sông Cửu Long và cảng biển Trần Đề; tuyến cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu, tạo hành lang kinh tế ven biển phía Tây kết nối đồng bộ các đô thị biển; mạng lưới giao thông kết nối cửa khẩu quốc tế, nâng cao năng lực thông quan và giao thương hàng hóa với Vương quốc Campuchia; hạ tầng hàng không và cảng biển, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, Cảng hàng không Rạch Giá và hệ thống cảng biển theo quy hoạch.
Một khu đô thị mới tại phường An Thới, đặc khu Phú Quốc. Ảnh: Huy Hùng/TTXVN
Trong định hướng phát triển đô thị và các cực tăng trưởng, tỉnh tập trung xây dựng đặc khu Phú Quốc trở thành khu kinh tế đặc biệt - đô thị loại I tầm cỡ quốc tế, đóng vai trò là trung tâm du lịch sinh thái biển đảo, dịch vụ, tài chính và đổi mới sáng tạo, đồng thời là đầu mối kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với khu vực và thế giới. Song song đó, tỉnh phát triển đặc khu Thổ Châu thành vùng biển đảo bền vững gắn với bảo vệ chủ quyền quốc gia; từng bước hình thành không gian liên kết chiến lược biển đảo Phú Quốc - Thổ Châu - Hòn Khoai (Cà Mau).
Chủ tịch UBND đặc khu Thổ Châu Lâm Minh Hiển chia sẻ, đặc khu Thổ Châu có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng - an ninh tại vùng biển phía Tây Nam của Tổ quốc. Mục tiêu chiến lược là xây dựng Thổ Châu trở thành trung tâm hành chính - chính trị, trung tâm kinh tế biển, hậu cần nghề cá, thương mại, dịch vụ du lịch sinh thái; khu vực bảo tồn sinh thái; đồng thời là điểm tựa vững chắc bảo vệ an ninh quốc phòng vùng biển đảo phía Tây Nam. Đặc khu tập trung huy động nguồn lực hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật thiết yếu, đáp ứng tiêu chuẩn hiện đại và điều kiện đặc thù của hải đảo.
Theo đó, đặc khu hoàn thiện mạng lưới đường giao thông vòng quanh đảo Thổ Châu, các tuyến kết nối khu chức năng và tuyến kết nối sân bay; nâng cấp bến cảng hiện hữu, phát triển cảng lưỡng dụng Bãi Dong và nghiên cứu phát triển các loại hình giao thông hàng không, kết nối liên đảo. Đồng thời, tổ chức nguồn và mạng lưới cấp điện kết hợp hệ thống điện quốc gia với nguồn điện tại chỗ và năng lượng tái tạo; khai thác hiệu quả nguồn nước hiện có, bổ sung hồ chứa và nghiên cứu giải pháp khử mặn nước biển; phát triển hệ thống viễn thông, cáp quang đồng bộ, đáp ứng nhu cầu phát triển của đặc khu Thổ Châu.
Đối với đất liền, An Giang quy hoạch và nâng cao chất lượng hệ thống đô thị động lực gồm: Long Xuyên, Rạch Giá, Châu Đốc, Hà Tiên và Tịnh Biên. Đô thị Rạch Giá được xác định là trung tâm tiểu vùng, gắn kết với dải hành lang kinh tế biên giới từ Đồng Tháp đến An Giang. Hệ thống đô thị này sẽ kết nối sâu rộng với mạng lưới đô thị vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Thành phố Hồ Chí Minh và Thủ đô Phnom Penh (Campuchia).
Lãnh đạo tỉnh An Giang cho biết, nhằm bảo đảm tính bền vững cho không gian phát triển mới, tỉnh chuyển dịch mạnh mẽ từ dựa vào nguồn lực sẵn có đất đai, tài nguyên, ngân sách… sang kiến tạo, kích hoạt và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, đặc biệt là nguồn vốn tư nhân và hợp thức hóa các dự án hợp tác công tư (PPP).
Theo đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trục xuyên suốt trong đổi mới mô hình tăng trưởng. Tỉnh tập trung phát triển các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics, thương mại điện tử, du lịch chất lượng cao và cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, sinh thái và bền vững.
Bên cạnh đó, An Giang tập trung đột phá chuyển dịch cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các lĩnh vực trụ cột như kinh tế biển, logistics, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và năng lượng tái tạo. Tỉnh thực hiện tối ưu hóa mạng lưới giáo dục, ưu tiên đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông chất lượng cao tại 5 đô thị hạt nhân là Long Xuyên, Rạch Giá, Châu Đốc, Phú Quốc, Hà Tiên; đổi mới đào tạo nghề gắn liền với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Là địa bàn chiến lược có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh ở Tây Nam Tổ quốc, An Giang gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh. Tỉnh tập trung xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc trên tuyến biên giới, vùng biển đảo; duy trì đường biên giới đất liền giáp Vương quốc Campuchia hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Đồng thời, các lực lượng chức năng của tỉnh bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho các sự kiện đối ngoại lớn, trọng tâm là Hội nghị cấp cao APEC năm 2027.
Trước những thách thức gay gắt của thiên tai và biến đổi khí hậu, An Giang tăng cường liên kết vùng trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và an ninh nguồn nước; đồng thời, tập trung xây dựng hệ thống điều hành nguồn nước trên cơ sở dữ liệu thời gian thực; chủ động triển khai các công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển, sụt lún đất, ngập úng và xâm nhập mặn; quản lý và phát triển bền vững hệ sinh thái rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng ngập mặn nhằm nâng cao khả năng chống chịu sinh thái.
