Trong mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” được Hà Nội thí điểm tại hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm, nông nghiệp và môi trường không chỉ là lĩnh vực quản lý chuyên ngành mà còn trực tiếp quyết định chất lượng sống, sinh kế và mức độ hài lòng của người dân.
Quá trình phát triển đô thị, công nghiệp và hạ tầng đang mở ra không gian tăng trưởng mới cho xã Thư Lâm (Hà Nội), đồng thời đặt ra yêu cầu giải quyết hài hòa giữa phát triển và bảo đảm quyền lợi người dân.
Trong mô hình thí điểm “xã, phường xã hội chủ nghĩa” của Hà Nội, hạnh phúc và sự hài lòng của người dân không chỉ là mục tiêu cuối cùng mà còn là tiêu chí tổng hợp để đánh giá hiệu quả phát triển và hoạt động của chính quyền cơ sở.
Giáo sư Chu Chấn Minh - Viện trưởng Danh dự Viện Nghiên cứu Nam Á - Đông Nam Á thuộc Viện Khoa học Xã hội tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) - cho rằng việc Việt Nam triển khai thí điểm xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa (XHCN)” tại Hà Nội có ý nghĩa quan trọng, thể hiện quá trình cụ thể hóa các chủ trương, định hướng được đề ra tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời góp phần nâng cao năng lực quản trị ở cấp cơ sở trong bối cảnh Việt Nam thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Qua rà soát, xã Thư Lâm (Hà Nội) có 34/54 tiêu chí đạt và cơ bản đạt; trong 20 tiêu chí còn lại có những tiêu chí lớn về quy hoạch, hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông và hạ tầng đô thị. Đây được xem là “đường găng”, đòi hỏi lộ trình dài hạn, nguồn lực đầu tư và sự phối hợp chặt chẽ giữa địa phương với các sở, ngành thành phố Hà Nội.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2035, trở thành Thủ đô xã hội chủ nghĩa, với nền tảng được xây dựng từ các xã, phường.
Trong tuần từ ngày 13 - 19/7/2026 đã diễn ra một số sự kiện nổi bật: Trách nhiệm thiêng liêng tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ; Mưa lũ gây thiệt hại nghiêm trọng tại miền núi phía Bắc; Hà Nội triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”; Chốt phương án tăng lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027; Bộ Công an trực tiếp điều tra vụ án vi phạm quy chế thi tại Tuyên Quang; Khởi tố 3 lãnh đạo, cán bộ Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết, thành phố sẽ ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ then chốt, hạ tầng thiết yếu, chuyển đổi số, môi trường tại 2 xã thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là Thư Lâm và Phúc Thịnh.
Là hai địa phương đầu tiên được Hà Nội lựa chọn thí điểm mô hình "xã hội chủ nghĩa", Thư Lâm và Phúc Thịnh xác định mọi mục tiêu phát triển từ kinh tế, quản trị đến văn hóa, an sinh đều hướng tới nâng cao chỉ số hạnh phúc và sự hài lòng của người dân.
Hà Nội ban hành bộ tiêu chí gồm 8 nhóm với 54 tiêu chí, thang điểm 100, làm căn cứ triển khai và đánh giá kết quả thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" tại Thư Lâm và Phúc Thịnh, từ xây dựng hệ thống chính trị đến phát triển kinh tế, hạ tầng, an sinh và chất lượng sống của người dân.
Trước khi được Hà Nội lựa chọn thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa", Thư Lâm và Phúc Thịnh có gần 199.000 dân, thu nhập bình quân khoảng 90 triệu đồng/người/năm và được quy hoạch nâng quy mô dân số lên khoảng 690.000 người vào năm 2030.
Thủ đô Hà Nội đang đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, đô thị để chuẩn bị thí điểm mô hình "xã hội chủ nghĩa" tại Thư Lâm và Phúc Thịnh, hai địa phương có gần 199.000 dân và thu nhập bình quân khoảng 90 triệu đồng/người/năm.
Hà Nội lựa chọn 2 xã Phúc Thịnh và Thư Lâm để triển khai thí điểm mô hình 'xã, phường xã hội chủ nghĩa' vì nơi đây hội tụ các tiêu chí về tổ chức không gian và còn nhiều dư địa phát triển.
Là một trong hai địa phương được Hà Nội chọn thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa", cán bộ và người dân xã Thư Lâm bày tỏ kỳ vọng đây sẽ là động lực bảo tồn giá trị truyền thống, nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững.
Hà Nội đang khẩn trương hoàn thiện Đề án triển khai thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" với mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của người dân. Đây không chỉ là một bước đi mới trong đổi mới quản trị ở cấp cơ sở mà còn là nỗ lực cụ thể hóa những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội ngay tại nơi gần dân nhất, nơi mọi chủ trương, chính sách được chuyển hóa thành những kết quả thiết thực trong đời sống hằng ngày.
Việc xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được đặt ra không phải là những khẩu hiệu chung chung, mà bằng những tiêu chí cụ thể gắn trực tiếp với đời sống người dân. Trong đó y tế và giáo dục chất lượng cao được xem như hai trụ cột quan trọng để đo năng lực quản trị, mức độ phát triển và chất lượng sống ở cơ sở.
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) được thông qua tại Đại hội XI, Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội có 8 đặc trưng.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, thành phố đang nghiên cứu xây dựng Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” nhằm cụ thể hóa bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa ngay từ cấp gần dân nhất.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Cường cho rằng, việc nghiên cứu, thí điểm xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa ở thời điểm hiện nay là hoàn toàn chín muồi cả về lý luận, thực tiễn lẫn điều kiện tổ chức thực hiện.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với quyền làm chủ của nhân dân không chỉ là kết quả của quá trình tìm đường cứu nước mà còn trở thành nền tảng tư tưởng cho sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.
