Động thái đảo chiều nhanh chóng của chính quyền Trump làm dấy lên tranh cãi trong và ngoài nước, khi Mỹ vừa siết chặt lại ngay lập tức nới lỏng lệnh trừng phạt dầu Nga.
Mỹ gia tăng áp lực buộc Ấn Độ giảm nhập dầu Nga, biến lợi ích năng lượng giá rẻ thành rào cản cấu trúc đối với quan hệ thương mại song phương Mỹ–Ấn dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Nhóm G7 và EU đang xây dựng gói trừng phạt mới, quyết tâm cắt đứt mọi dịch vụ bảo hiểm và hàng hải đối với đội tàu Nga. Đây được xem là nỗ lực nhằm "bóp nghẹt" doanh thu dầu mỏ trên biển.
Trước các lệnh trừng phạt của Mỹ, Nga đang tích cực tìm tuyến đường thay thế, như vận chuyển qua các nước thứ ba và sử dụng phương thức hậu cần sáng tạo.
Lần đầu tiên kể từ năm 2007, Thổ Nhĩ Kỳ nhập khẩu dầu thô từ Brazil, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược năng lượng. Việc đa dạng hóa nguồn cung giúp nước này đảm bảo an ninh năng lượng và giảm rủi ro từ các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga.
Saudi Arabia vươn lên dẫn đầu về nhập khẩu dầu của Nga trong tháng 11/2024, trong khi Ấn Độ giảm mạnh 55% lượng nhập khẩu xuống mức thấp nhất kể từ tháng 6/2022.
Sáu tàu chở gần 5 triệu thùng dầu của Nga đã không tới được điểm đến ở Ấn Độ. Một số tàu lênh đênh cách bờ biển vài km trong nhiều tuần mà không đưa ra lý do.
Theo trang oilprice.com, có vẻ như việc thúc đẩy trừng phạt Nga đang phản tác dụng và làm tổn thương các công ty bảo hiểm và công ty vận chuyển ở phương Tây nhiều hơn.
Theo Financial Times, xác tàu chở dầu trong “hạm đội ma” từng chở dầu của Iran đã chuyển sang vận chuyển dầu Nga kể từ khi phương Tây siết chặt các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu thô của Moskva hồi tháng 12/2022.
Cuộc xung đột ở Ukraine đang củng cố vai trò của châu Á và Trung Đông với tư cách là những nhà cung cấp nhiên liệu chính cho thế giới như dầu diesel và xăng – hai thứ rất quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu.
Một cuộc điều tra gần đây của báo Wall Street Journal cho thấy có một lỗ hổng đang giúp dầu thô Nga vốn bị cấm nhưng vẫn có thể tiếp cận thị trường Mỹ.
Theo dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu Clarkson (Anh), nhu cầu đối với các tàu chở dầu sẽ tăng vọt vào năm tới lên mức cao chưa từng thấy trong ba thập kỷ.
Nga đang đưa một tàu chở dầu phá băng tới Trung Quốc qua Vòng Bắc Cực. Đây mới là lần thứ hai nước này khám phá một tuyến đường hứa hẹn sẽ đưa dầu thô đến tay người mua châu Á nhanh hơn.
Khi phương Tây tính toán thiệt hơn trong áp trần giá dầu Nga, chắc chắc rằng biện pháp này sẽ không được thực thi nghiêm ngặt. Nhờ đó, Nga có thể thực hiện nhiều cách để lách biện pháp trừng phạt này của phương Tây.
Cho đến nay, các biện pháp trừng phạt của phương Tây vẫn không thể đè bẹp hoạt động xuất khẩu dầu của Nga khi Nga đang chuyển hướng, bán dầu thô cho những quốc gia châu Á như Ấn Độ và Trung Quốc.