#thỏa thuận Mỹ Iran

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran có thể từ bỏ lượng urani được làm giàu ở mức cao nếu đạt được thỏa thuận với Mỹ.

Lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz đã tăng gần gấp 3 lần trong thời gian Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran có hiệu lực, song vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến sự.

Việc mở lại eo biển Hormuz sẽ giúp hạ nhiệt căng thẳng trên thị trường năng lượng, nhưng cũng có thể cho phép Tehran giành được đòn bẩy chiến lược chưa từng có đối với tuyến hàng hải huyết mạch này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/7 đã họp với các cố vấn hàng đầu và nhiều thành viên cấp cao trong nội các để quyết định có tăng cường chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hay không.

Dù liên tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn và xuất hiện các vụ đụng độ lẻ tẻ, nhưng sức ép kinh tế, quân sự và chính trị trong nước khiến cả Mỹ lẫn Iran đều có nhiều động lực theo đuổi giải pháp ngoại giao.

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tạm lắng nhưng chưa khép lại. Theo giới chuyên gia, cuộc đối đầu đã để lại bảy bài học quan trọng về sức mạnh quân sự, ngoại giao, răn đe hạt nhân và nguy cơ tái bùng phát chiến sự.

Thỏa thuận với Iran đang bị chỉ trích là chưa đủ cứng rắn. Tuy nhiên, theo một số nhà phân tích, giá trị lớn nhất của nó không nằm ở những nhượng bộ với Tehran, mà ở việc giúp Washington rảnh tay cho cuộc cạnh tranh chiến lược với một cường quốc khác.

Iran và Mỹ nhất trí thiết lập đường dây nóng nhằm xử lý nhanh các sự cố phát sinh tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Bản ghi nhớ Islamabad làm dấy lên nhận định rằng Mỹ đang quay lại Học thuyết Nixon, chuyển vai trò giữ ổn định Trung Đông cho các cường quốc trong khu vực.

Thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran vừa đạt được đã lập tức đối mặt với phép thử đầu tiên tại Liban, khi giao tranh giữa Israel và Hezbollah bùng phát trở lại, đe dọa làm chệch hướng nỗ lực chấm dứt xung đột trong khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký điện tử một biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn trong cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý sau nhiều tháng căng thẳng.

Các quan chức Iran cho rằng bản ghi nhớ (MOU) vừa ký với Mỹ là một thắng lợi ngoại giao của Tehran, đạt được nhờ lập trường kiên định trong đàm phán, đồng thời phản ánh việc Washington không đạt được các mục tiêu quân sự mà nước này từng đề ra.

Theo thỏa thuận với Mỹ, Iran sẽ pha loãng lượng uranium làm giàu ở mức cao xuống ngưỡng phục vụ mục đích dân sự dưới sự giám sát của IAEA.

Dù Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận sơ bộ và eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, các nguy cơ từ thủy lôi, căng thẳng an ninh và chi phí bảo hiểm cao vẫn khiến nhiều hãng tàu chưa sẵn sàng quay lại tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới.

Mỹ đã công bố nội dung chính thức của thỏa thuận 14 điểm với Iran, trong đó xuất hiện một số điều chỉnh đáng chú ý liên quan đến Liban, eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân Iran so với bản dự thảo bị rò rỉ.

Dự thảo thỏa thuận bị rò rỉ cho thấy Washington và Tehran đã tiến rất gần tới một bước ngoặt ngoại giao, nhưng nhiều vấn đề then chốt vẫn được để ngỏ.

Hải quân Mỹ chuẩn bị triển khai các phương tiện không người lái trên không, mặt nước và dưới đáy biển để truy tìm, vô hiệu hóa những quả thủy lôi mà Iran có thể đã rải trong thời gian xung đột.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Tổng thống Donald Trump có thể sớm công bố thỏa thuận sơ bộ với Iran. Trong khi một số nội dung chính đã được hé lộ, nhiều điều khoản quan trọng vẫn sẽ tiếp tục được đàm phán trong thời gian tới.

Thỏa thuận Mỹ - Iran được kỳ vọng giúp hạ nhiệt xung đột khu vực, nhưng cũng làm nổi bật những khác biệt về ưu tiên chiến lược giữa Washington và Tel Aviv. Đây có thể là phép thử mới đối với quan hệ giữa Tổng thống Donald Trump với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Hòa bình với Iran giúp hạ nhiệt thị trường năng lượng, nhưng giá xăng cao, lạm phát và gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn khiến kinh tế Mỹ chưa thể phục hồi nhanh như kỳ vọng của Tổng thống Trump.