Trong Tết Đoan Ngọ, mâm cỗ cúng giữ vai trò quan trọng, thể hiện lòng thành kính của con cháu với tổ tiên, đất trời, đồng thời gửi gắm ước vọng về sức khỏe, mùa màng thuận lợi và cuộc sống bình an. Tùy phong tục từng vùng miền, mâm cỗ có sự khác nhau, song đều mang đậm dấu ấn văn hóa nông nghiệp và tín ngưỡng dân gian của người Việt.
Trong dòng chảy hối hả của đời sống hiện đại, có những khoảnh khắc khiến con người chậm lại, lắng nghe nhịp đập rất khẽ của ký ức. Với người Việt, mâm cỗ ngày Tết chính là một khoảnh khắc như thế. Không chỉ là bữa ăn sum họp gia đình, mâm cỗ Tết còn là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, tín ngưỡng và tình cảm gia đình, được gìn giữ qua bao thế hệ.
Hàng hóa tại các chợ Nhân Chính, Kim Giang (quận Thanh Xuân), chợ Hôm - Đức Viên, Nguyễn Công Trứ (quận Hai Bà Trưng)... vào dịp rằm tháng Bảy khá đa dạng, dồi dào, giá cả các mặt hàng tương đối ổn định, ngoại trừ hoa tươi, rau xanh, hoa quả tăng giá nhẹ. Ngày rằm tháng Bảy năm nay trùng vào chủ nhật, nên nhiều mặt hàng được dự báo tiếp tục tăng so với ngày thường.
Mâm cơm gia đình, mâm cỗ Tết cổ truyền của dân tộc, không gian gói bánh chưng hoài niệm,... tất cả được cô gái trẻ Nguyễn Thị Như Quỳnh (36 tuổi, TP Hà Nội) gói ghém và lưu giữ trong những mô hình đất sét mini đầy thu hút.
Trao đổi với phóng viên báo Tin tức chiều 21/1 (tức 30 Tết Âm lịch), đại diện một số cơ sở bếp ăn có tiếng ở Hà Nội cho biết: Dịch bệnh được kiểm soát, lượng khách hàng đặt đồ ăn cho những ngày Tết tăng hơn nhưng số món ăn lại giảm.
Chợ Hàng Bè (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) xưa nay nổi tiếng với những món ăn được sơ chế, chế biến sẵn. Chỉ cần 'lượn' một vòng, các bà, các chị có thể sắm đủ từ hoa quả đến các món ăn ngon lành để bày biện mâm cỗ cúng.
Rằm tháng 7 hay còn gọi là lễ xá tội vong nhân là một dịp lễ quan trọng của nhiều gia đình người Việt Nam. Tùy theo tín ngưỡng của mỗi gia đình mà sắm lễ dâng lên đức Phật, thần linh, ông bà tổ tiên và phát lộc cho những vong hồn được xá tội.
Phải làm đến hết ngày 29 mới được nghỉ Tết, chị Hà không còn thời gian chuẩn bị cho mâm cỗ cúng tất niên. Năm nay, chị quyết định sẽ đặt cỗ siêu thị để "giải phóng sức lao động".
Vào ngày 23 tháng Chạp, các gia đình đều làm mâm cơm tiễn đưa ông Táo về trời. Tùy phong tục tập quán mà mỗi nơi lại có một sự chuẩn bị mâm cỗ khác nhau.
Gần tới rằm tháng 7, trên group nổi tiếng "Khỏi vắt óc nghĩ món ăn cuối ngày", các mẹ đã thay nhau khoe mâm cỗ cúng rằm nhà mình, cả chay, lẫn mặn. Mâm cỗ nào cũng khiến người xem phải tấm tắc.
Ngày cận Tết, những bữa tiệc tất niên, liên hoan triền miên khiến ai cũng lo lắng cho sức khỏe của mình nhất là những vấn đề liên quan đến hệ tiêu hóa. Và câu hỏi được quan tâm nhiều nhất vào thời điểm này là: “Ăn gì để tốt cho tiêu hóa dịp Tết?”.
Mâm cỗ có vị trí đặc biệt trong ngày Tết không chỉ vì truyền thống của người Việt từ xưa là muốn thể hiện sự no ấm, hạnh phúc của mỗi gia đình, cũng như ước mong một năm mới đầy đủ, thịnh vượng và phát đạt.