#hát bội

Trong những ngày Giỗ Tổ nghề sân khấu, nhiều nhà hát, sân khấu, đơn vị nghệ thuật tại TP Hồ Chí Minh tổ chức dâng hương, tưởng nhớ Tổ nghiệp. 

Hát bội không thiếu những câu chuyện lớn về lịch sử, khí tiết và phẩm giá con người, nhưng đang thiếu những “lối vào” đủ gần với công chúng trẻ. 

Chọn kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 làm dịp ra mắt vở mới, nhiều sân khấu tại Thành phố Hồ Chí Minh đang khẩn trương hoàn tất những khâu chuẩn bị cuối cùng trước giờ mở màn.

Trong môi trường số, người trẻ có nhiều cơ hội tiếp cận văn hóa và các vấn đề của đời sống qua những hình thức mới, từ nền tảng số, triển lãm tương tác đến các hoạt động trải nghiệm trực tiếp. Tuy nhiên, trước lượng thông tin ngày càng lớn và nhịp sống liên tục thay đổi, việc tạo ra những phương thức tiếp cận phù hợp giúp người trẻ hiểu đúng, trải nghiệm và chủ động tham gia đang trở thành yêu cầu đáng chú ý trong giáo dục và đời sống văn hóa.

Từng chật vật tìm lại chỗ đứng giữa làn sóng giải trí hiện đại, hát bội - loại hình nghệ thuật sân khấu cổ truyền độc đáo của Nam Bộ - đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Đội ngũ văn nghệ sĩ TP Hồ Chí Minh đang hòa chung khí thế hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng bằng những sáng tạo nghệ thuật giàu cảm xúc, đậm tinh thần trách nhiệm và niềm tin son sắt vào sự lãnh đạo của Đảng.

Giữa nhịp sống đô thị hiện đại, nghệ thuật hát bội - loại hình sân khấu truyền thống từng được xem là kén khán giả, đang dần tìm lại vị trí trong đời sống văn hóa đương đại.

Buổi giao lưu nghệ thuật giữa Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP Hồ Chí Minh và đoàn nghệ sĩ Ngāti Rangiwewehi kapa haka (New Zealand) diễn ra chiều 28/11, mở đầu cho chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – New Zealand (1975 - 2025), góp phần tăng cường hiểu biết văn hóa và kết nối cộng đồng hai nước.

Trong tiếng trống dồn vang và sắc màu rực rỡ của sân khấu cổ truyền, hơn 500 học sinh và giáo viên Trường THCS Văn Lang (phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh) đã có một buổi sinh hoạt thật đặc biệt cùng các nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP Hồ Chí Minh. Chương trình “Sân khấu học đường” không chỉ mang đến những trích đoạn lịch sử đầy xúc cảm mà còn mở ra cho các em cơ hội trải nghiệm trực tiếp từ việc xem hát đến tham gia biểu diễn, tìm hiểu, cảm nhận và yêu hơn giá trị nghệ thuật dân tộc.

Giỗ tổ sân khấu năm 2025 tại Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra từ ngày 11-13/8 âm lịch (tức từ ngày 2-4/10/2025). Dịp này, nhiều nhà hát và đơn vị nghệ thuật của Thành phố tổ chức các chương trình đặc sắc.

Đưa sân khấu truyền thống vào trường học không chỉ làm phong phú hoạt động ngoại khóa mà còn mở ra những “lớp học lịch sử sống động” cho học sinh, sinh viên. Thông qua hát bội, cải lương, ca cổ, các em vừa được trải nghiệm trực tiếp nghệ thuật dân tộc, vừa bồi đắp niềm tự hào văn hóa và nhận thức về cội nguồn.

Ngày 19/9, Bảo tàng TP Hồ Chí Minh đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề “Tìm hiểu về nghệ thuật Hát bội” với sự tham gia của hơn 150 học sinh, sinh viên, đoàn viên, thanh niên.

Vào những ngày cuối tuần, hai không gian mang đậm dấu ấn lịch sử tại TP Hồ Chí Minh là Lăng Ông Lê Văn Duyệt và Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh đã trở thành điểm hẹn nghệ thuật khi lần lượt tổ chức các chương trình biểu diễn và trải nghiệm hát bội đầy sức hút.

Nguyễn Hữu Thiên Ân, chàng trai sinh năm 1999, đã đưa văn hóa Việt vào những chiếc bánh fondant đầy màu sắc. Từ hình ảnh mâm cơm Tết đến chân dung người bà, mỗi tác phẩm của Thiên Ân là một câu chuyện, một khát vọng đưa bản sắc dân tộc Việt ra thế giới qua nghệ thuật làm bánh.

Một buổi tối giữa lòng Sài Gòn, vở hát bội “San Hậu” được trình diễn đầy sắc màu và cảm xúc ngay trong không gian quán bar hiện đại. Đây là bước chuyển táo bạo đưa nghệ thuật truyền thống ra khỏi đình làng, hòa quyện cùng nhịp sống trẻ trung, giúp hát bội không chỉ tồn tại mà còn sống động và gần gũi hơn với thế hệ trẻ và du khách quốc tế.

Công chúng tại TP Hồ Chí Minh, đặc biệt là giới trẻ, đã và đang có nhiều cơ hội trải nghiệm không gian văn hóa các dân tộc thông qua một loạt các hoạt động như: Triển lãm đa giác quan Chàm Then Chạm Tính để tìm hiểu hát Then - Di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc Tày, Nùng, Thái đã được UNESCO công nhận, hay chương trình “Nhạc cụ dân tộc và nghệ thuật hát bội”, do Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố tổ chức, với sự tham gia của Nhà hát Nghệ thuật hát bội và Trường Đại học FPT.

Hoà chung không khí 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), tối 29/4, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ đã diễn ra chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc biệt, tái hiện những trích đoạn kinh điển của bộ môn hát bội truyền thống.

Một buổi sáng cuối tuần tại Đường sách Nguyễn Văn Bình (Quận 1, TP Hồ Chí Minh), người dân và du khách không khỏi ngạc nhiên và thích thú khi được xem và nghe các làn điệu dân tộc được thể hiện qua những nhạc cụ truyền thống, với những ca khúc quen thuộc như "Trống cơm", "Một vòng Việt Nam", "Nối vòng tay lớn", tạo nên bầu không khí sôi động và đầy cảm xúc, khiến mọi người không thể rời bước.

Hát bội là loại hình âm nhạc, diễn xướng xuất hiện trong cung đình hàng trăm năm trước, theo thời gian dần len lỏi vào cuộc sống người dân và trở thành văn hóa truyền thống, gắn với những lễ cúng đình, miếu của người dân Nam Bộ nói chung và tại Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.

Là thế hệ thứ 3 trong gia đình có 5 thế hệ theo nghề hát bội, Nghệ nhân Ưu tú Vũ Linh Tâm (tên thật là Nguyễn Văn Tốt, 66 tuổi) đã có hơn 50 năm gắn bó với ánh đèn sân khấu và nghệ thuật hát bội.