Năm “chìa khóa” của vận tải biển thế kỷ XXI gồm các eo biển Malacca, Gibraltar, Hormuz, Thổ Nhĩ Kỳ và hành lang Suez-Bab Al-Mandab. Dù thời gian thay đổi, hậu quả địa chính trị khi các tuyến trên bị gián đoạn vẫn không đổi.
Nông dân trồng ngũ cốc tại Mỹ đang rơi vào cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất trong 4 thập kỷ qua, khi xung đột với Iran đẩy giá dầu diesel và phân bón tăng cao.
Giá dầu thô tại châu Á giảm hơn 2 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày 26/8, khi các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman nhen nhóm lại hy vọng eo biển Hormuz có thể được mở cửa trở lại.
Giá dầu thế giới tăng khoảng 5% trong phiên giao dịch ngày 10/8, sau khi những bất đồng giữa Iran và Mỹ về các điều kiện để mở lại eo biển Hormuz làm gia tăng lo ngại nguồn cung dầu mỏ toàn cầu sẽ tiếp tục bị thắt chặt.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, lưu lượng tàu hàng qua eo biển Bab Al Mandeb đã giảm hơn một nửa chỉ sau một tuần kể từ khi lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu có liên quan đến Saudi Arabia.
Ngày 26/7, Iran cho biết nước này và Oman đã đạt được một số tiến triển trong các cuộc đàm phán liên quan đến hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, tuy nhiên Tehran không nêu rõ có chấp nhận đề xuất đang được đưa ra hay không.
Chiều 21/7, hai tàu chở dầu thô của Saudi Arabia đang trên hành trình tới châu Á đã quay đầu tại Biển Đỏ sau khi lực lượng Houthi ở Yemen đưa ra các lời đe dọa nhằm vào tuyến đường hàng hải khu vực.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết hai tàu chở dầu đã bốc cháy và bị chặn lại sau khi cố gắng đi qua một tuyến đường không an toàn ở phía Nam eo biển Hormuz.
Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn đặc biệt nguy hiểm khi các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng liên tiếp làm tan vỡ nỗ lực ngừng bắn, đẩy hai bên tới điều mà nhiều chuyên gia gọi là "thời điểm thức tỉnh".
Xung đột giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại với các cuộc không kích và đáp trả liên tiếp, làm gia tăng căng thẳng tại eo biển Hormuz. Diễn biến mới đã đẩy giá dầu tăng mạnh, đồng thời gây biến động trên các thị trường vàng và chứng khoán toàn cầu.
Sau khi ba tàu chở dầu bị tấn công ở eo biển Hormuz vào ngày 7/7, các cơ quan hàng hải đã nâng rủi ro đối với những tàu thuyền đi qua khu vực này lên mức “nghiêm trọng”.
Khi đi qua eo biển Bosphorus, tàu đặt đường ống khổng lồ JSD6000 phục vụ một dự án khí đốt tự nhiên ngoài khơi Biển Đen đã khiến hoạt động hàng hải ở đây tạm thời bị đình chỉ.
Lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài đang dần giảm bớt khi số lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz tăng gấp đôi trong 24 giờ qua, lên mức cao nhất kể từ cuối tháng 2.
Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã sụt giảm đáng kể vào sáng ngày 19/6, trái ngược với sự bùng nổ ngay sau khi Mỹ và Iran cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa kép. Động thái này cho thấy các chủ tàu đang ưu tiên phương án an toàn trong bối cảnh những thỏa thuận chính trị vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Ngày 15/6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết phái đoàn quân sự do nước này cùng với Anh thiết lập nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz đã sẵn sàng triển khai.
Giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong ba tháng vào ngày 15/6, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thứ trưởng Ngoại giao Iran cho biết, hai bên đã đạt được thỏa thuận ban đầu nhằm chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Căng thẳng tại Vùng Vịnh đang có nguy cơ leo thang sau nhiều ngày đụng độ và các cáo buộc đáp trả lẫn nhau. Trong diễn biến mới nhất, ngày 10/5, một tàu chở hàng bị tấn công ngoài khơi Qatar và Iran cảnh báo nhằm mục tiêu tấn công vào các lợi ích của Mỹ trong khu vực.
Chiều 8/5, thị trường chứng khoán châu Á biến động trái chiều, giữa những diễn biến mới trong cuộc xung đột tại Trung Đông. Những căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch, đang buộc giới đầu tư phải đánh giá lại lộ trình phục hồi của dòng chảy thương mại toàn cầu.
Trong phiên giao dịch chiều 8/5, giá dầu thế giới tiếp tục tăng, sau khi các cuộc giao tranh mới bùng phát giữa Mỹ và Iran. Diễn biến này đe dọa lệnh ngừng bắn vốn đang mong manh và dập tắt hy vọng về tiến trình mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải trọng yếu đối với dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).
