Bắc Cực đang nổi lên như một không gian cạnh tranh chiến lược mới, nơi Mỹ và châu Âu dù vẫn là đồng minh NATO lại ngày càng có những lợi ích khác biệt về Greenland, các tuyến hàng hải và nguồn tài nguyên.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, cùng với những biến động sâu sắc của kinh tế thế giới, yêu cầu đặt ra đối với công tác đối ngoại không chỉ dừng lại ở việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định mà còn phải góp phần trực tiếp tạo động lực cho tăng trưởng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế quốc gia.
Theo Nikkei Asia ngày 25/1, một cách nhìn mới đang hình thành trong nội bộ chính quyền Tổng thống Donald Trump, theo đó việc sử dụng vũ lực tại Venezuela và Iran, cùng các cảnh báo cứng rắn nhằm vào Greenland và Cuba, không chỉ là những hành động đơn lẻ mà là một phần của chiến lược lớn hơn nhằm kiềm chế ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc.
Trong bối cảnh châu Âu cân nhắc tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland, giới phân tích cảnh báo những hạn chế lớn về năng lực, hậu cần và nguy cơ leo thang đối đầu với Mỹ trong khu vực.
Theo tổng hợp đánh giá của các chuyên gia Viện nghiên cứu Hoàng gia Anh về các vấn đề quốc tế (Chatham House) cuối tháng 12/2025, năm 2026 được dự báo sẽ chứng kiến nhiều diễn biến phức tạp trong lĩnh vực kinh tế, an ninh, công nghệ và khí hậu, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng và các cơ chế hợp tác toàn cầu tiếp tục đối mặt với không ít thử thách.
Theo SCMP ngày 20/11, Trung Quốc lên tiếng chỉ trích Mỹ đang tìm cách làm suy yếu quan hệ giữa Bắc Kinh và Athens sau khi Đại sứ Mỹ tại Hy Lạp Kimberly Guilfoyle đề nghị Athens xem xét bán cảng Piraeus, một trong những cảng lâu đời nhất châu Âu và hiện do tập đoàn vận tải biển Cosco của Trung Quốc vận hành.
Trước khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lần đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai, cựu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Nicholas Burns cảnh báo Washington không nên đặt các thỏa thuận song phương lên trên lợi ích của các đồng minh.
Ngày 17/2, theo The Guardian, quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc giải thể Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAid) đang gây ra những hệ lụy đáng kể tại khu vực Thái Bình Dương.
Canada và Mexico đang tăng tốc trong cuộc cạnh tranh để định vị vai trò trước khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng, trong bối cảnh ông tuyên bố áp thuế 25% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ cả hai quốc gia, cùng các biện pháp cứng rắn nhằm kiểm soát di cư và ma túy qua biên giới.
Bộ Quốc phòng Mỹ vừa ra mắt Chiến lược Bắc Cực mới, đề cập đến những thay đổi lớn như cuộc khủng hoảng Ukraine, việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, sự hợp tác ngày càng tăng giữa Trung Quốc và Nga, và tác động của biến đổi khí hậu.
Như thỏa thuận Saudi Arabia-Iran cho thấy, ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực đang gia tăng. Nhưng liệu Trung Quốc có thể cung cấp cho Trung Đông mọi thứ mà Mỹ đã từng làm được trong quá khứ?
Với tỷ lệ 365 phiếu thuận và 65 phiếu chống, Hạ viện Mỹ ngày 10/1 đã thông qua nghị quyết thành lập “Ủy ban đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc” - cơ quan được giao trách nhiệm nghiên cứu sâu về cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung và đưa ra các khuyến nghị chính sách.
Củng cố sự thống nhất xuyên Đại Tây Dương là điều hết sức quan trọng trong bối cảnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang bước vào kỷ nguyên cạnh tranh chiến lược với những thách thức to lớn và phức tạp hơn.
Đại dịch COVID-19 khoét sâu các xu hướng địa chính trị, đặc biệt là đối đầu Mỹ-Trung. Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu (EU) nhận thấy rằng rất khó để duy trì quan hệ hữu hảo với cả Washington lẫn Bắc Kinh.
Tại cuộc gặp cấp cao hồi tháng trước, các phái viên của ông Tập Cận Bình đã không mang tới Anchorage, Alaska một nhành olive. Thay vào đó, họ vạch ra trước Mỹ một tầm nhìn thế giới mới của Bắc Kinh.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 26/1 đã phản hồi về tuyên bố của Nhà Trắng cho biết chính quyền Tổng thống Joe Biden đang tìm cách tiếp cận mới với quốc gia châu Á này.
Năm 2020, Đông Nam Á sẽ tiếp tục chứng kiến những biến động và biến số khó lường, bắt nguồn từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn cũng như tình hình chính trị nội bộ của các nước này, đặc biệt là bầu cử tổng thống vào cuối năm sau ở Mỹ. Đây là nhận định của Tiến sĩ Hoàng Thị Hà, nhà nghiên cứu Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore.
