Tỉnh Cà Mau có diện tích canh tác lúa hơn 185.000 ha, sản lượng tương đương 1,8 triệu tấn/năm. Tuy không phải là địa phương có diện tích trồng lúa quy mô lớn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, song Cà Mau lại sở hữu thế mạnh nổi trội và độc đáo: hệ sinh thái lúa - tôm và các mô hình canh tác hữu cơ, sinh thái gắn liền với điều kiện thổ nhưỡng. Tỉnh đang đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đưa mối liên kết “bốn nhà” thành mắt xích trung tâm nhằm hình thành chuỗi giá trị lúa gạo chất lượng cao, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng phát thải thấp, vụ Mùa năm 2026, ngành nông nghiệp tỉnh Hưng Yên đã triển khai mô hình trình diễn giống lúa ứng dụng tiến bộ kỹ thuật gắn với giảm phát thải khí nhà kính và tăng trưởng xanh.
Việc sử dụng phân bón tiết kiệm, hiệu quả đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng để giảm chi phí sản xuất, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả canh tác lúa.
Việc canh tác lúa tại Cà Mau ngày càng chịu nhiều sức ép tiêu cực từ biến đổi khí hậu; hạn hán, xâm nhập mặn cùng chi phí đầu vào tăng, đầu ra hạt lúa bấp bênh khiến cho việc sản xuất của nông dân chưa mang tính bền vững.
Tại Bạc Liêu, rất nhiều khâu trong canh tác lúa được máy móc hỗ trợ, việc ứng dụng cơ giới hóa vào các khâu canh tác lúa vừa giúp nông dân giảm công lao động, giảm giá thành, tiết kiệm chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao lợi nhuận. Đây là cơ sở để tỉnh Bạc Liêu tiếp tục đẩy mạnh thực hiện mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, phát triển bền vững.
Khoảng năm 2001, nhiều hộ dân có đất sản xuất tại ấp 3, xã Gáo Giồng, huyện Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp) cùng nhau góp tiền mua đất, mở lối đi chung ra đồng ruộng phục vụ canh tác lúa. Thế nhưng, khoảng 2 năm nay, từ khi xây dựng Nhà văn hóa ấp 3 và chuồng bò của một hộ dân ở gần đó “mọc lên”, lối đi này bỗng dưng “biến mất”. Nhiều người dân bức xúc vì mất lối đi chung để ra đồng khiến việc sản xuất lúa gặp khó khăn.
Ngày 28/3, tại xã Nam Thái Sơn, huyện Hòn Đất, Kiên Giang, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Kiên Giang tổ chức Diễn đàn Khuyến nông và Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp thúc đẩy canh tác lúa phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Nhân rộng mô hình sản xuất lúa chất lượng cao giảm phát thải từ 50 ha hướng đến 200 ha trong vụ Đông Xuân 2024 - 2025 và tăng cường nhân rộng thêm trên cơ sở chất lượng, an toàn và bền vững. Thành phố Cần Thơ phấn đấu đến năm 2025, xây dựng được vùng sản xuất lúa chuyên canh chất lượng cao với quy mô 38.000 ha và đến năm 2030 đạt 48.000 ha.
Ngày 29/10, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cần Thơ tổ chức tọa đàm về giải pháp canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Chiều 2/10, tại thành phố Cần Thơ, Cục Trồng trọt phối hợp với Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA) và Công ty cổ phần phân bón Bình Điền tổ chức hội thảo quốc gia “Đất và phân bón” lần thứ nhất năm 2024, với chủ đề “Thực trạng độ phì nhiêu đất lúa vùng Đồng bằng sông Cửu Long và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón trong canh tác lúa”.
Vụ lúa Thu Đông 2024, tỉnh Đồng Tháp tham gia thực hiện Đề án Phát triển bền vững một 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tỉnh Đồng Tháp đưa diện tích canh tác theo mô hình này đến cuối năm 2024 là 20.000 ha lúa. Kết quả bước đầu thực hiện đề án giúp giảm chi phí sản xuất lúa khoảng 30% so với ruộng lúa đối chứng. Lợi nhuận mô hình canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp cao hơn ruộng lúa đối chứng hơn 2 triệu đồng/ha.
Đồng Tháp là một trong 4 tỉnh có diện tích canh tác lúa lớn ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long và sản xuất lúa gạo là ngành hàng chính, chủ lực của Đồng Tháp. Tỉnh tích cực tham gia thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” (gọi tắt là Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp), mang theo nhiều kỳ vọng, mục tiêu.
Ngày 6/6, tại xã Đông Thuận, huyện Thới Lai (thành phố Cần Thơ), Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp cùng Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bayer Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động tập huấn, thăm đồng và tọa đàm nhằm đánh giá hiệu quả Dự án ForwardFarming (Canh tác lúa bền vững hướng đến tương lai) và thảo luận về kế hoạch phát triển mô hình canh tác lúa bền vững tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Nắng nóng gay gắt kéo dài đã ảnh hưởng lớn đến nguồn nước sinh hoạt, tưới tiêu cho cây trồng ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Mặc dù ở Cần Thơ, nguồn nước tưới tiêu cho các cánh đồng lúa mùa khô năm nay không bị ảnh hưởng mặn, không khô kiệt như các tỉnh khác nhưng ở các cánh đồng, nông dân vẫn áp dụng kỹ thuật canh tác lúa "tưới ngập khô xen kẽ". Từ đó, giúp tiết kiệm nước, tiết kiệm chi phí sản xuất lúa cho nông dân.
Sáng 13/3, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hậu Giang tổ chức hội thảo Tổng kết mô hình canh tác lúa thông minh vụ Đông Xuân 2023 - 2024 và triển khai kế hoạch thực hiện Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long tại tỉnh Hậu Giang.
Sản xuất nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường là xu hướng hiện nay. Thành phố Cần Thơ đã và đang triển khai, nhân rộng mô hình canh tác lúa thân thiện môi trường, sản xuất lúa carbon thấp.
Kết thúc năm lương thực 2022, tổng sản lượng lúa thu hoạch của tỉnh Kiên Giang đạt hơn 4,4 triệu tấn, vượt 0,19% kế hoạch năm, với tỷ lệ gieo trồng lúa chất lượng cao chiếm hơn 97% diện tích gieo trồng, vượt 9,32% kế hoạch.
Dự án "Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường tại Việt Nam" (gọi tắt là dự án SRI) được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam triển khai tại Bắc Ninh từ năm 2021.
