Trong bối cảnh "Tri thức trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên" vừa được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể, tỉnh Hưng Yên đang tập trung triển khai các giải pháp bảo tồn nguồn gen bản địa kết hợp phát triển kinh tế bền vững.
Một nghiên cứu mới cho thấy các vườn nho cổ ở vùng Tigray, miền Bắc Ethiopia, dù trải qua chiến tranh, hạn hán và gần như không có hỗ trợ kỹ thuật, vẫn tồn tại và mang trong mình nguồn đa dạng di truyền quý hiếm, có thể bổ sung những mảnh ghép quan trọng vào lịch sử cây nho trên thế giới.
Xuất phát từ niềm đam mê với cỏ cây “độc, lạ”, thầy giáo Huỳnh Công Thống (62 tuổi), ngụ ở Cù lao Tân Lộc (thành phố Cần Thơ) đã dày công nghiên cứu thành công phương pháp nhân giống thủy tùng (hay còn gọi là thông nước), loài cây quý hiếm nhóm 1A (nhóm thực vật quý hiếm) trong Sách đỏ Việt Nam. Đến nay, ông đã nhân giống được hơn 2.500 cây, góp phần bảo tồn nguồn gen quý.
Tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên có quần thể cây chè cổ thụ với tuổi đời hàng trăm năm. Để làm sáng tỏ nguồn gốc, giá trị của giống chè, chính quyền tỉnh và các nhà khoa học đang tích cực tìm hiểu, nghiên cứu, bảo tồn, phát triển nguồn gen chè cổ, mở ra hành trình gìn giữ, phát huy giá trị của giống chè quý hiếm này trên mảnh đất “Đệ nhất danh trà”.
Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông triển khai dự án “Điều tra đánh giá hiện trạng phân bố và xây dựng kế hoạch bảo tồn 3 loài thực vật quý, hiếm: trai lý, đỉnh tùng và trà hoa trái mỏng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa (giai đoạn 2021-2024)”.
Nguồn gen là tài sản quốc gia, là nguồn tài nguyên sinh học để phát triển khoa học, kinh tế, xã hội, môi trường và quốc phòng, an ninh. Việc bảo tồn, sử dụng bền vững nguồn gen là trách nhiệm của Nhà nước, cộng đồng và các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp. Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ thu thập, lưu giữ tối thiểu 100.000 nguồn gen động, thực vật hoang dã và giống cây trồng, vật nuôi.
Quýt rừng có vị ngọt thanh, thơm mát đặc trưng. Quả quýt non hoặc chín có thể dùng làm thuốc nam, lá cây có thể làm gia vị. Mỗi ha cho thu nhập gần 100 triệu đồng.
Bà Tôn Thị Ngọc Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông vừa ký quyết định phê duyệt Đề án khung nhiệm vụ khoa học công nghệ về quỹ gen tỉnh Đắk Nông, giai đoạn 2021 – 2025. Mục tiêu trọng tâm của Đề án là bảo tồn các nguồn gen thực vật bản địa, song song với đó là sử dụng các giá trị đa dạng sinh học cho phát triển kinh tế, chăm sóc sức khỏe và giáo dục môi trường.
Với mục tiêu bảo tồn nguồn gen nguyên trạng và nâng cao nhận thức cho 1.700 người dân sống trong vùng lõi và vùng đệm về việc bảo tồn đa dạng sinh học của tự nhiên, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Bến En đã thực hiện thành công Dự án khoa học “Bảo tồn và phát triển loài rau Sắng (Melientha suavis Pierre) quý tại Vườn Quốc gia Bến En, tỉnh Thanh Hóa (giai đoạn 2017-2020)”.
Vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, nổi tiếng với nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp, mang đậm nét hoang sơ. Nơi đây còn lưu giữ nhiều loài động, thực vật quý, hiếm có giá trị về nghiên cứu khoa học, bảo tồn nguồn gen và giáo dục môi trường. Vì vậy, tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng được coi là nhiệm vụ hàng đầu của Ban Quản lý rừng đặc dụng, Vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén.
Nhiều nguồn gen quý của Việt Nam đã được bảo tồn và khai thác hợp lý hơn và đã tạo ra những dòng sản phẩm chất lượng cao được người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến.
Việt Nam đã thực hiện bảo tồn nguồn gen nhưng rất tản mạn, đến giai đoạn năm 1987-2010, đã hình thành hệ thống lưu giữ bảo tồn quỹ gen theo chức năng của các bộ, ngành, nhưng chưa đặt vấn đề xây dựng và bảo tồn quỹ gen tại các địa phương.
Nguồn gen là tài sản quốc gia, là vật liệu di truyền cho chọn tạo giống sinh vật và là nguồn tài nguyên sinh học để phát triển khoa học, kinh tế - xã hội, vì vậy, việc bảo tồn, khai thác và sử dụng bền vững nguồn gen gắn liền với bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ thiên nhiên, môi trường.
Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) cho biết, Hội đồng Cây Di sản Việt Nam thuộc Hội vừa công nhận thêm 6 cây cổ thụ của thành phố Hải Phòng và tỉnh Thanh hóa đủ tiêu chuẩn là Cây Di sản Việt Nam, đưa tổng số Cây Di sản trong cả nước lên 3.526 cây.
