Theo hãng tin TASS ngày 6/10, chuyên gia Mark Episkopos - Nghiên cứu viên phụ trách khu vực Á-Âu tại Viện Quincy về Chính sách Trách nhiệm Nhà nước - cho rằng việc Mỹ đặt quan hệ với Nga trong khuôn khổ xung đột Ukraine đã khiến nước này “tự giới hạn khả năng đạt được các mục tiêu chiến lược khác”. Bình luận được đưa ra sau khi Chánh văn phòng Nhà Trắng gọi đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc gia hạn Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) thêm một năm là “ý tưởng tốt”.
Ông Episkopos nhận định, chính quyền Tổng thống Mỹ hiện nay đã thể hiện rõ mong muốn “vừa ổn định quan hệ với Nga, vừa tìm cách chấm dứt xung đột tại Ukraine”. Tuy nhiên, hai mục tiêu này tồn tại “sự căng thẳng nội tại”, khiến chính sách của Washington gặp khó khăn trong việc xác định ưu tiên. “Tách riêng một số lĩnh vực trong quan hệ Mỹ - Nga, chẳng hạn như kiểm soát vũ khí hạt nhân, khỏi các cuộc đàm phán liên quan Ukraine có thể giúp xây dựng lòng tin song phương và mang lại những lợi ích cụ thể cho Mỹ. Nhưng điều đó đồng nghĩa với việc Washington sẽ đánh mất một phần đòn bẩy trong việc thúc đẩy giải pháp đàm phán hòa bình”, ông giải thích.
Chuyên gia thuộc Viện Quincy cho rằng việc ràng buộc mọi thỏa thuận với Moskva vào tiến trình hòa bình Ukraine có thể giúp Mỹ duy trì áp lực tối đa, song cũng khiến Washington bỏ lỡ các lợi ích quan trọng có thể đạt được trong ngắn và trung hạn. Đồng thời, cách tiếp cận này “có nguy cơ bị Nga hiểu lầm là dấu hiệu cho thấy Mỹ thiếu thiện chí trong việc đối thoại mang tính xây dựng”.
Ông Episkopos cho rằng, bài toán này không có lời giải đơn giản, bởi cả hai cách tiếp cận - duy trì sức ép toàn diện hoặc tách riêng các lĩnh vực hợp tác - đều có cơ sở hợp lý nhất định. Theo ông, hướng đi phù hợp nhất là một chiến lược dung hòa, vừa thể hiện thiện chí của Washington trong việc hợp tác với Moskva về những vấn đề nằm ngoài khuôn khổ xung đột Ukraine, vừa khẳng định rằng tiến trình hướng tới một bước ngoặt tích cực và bền vững trong quan hệ Mỹ - Nga phải dựa trên một thỏa thuận hòa bình được đàm phán công khai, minh bạch và có trách nhiệm.
Ông cũng chỉ ra rằng việc Washington nhất quán gắn mọi vấn đề trong quan hệ với Nga vào chiến sự Ukraine khiến các lĩnh vực hợp tác thiết yếu như an ninh hạt nhân, chống khủng bố, hay ổn định khu vực Bắc Cực bị đình trệ. Trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu leo thang, những lĩnh vực này lẽ ra có thể đóng vai trò như “van an toàn” trong quan hệ giữa hai cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới.
Theo chuyên gia Episkopos, một chính sách mang tính thực tiễn hơn nên cho phép Mỹ linh hoạt trong việc tách biệt các vấn đề có tầm ảnh hưởng toàn cầu - như kiểm soát vũ khí hạt nhân chiến lược hay ứng phó biến đổi khí hậu - khỏi những yếu tố chính trị ngắn hạn liên quan đến xung đột tại Ukraine. Ông nhận định, cách tiếp cận này “vừa giúp bảo vệ lợi ích quốc gia của Mỹ, vừa ngăn nguy cơ để căng thẳng ở Đông Âu làm tê liệt toàn bộ tiến trình hợp tác song phương với Nga”.
