Ngày 19/2, theo tờ Politico, mạng lưới vệ tinh của tỷ phú Elon Musk có khả năng cung cấp mạng internet đến những khu vực xa xôi, nhưng vẫn chưa thể cạnh tranh với các dịch vụ băng thông rộng truyền thống tại châu Âu.
Starlink - hệ thống internet vệ tinh của SpaceX, có thể truyền dữ liệu từ hàng nghìn vệ tinh trên quỹ đạo đến các thiết bị mặt đất. Tuy nhiên đến nay, công nghệ này vẫn chưa thực sự thu hút người dùng phổ thông tại châu Âu.
Dịch vụ của Starlink chủ yếu phục vụ các khu vực chưa được phủ sóng, đồng thời được ứng dụng trong hàng không và lĩnh vực an ninh. Chính phủ Italy hiện đang xem xét sử dụng công nghệ này để cung cấp dịch vụ liên lạc bảo mật. Tuy nhiên, đối với phần lớn người dùng điện thoại thông minh tại châu Âu, Starlink và các đối thủ cung cấp băng thông rộng vệ tinh vẫn chưa thể thay thế được mạng cáp quang tốc độ cao.
Theo báo cáo của Ủy ban Châu Âu, khoảng 79% hộ gia đình tại khu vực này đã được phủ sóng bởi các mạng internet dung lượng rất cao, với tốc độ truyền tải dữ liệu thấp nhất 1.000 Mbps, chủ yếu qua kết nối cáp quang siêu nhanh. Trong khi đó, Starlink chỉ cung cấp tốc độ từ 25 đến 220 Mbps tùy thuộc vào vị trí, mức độ nghẽn mạng và điều kiện thời tiết. Độ trễ của dịch vụ này cũng cao hơn nhiều so với mạng cáp quang, gây bất lợi cho các ứng dụng yêu cầu kết nối nhanh như trò chơi trực tuyến, hội nghị truyền hình và xe tự hành.
Ông Robert Mourik - Chủ tịch tổ chức giám sát viễn thông châu Âu (BEREC), nhận định rằng người tiêu dùng sẽ ưu tiên sử dụng cáp quang nếu có sẵn. Chỉ trong trường hợp không có băng thông rộng truyền thống, họ mới cân nhắc lựa chọn vệ tinh.
So với các dịch vụ internet truyền thống, Starlink có chi phí cao hơn đáng kể. Tại châu Âu, người dùng phải trả trung bình 49 euro mỗi tháng, kèm theo phí mua thiết bị đầu cuối vào khoảng 249 euro. Trong khi đó, các nhà cung cấp internet truyền thống chỉ thu khoảng 21,32 euro/tháng cho dịch vụ tương đương, còn mạng cáp quang có mức giá trung bình 35,17 euro/tháng.
Việc triển khai băng thông rộng cố định vẫn là lựa chọn khả thi và tiết kiệm hơn tại hầu hết các quốc gia châu Âu, ngoại trừ một số khu vực đặc biệt như Hy Lạp - nơi địa hình phức tạp khiến việc lắp đặt mạng cáp trở nên khó khăn hơn. Điều này tạo ra một số cơ hội thị trường cho Starlink tại các vùng nông thôn, hải đảo hoặc các phương tiện di động như du thuyền và tàu du lịch.
Tuy nhiên, giới hạn về dung lượng mạng cũng là một trở ngại. Tại Đông Nam nước Anh, Starlink đã ngừng tiếp nhận khách hàng mới do đã đạt công suất tối đa.
Gần đây, Liên minh châu Âu đang đẩy mạnh các biện pháp nhằm tăng cường an ninh và năng lực viễn thông độc lập. Tháng 12/2024, Ủy ban Châu Âu đã ký hợp đồng xây dựng hệ thống vệ tinh an ninh mạng trị giá hàng tỷ euro mang tên IRIS2, cung cấp dịch vụ internet băng thông rộng mã hóa dành cho chính phủ, quân đội và các vùng xa xôi.
Dự án này được xem là nỗ lực nhằm giảm phụ thuộc vào Starlink của tỷ phú Elon Musk. Dù còn gặp nhiều thách thức về tiến độ triển khai và chi phí, EU vẫn thể hiện rõ quyết tâm phát triển năng lực không gian có chủ quyền.
Ông Mourik cho rằng viễn thông là lĩnh vực chiến lược mà các quốc gia muốn duy trì kiểm soát, đặc biệt sau khi ông Musk bị cáo buộc hạn chế quyền truy cập của Ukraine vào Starlink trong một chiến dịch quân sự, với lý do lo ngại leo thang căng thẳng với Nga. Ông nhấn mạnh rằng châu Âu không muốn viễn thông trong khu vực bị chi phối bởi các công ty nước ngoài.
Ủy ban Châu Âu cũng đang chuẩn bị ban hành Đạo luật Không gian, dự kiến có hiệu lực vào mùa xuân năm nay nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn các dịch vụ như Starlink, cũng như quy định về phóng tên lửa và quản lý vệ tinh.
Dù chưa thể thâm nhập sâu vào thị trường châu Âu, Starlink vẫn đạt được những bước tiến đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Năm 2024, số lượng khách hàng của dịch vụ này đã tăng lên 4,6 triệu, gấp đôi so với năm trước. Theo ước tính của hãng công nghệ Cloudflare lưu lượng truy cập của Starlink đã tăng 3,3 lần trong năm qua.
Tuy nhiên, trong bối cảnh châu Âu đang đẩy mạnh các biện pháp quản lý và phát triển hạ tầng viễn thông nội khối, Starlink có thể đối mặt với những rào cản lớn hơn trong việc mở rộng thị phần tại khu vực này.
