Bệnh nhân nữ T.T.K (81 tuổi, Phú Thọ), có tiền sử đái tháo đường loại 2, khởi phát bệnh với sốt cao liên tục từ 39-40°C, kèm theo đau đầu, mệt mỏi và chán ăn. Trên da bệnh nhân xuất hiện ban rải rác ở vùng lưng. Sốt không đáp ứng với thuốc hạ sốt và kháng sinh thông thường. Bệnh nhân tự điều trị tại nhà trong nhiều ngày nhưng không thấy cải thiện.
Sau 5 ngày, bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế địa phương thăm khám. Mặc dù đã được điều trị tích cực, tình trạng bệnh vẫn không tiến triển. Bệnh nhân tiếp tục sốt dai dẳng, đau đầu kéo dài, rối loạn tri giác, mê sảng vào ban đêm và chán ăn. Bệnh diễn tiến âm thầm nhưng ngày càng nặng hơn, đến ngày thứ 9, bệnh nhân được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại đây, các bác sĩ phát hiện một vết loét tròn, đóng vảy đen ở hõm nách, dấu hiệu điển hình nhưng dễ bị bỏ sót của sốt mò. Kiểm tra nhanh kháng thể IgM Orientia Tsutsugamushi dương tính. Các xét nghiệm cho thấy bạch cầu tăng nhẹ, tiểu cầu giảm, cảnh báo nhiễm trùng huyết tiềm ẩn. Bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu và theo dõi sát với chẩn đoán: sốt mò thể nặng, biến chứng viêm phổi, tổn thương gan và nguy cơ viêm màng não.
Theo gia đình, bệnh nhân sống ở nông thôn, có vườn và bờ rào nơi thường xuyên trồng rau và làm vườn. Đây là yếu tố dịch tễ quan trọng, làm tăng nguy cơ tiếp xúc với ấu trùng mò ký sinh trên chuột, sống trong bụi cỏ thấp và ẩm ướt quanh nhà.
Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp cho biết: “Sốt mò là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn Orientia Tsutsugamushi gây ra, lây qua ấu trùng mò, không phải mò trưởng thành. Ấu trùng mò ký sinh trên chuột, sinh sống ở bụi rậm, bờ ruộng và vùng ẩm ướt. Khi đốt người, chúng để lại vết loét tròn, không đau, không ngứa, dễ bị bỏ sót nếu không thăm khám kỹ. Vị trí thường gặp là hõm nách, bẹn, sau tai, dưới vú, quanh rốn…”.
Theo bác sĩ, triệu chứng sớm của sốt mò dễ nhầm lẫn với cúm: sốt, đau đầu, mệt mỏi, phát ban… nên thường bị chẩn đoán muộn hoặc bỏ sót. Nếu không được điều trị kịp thời bằng kháng sinh đặc hiệu, bệnh có thể tiến triển nhanh sang viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết, suy gan và đe dọa tính mạng, đặc biệt ở người cao tuổi và những người có bệnh nền.
“Đôi khi, chính một vết đốt bị lãng quên lại là chìa khóa giúp cứu người bệnh. Việc khai thác yếu tố dịch tễ như làm vườn, phát cỏ, tiếp xúc bụi rậm ẩm ướt và khám toàn thân tìm vết loét là cực kỳ quan trọng để tránh bỏ sót bệnh”, bác sĩ Thiệu nhấn mạnh.
Bác sĩ khuyến cáo: “Khi sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt sau khi tiếp xúc môi trường bụi rậm, ruộng vườn, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, loại trừ sốt mò và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Chủ động phòng bệnh bằng cách mặc quần áo dài, dùng thuốc xua côn trùng, phát quang bụi rậm, diệt chuột, nhất là trong mùa mưa ẩm là thời điểm bệnh dễ bùng phát”./.
