Trong nghiên cứu được công bố ngày 11/8 trên tạp chí Nature Sustainability, các nhà khoa học thuộc Đại học Adelaide (Australia) và Đại học Hong Kong (Trung Quốc) kêu gọi xem các đợt sóng nhiệt trên biển là một vấn đề y tế công cộng nghiêm trọng. Theo nhóm nghiên cứu, những ảnh hưởng của hiện tượng này đối với con người lâu nay chưa nhận được sự quan tâm tương xứng, dù ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy tác động lan rộng và lâu dài.
Sóng nhiệt đại dương là những giai đoạn nhiệt độ nước biển cao bất thường kéo dài. Nghiên cứu cho thấy hiện tượng này có thể tạo ra một chuỗi tác động liên hoàn đối với sức khỏe con người, từ làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, đe dọa nguồn cung hải sản cho đến gây ra những hệ lụy về sức khỏe tâm thần tại các cộng đồng ven biển.
Theo các nhà nghiên cứu, khi khí hậu Trái Đất tiếp tục ấm lên, các đợt sóng nhiệt trên biển xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài hơn và có cường độ mạnh hơn. Hiện tượng này đã được ghi nhận có liên quan đến tình trạng sinh vật biển chết hàng loạt, tẩy trắng san hô, bùng phát tảo độc, đồng thời gây gián đoạn hoạt động đánh bắt và nuôi trồng thủy sản.
Nhà nghiên cứu Laura Falkenberg tại Đại học Adelaide và là tác giả chính của nghiên cứu, cho rằng tác động của sóng nhiệt đại dương đối với con người lâu nay bị xem nhẹ so với những ảnh hưởng đối với hệ sinh thái biển.
Nhiệt độ đại dương tăng cao bất thường có thể góp phần làm tăng nguy cơ bão và lũ lụt. Trong khi đó, các đợt bùng phát tảo độc có thể làm ô nhiễm nguồn hải sản, đe dọa sức khỏe con người nếu thực phẩm nhiễm độc được đưa vào sử dụng. Sự suy giảm nguồn cá và sản lượng hải sản cũng có thể gây sức ép đối với an ninh lương thực của hàng tỷ người trên thế giới, đặc biệt tại những quốc gia và cộng đồng phụ thuộc nhiều vào nguồn thực phẩm từ biển.
Không chỉ gây ra những hệ lụy về thể chất và kinh tế, sóng nhiệt trên biển còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần. Nghiên cứu ghi nhận các cộng đồng ven biển có sinh kế và bản sắc văn hóa gắn bó mật thiết với đại dương có nguy cơ đối mặt với tình trạng lo âu, mất mát và nhiều vấn đề tâm lý khác khi môi trường biển bị biến đổi nghiêm trọng.
Nghiên cứu cho thấy việc nhìn nhận sóng nhiệt đại dương như một vấn đề y tế công cộng sẽ giúp các cơ quan chức năng xây dựng những biện pháp ứng phó toàn diện hơn, không chỉ nhằm bảo vệ hệ sinh thái mà còn giảm thiểu những rủi ro ngày càng lớn đối với sức khỏe, sinh kế và đời sống của con người.
