Tháng giáp Tết, khắp các nhà hàng, khách sạn, quầy bar, cửa hàng dịch vụ…, hàng trăm sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tất bật với công việc làm thêm kiếm tiền. Với các em, mỗi năm xuân về Tết đến, là “mùa ăn nên làm ra”. Làm thêm mùa Tết, vừa có tiền trang trải cho việc học tập, vừa khẳng định được sự năng động, tinh thần tự lập và đó cũng là niềm kiêu hãnh của người trẻ.
 Sinh viên Trần Thị Anh Thư làm thêm trong một tiệc cưới ở nhà hàng Đông Xuyên. |
Xuất phát từ nhu cầu cuộc sống, tiền ăn, tiền học, các bạn sinh viên ở Trường Cao đẳng Cộng đồng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Trường Trung học Du lịch Vũng Tàu tỏa đi các nhà hàng, khách sạn, quầy bar, quán cà phê, cửa hàng dịch vụ để xin làm thêm vào ngày nghỉ. Tùy theo năng khiếu, sức khỏe và sở trường của mỗi sinh viên, mà họ chọn cho mình một công việc làm thêm phù hợp. Đối với sinh viên Trường Du lịch Vũng Tàu, các em thường xin vào chạy bàn cho nhà hàng để làm quen với môi trường nhà hàng, khách sạn, còn đối với sinh viên các trường khác chủ yếu bán cà phê, sinh viên nam thì nhận chở hàng cho khách...
Cô sinh viên Trần Thị Anh Thư quê ở Diễn Châu, Nghệ An, học lớp Kỹ thuật (K2), Trường Cao đẳng Cộng đồng, thứ bảy, chủ nhật nào cũng làm thêm ở nhà hàng Đông Xuyên. 8 giờ sáng đến nhà hàng, sau khi nghe quản lý nhà hàng “quán triệt”, Thư cùng các bạn lau chùi bát, đũa, kê bàn ghế (ra bàn), ra chén đũa (sắp xếp chén đũa bày ra bàn tiệc) đến 9 giờ 30 - 10 giờ ăn cơm trưa. 10 giờ 30, Thư cùng 6 người bạn mặc váy “xê rê” (váy cô dâu) ra cổng nhà hàng đón cô dâu chú rể và hai họ.
Khi cô dâu chú rể ký vào chiếc khăn lưu niệm, Thư quay về gắp đá cho những khách đến sớm và chuẩn bị váy áo để đón cô dâu chú rể lên sân khấu. Bắt đầu vào tiệc ăn, Thư lại trong vai nhân viên chạy bàn bê đồ ăn cho khách. Tan tiệc, thu dọn, chén đĩa, bàn ghế, quét, lau nền nhà, chuẩn bị cho tiệc cưới chiều. Cứ như vậy, Thư như con thoi không lúc nào ngơi tay. Cô tâm sự: “Sinh viên đi làm thêm tương đối vất vả. Một ngày em phải làm hơn 10 tiếng. Làm ở đây, mình không chỉ nhanh nhẹn khéo léo, mà còn phải đảm nhiệm nhiều việc. Lúc này làm nhân viên đón khách, lúc khác làm nhân viên chạy bàn. Dĩ nhiên không phải ai cũng làm được nhiều việc như vậy, mà phải chọn người có năng lực, nhanh nhẹn và năng khiếu. Tóm lại, với 180.000 đồng/ngày, em phải làm hết “công suất”. Mình làm lấy tiền phải nhiệt tình anh ạ”.
Cũng như Thư, cô sinh viên năm thứ nhất Trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu, Lê Thị Tám “đầu quân” cho nhà hàng Đông Xuyên từ hơn tháng nay. Do “cao ráo”, Tám chuyên mặc áo cô dâu đứng đón khách ở cổng nhà hàng. Theo Tám thì “Em rất thích làm ở đây để lấy tiền học thêm tiếng Anh, trang trải cuộc sống và cũng là trau dồi kinh nghiệm để ra trường không bỡ ngỡ. Sinh viên nghèo như bọn em, nếu không đi làm thêm thì lấy tiền đâu học hành trong khi mọi thứ cần thiết, bố mẹ ở quê thì nghèo cung cấp sao đủ được.
Điều quan trọng đi làm thêm không chỉ kiếm tiền mà coi đây là giai đoạn thử sức và trình độ giao tiếp, tính kiên trì của mình. Không phải cứ thích là đến làm ngay, mà phải có người giới thiệu, bảo lãnh mới được làm”. Hay Nguyễn Thị Thắm, sinh viên Trường Trung học Du lịch Vũng Tàu, ngoài cộng tác với nhà hàng Đông Xuyên, cô còn “chạy sô 2 nhà hàng khác nữa”. Những ngày nhà hàng Đông Xuyên không có tiệc cưới, cô làm thêm cho nhà hàng khác. Do có nhiều kinh nghiệm, ngoài 180.000 đồng/ngày như các bạn, Thắm còn được trả thêm 50.000 đồng nữa, vì có thâm niên cộng tác với nhà hàng lâu nhất và đảm nhiệm nhiều vai. Với 230.000 đồng “trọn gói” ấy, Thắm phải “chạy sô” hết việc này đến việc khác. Lúc này là nhân viên đón khách chạy bàn, lúc khác là người “chỉ huy” nhóm phòng bàn… Với một “vòng quay” khép kín như thế, Thắm không có thời gian dành riêng cho mình “một góc riêng tư”. Thắm bảo: “Em đã 28 mùa su hào mà vẫn chưa có mảnh tình rách vắt vai đấy. Ai cũng nghĩ em nhàn, song không phải như vậy.
Nhiều khi làm không kịp tắm, nhất là khi khách đông, nhất là thứ bảy, chủ nhật phục vụ tiệc cưới. Một nhân viên phục vụ 5 bàn, ấy là chưa kể làm công việc khác, hay nhận đặt tiệc cưới. Mệt lắm anh ơi. Tiệc đông chúng em chỉ có nước “vắt chân lên cổ mà chạy”, nhưng không làm còn mệt hơn, vì không có tiền trang trải hàng ngày. Tết này em quyết định không về quê nên tranh thủ chủ nhật làm thêm kiếm chút tiền để ra giêng học hành. Gần Tết bao giờ cũng là mùa “ăn nên làm ra” của tụi em. Bọn em là sinh viên “ba trong một” nên chẳng ngại gì, việc gì cũng làm. Thù lao là một chuyện, nhưng điều quan trọng là biết vươn lên làm chủ cuộc sống, vừa khẳng định được năng lực của mình”.
Không chỉ Thư, Tám, Thắm, mà còn rất nhiều sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng, trung học, ở thành phố Vũng Tàu, ngoài việc học tập đều muốn làm thêm mùa Tết để trang trải. Sinh viên nam thì phục vụ bếp, sinh viên nữ thì chạy bàn, tiếp viên, sinh viên có năng khiếu thì đi hát cho các quán cà phê ca nhạc, quầy bar. Để rồi tới đây, trên những chuyến xe đò ra Bắc, nhiều người trong số họ trở về đón Tết với gia đình, người thân. Những tấm bánh, phần quà, cành mai đem từ phương Nam đều thấm đẫm mồ hôi nhọc nhằn vất vả, nhưng đầy kiêu hãnh. Bởi những lần chạy sô mùa Tết, ngoài kiếm tiền còn giúp các em tích lũy kinh nghiệm làm hành trang để vững bước ra đời.
Bài và ảnh: Mai Thắng
