Trước đây, nghề làm muối tại Bình Thuận chủ yếu là tự phát và sản xuất theo kỹ thuật truyền thống, năng suất và hiệu quả kinh tế thấp. Gần đây, diêm dân trong tỉnh làm muối bằng phương pháp trải bạt trên sân kết tinh; phương pháp này đã mang lại hiệu quả bất ngờ cho diêm dân.
 Sản xuất muối tại Bình Thuận. Nguồn Internet. |
Với phương thức sản xuất truyền thống, để có một ruộng muối đưa vào sản xuất diêm dân phải chuẩn bị hết sức công phu và tốn nhiều thời gian từ cải tạo nền đất, nạo vét, phơi bùn, làm chắc nền ruộng. Một vụ muối người dân phải mất 3 tháng để chuẩn bị. Thế nhưng hạt muối làm ra chất lượng lại kém, lẫn tạp chất quá nhiều, giá thành thấp, khó tiêu thụ.
Sau khi áp dụng quy trình sản xuất muối kết tinh trên sân trải bạt, theo đánh giá của diêm dân thì cách làm mới này mang lại hiệu quả cao không ngờ, thời gian thu hoạch rút ngắn đáng kể. Sau 7 ngày là có thể thu hoạch muối trong khi đó sân đất phải mất từ 10-15 ngày. Nếu làm muối trên sân đất, khi xảy ra cơn mưa trái mùa hay làm lại vụ mới phải mất từ 2-3 ngày mới cải tạo xong đồng muối. Còn làm muối trên sân trải bạt thì chỉ cần sáng cào muối, chiều là có thể đưa nước vào để làm vụ tiếp…
Ông Trần Vă n Hách, một diêm dân làm muối lâu năm tại vùng muối Tân Thuận (huyện Hàm Thuận Nam ) cho biết: sản xuất muối theo phương thức trải bạt mang lại hiệu quả cao, chất lượng muối có độ trắng sáng, hạt đều, ít tạp chất… Năng suất bình quân mỗi ha muối trên sân đất cho thu hoạch khoảng 40 tấn/năm trong khi muối sạch có năng suất từ 60-70 tấn/năm. So sánh giá bán hiện nay, một ha muối sạch cho lợi nhuận gần 60 triệu đồng, trong khi lợi nhuận của một ha muối thường chỉ đạt khoảng 30 triệu đồng mỗi năm. Bên cạnh đó, làm muối trải bạt giúp diêm dân giảm mức đầu tư thuê lao động và rút ngắn thời gian sản xuất.
Trong khi muối trải bạt, muối phục vụ công nghiệp không đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ thì hằng năm lượng muối tồn kho ở Bình Thuận ước khoảng 13.000 tấn. Vì vậy sản xuất muối kết tinh trên bạt là vô cùng cần thiết, thay thế tập quán sản xuất lâu đời và mở ra một triển vọng mới cho diêm dân ở Bình Thuận.
Mô hình sản xuất muối sạch trải bạt là một bước đột phá trong công nghệ làm muối. Sản xuất muối sạch bằng phương pháp trải bạt nhằm hỗ trợ và tạo điều kiện phát triển ngành nghề nông thôn, đồng thời tạo ra vùng sản xuất muối sạch đạt tiêu chuẩn đảm bảo cung cấp cho nội địa và hướng đến xuất khẩu. Hiện nay đã có khoảng 80 ha sản xuất muối trải bạt trong tổng diện tích 950 ha sản xuất muối toàn tỉnh.
Tuy nhiên việc chuyển đổi sang sản xuất muối theo mô hình này đối với người dân vẫn đang gặp nhiều khó khăn, bởi phần lớn diêm dân đều thiếu vốn đầu tư mua bạt, keo dán… để lót dưới ruộng. Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bình Thuận đang đề xuất UBND tỉnh có phương án hỗ trợ người dân chuyển đổi phương thức sản xuất muối theo cách làm mới này./.
Hồng Hiếu
