Cuốn tiểu thuyết nhỏ gọn với 280 trang gồm 5 chương, thâu tóm toàn bộ cuộc đời đầy biến động của một nhà giáo, một thầy thuốc, một nữ tác gia có tư tưởng, có tầm nhìn sâu rộng, có chính kiến và có một tấm lòng rất mực nhân hậu. Bậc “nữ nhân kì tài”, vô cùng đặc biệt trong lịch sử văn học trung đại Việt Nam hiện ra trong tiểu thuyết vừa được NXB Phụ nữ Việt Nam phát hành, với chân dung vừa “cầm kì thi họa” vừa có tài võ nghệ.
Nhân vật chính được khắc họa tài sắc vẹn toàn, không chỉ là cầm kỳ thi họa mà lại còn giỏi võ nghệ qua những câu chuyện thú vị, đời thường. Bằng tài năng hiếm có, tấm lòng nhân hậu, nữ sĩ Đoàn Thị Điểm đã cảm hóa và gây ấn tượng mạnh với những người có cơ hội được gặp gỡ, như Thượng thư Lê Anh Tuấn, Tiến sĩ Nguyễn Kiều (phu quân), cậu Chiêu Bảy Lê Hữu Trác, Đặng Trần Côn, Nguyễn Nghiễm và các học trò, người dân làng quê bà cũng như quê chồng...
Song hành với các tuyến nhân vật chính gắn liền cuộc đời Đoàn Thị Điểm như Đoàn Doãn Luân (người anh gắn liền với tuổi thơ), Tiến sĩ Nguyễn Kiều (phu quân tri kỉ), tác giả còn dựng nên một nhân vật phụ nhưng lại rất quan trọng, thể hiện trí tưởng tượng và sáng tạo của người viết: Trần võ sư. Đây là người nô bộc (vốn là hoạn quan) theo suốt cuộc đời Đoàn Thị Điểm với một lòng trung thành, tận tụy nhưng đằng sau đó là một tình yêu tha thiết, sâu nặng mà đến tận cuối truyện người đọc mới vỡ lẽ. Cũng nhờ vậy mà “Nữ sĩ thời gió bụi” cứ thế đi vào lòng người, khắc họa chân dung Đoàn Thị Điểm rất “người”, sinh động và gần gũi.
Đây là cuốn tiểu thuyết dã sử đầu tiên của nhà văn Lê Phương Liên và tác giả tâm sự đã viết đầy cảm hứng, say mê ngày đêm. Viết về một nhân vật lịch sử có tầm vóc là điều không hề dễ dàng. Viết về một người phụ nữ ba trăm năm trước sống trong lễ giáo phong kiến hà khắc đã mang đầy tư tưởng nữ quyền lại càng là một thử thách.
