Cuốn sách do ông Nguyễn Văn Huỳnh, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Brazil nhiệm kỳ 2002-2006, hiện là Ủy viên Hội Việt-Mỹ. Ông đã có gần 40 năm hoạt động về đối ngoại nói chung và đối ngoại nhân dân với Mỹ nói riêng. Ông cũng từng tham gia viết các cuốn sách: Hoạt động đối ngoại nhân dân (2004), 65 năm Ủy ban Hòa bình Việt Nam (2015), Việt Nam khát vọng hòa bình (2019).
Phát biểu tại sự kiện, ông Bùi Văn Nghị, Trưởng ban Ban châu Mỹ (Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam), Tổng Thư ký Hội Việt-Mỹ, cho biết, cuốn sách là kết quả lao động miệt mài, nỗ lực nghiên cứu, tìm tòi các tài liệu gốc từ các nguồn khác nhau của nhà ngoại giao - Đại sứ Nguyễn Văn Huỳnh để tập hợp các câu chuyện về những tiếp xúc bang giao Việt –Mỹ trong một giai đoạn dài mà nhiều người chưa biết đến. Hoạt động thiết thực này mang nhiều ý nghĩa vì diễn ra trong thời điểm hai nước vừa kỷ niệm 25 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ, 75 năm ngày thành lập Hội Việt-Mỹ. Đây là những sự kiện thể hiện các nỗ lực kiên trì của hai bên phát triển tình hữu nghị và sự hợp tác cùng có lợi.
Theo ông Bùi Văn Nghị, việc có thêm một cuốn sách về những câu chuyện bang giao giữa hai nước là sự bổ sung đáng quý về lịch sử quan hệ Việt-Mỹ, nhất là giao lưu dân gian. Việt-Mỹ là một mối quan hệ quốc tế quan trọng, trước các yêu cầu mới, hai bên cần gia tăng hơn nữa sự hiểu biết về nhau. Nhờ cuốn sách mới, thông qua một lối viết văn chương hấp dẫn và những câu chuyện cụ thể theo dòng lịch sử, bạn đọc được biết thêm về nhiều tiếp xúc, quan hệ không chính thức giữa các giới, nhân vật người Việt và người Mỹ từ xa xưa. Nếu gắn với những sự kiện của thời hiện đại từ khi nước Việt Nam mới ra đời đến nay, bạn đọc có thêm bức tranh toàn cảnh đầy đủ hơn của các quan hệ Việt-Mỹ với những cội nguồn từ người dân, trải qua bao thăng trầm thử thách và cơ hội hơn 200 năm qua.
Nhắc lại quá trình hình thành cuốn sách, ông Nguyễn Văn Huỳnh cho biết: Vào tháng 12/2019 Hội Việt-Mỹ đã họp bàn tổng kết hoạt động năm và đề ra chương trình hành động cho năm 2020, trong đó có hoạt động kỷ niệm 25 năm hai nước chính thức bình thường hóa và kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Hội Việt - Mỹ. Trong cuộc họp, nhiều thành viên của Hội đã đề xuất thu thập các bài viết của các bạn Mỹ và Việt Nam liên quan đến các sự kiện này để xuất bản sách, ông đã nhận lời làm người sưu tập cho cuốn sách này.
Sau khi thu thập nhiều tài liệu và tham khảo ý kiến của nhiều bạn bè, ông Huỳnh đã quyết định giới hạn nội dung cuốn sách về giao lưu Việt - Mỹ với những câu chuyện trước năm 1946. Cuốn sách cho ra đời dày 260 trang tập hợp 45 câu chuyện thú vị về mối quan hệ giữa hai quốc gia trong suốt 170 năm (từ năm 1776 đến năm 1946).
Trong lời giới thiệu cho cuốn sách này, Đại sứ Nguyễn Tâm Chiến, Chủ tịch Hội Việt-Mỹ, viết: "Một cuốn sách nhỏ khó có thể kể hết bao câu chuyện của lịch sử nhưng người đọc sẽ có cơ hội cùng tác giả, nhà ngoại giao nhiều năm gắn bó với đối ngoại nhân dân Việt -Mỹ, Đại sứ Nguyễn Văn Huỳnh, nhớ lại nhiều điều có ý nghĩa. Những câu chuyện ấy dù xảy ra trong quá khứ, vẫn có thể khơi mào, gieo hy vọng và thúc đẩy từng bước các mối tương tác của người dân từ hai bên. Qua những hồi tưởng đó cùng với các thông tin, suy nghĩ về thời hiện đại, tôi tin rằng mỗi chúng ta càng trân quý những gì mà hai dân tộc đã có được hôm nay, từ đó, củng cố lòng tin và nỗ lực cho một tương lai tốt đẹp của quan hệ Việt-Mỹ trong nhiều năm tới".
