Đây là sự kiện văn hóa trọng tâm nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), nhằm tôn vinh giá trị lịch sử và sức sống bền bỉ của biểu tượng văn hiến Việt Nam qua lăng kính nghệ thuật.
Triển lãm giới thiệu tới công chúng hơn 60 tác phẩm của 34 tác giả, phản ánh một hành trình sáng tạo xuyên suốt gần 100 năm. Không gian trưng bày tại Tiền Đường được thiết kế theo lối mở, kết hợp hài hòa giữa các mảng tường di sản và hệ kết cấu gỗ cổ kính, đưa người xem vào một hành trình thị giác đa chiều.
Triền lãm không chỉ giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật, mà còn là hành trình nhìn lại gần một thế kỷ hình ảnh Quốc Tử Giám qua góc nhìn của các họa sĩ, kiến trúc sư, nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ. Qua đó, công chúng không chỉ thường thức nghệ thuật mà còn có thêm những góc nhìn mới về giá trị của Quốc Tử Giám hôm nay.
Tại đây, công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng từ những bức ảnh tư liệu, ký họa của các kiến trúc sư người Pháp đầu thế kỷ XX cho đến những bức họa danh tiếng của họa sĩ Bùi Xuân Phái thập niên 80. Đặc biệt, sự góp mặt của các nghệ sĩ đương đại với những sáng tác mới trên chất liệu lụa, sơn mài, sơn khắc, thậm chí là các tác phẩm sắp đặt đa phương tiện từ chất liệu inox và composite, đã tạo nên một cuộc đối thoại đầy thú vị giữa truyền thống và hiện đại.
Chia sẻ về ý tưởng tổ chức triển lãm, Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn cho biết, nguồn cảm hứng chính xuất phát từ việc chứng kiến không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám luôn là đề tài bất tận trong sáng tác của các thế hệ nghệ sĩ qua nhiều thời kỳ lịch sử. Giám tuyển chỉ ra rằng những tác phẩm sớm nhất về di tích này có thể tìm thấy trong các bản ký họa và tranh sơn dầu của các họa sĩ Pháp từ đầu thế kỷ trước.
Tiếp nối dòng chảy đó, sau khi Trường Mỹ thuật Đông Dương ra đời, rất nhiều giảng viên và sinh viên thời kỳ đó cũng như các họa sĩ về sau này đã liên tục tìm đến đây để trực họa và khai thác các giá trị thẩm mỹ đặc trưng của kiến trúc, cảnh quan để đưa vào các tác phẩm hội họa, đồ họa độc đáo.
Ông Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh, để bảo vệ và phát huy giá trị của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám hôm nay, không gì tốt bằng giải pháp để di tích được sống trong đời sống đương đại. Nghệ thuật chính là một trong những nhịp cầu quan trọng để kết nối công chúng với di sản, giúp lịch sử trở nên gân gũi hơn và các giá trị văn hóa được lan tỏa bằng ngôn ngữ của cảm xúc và sáng tạo.
Triển lãm "Quốc Tử Giám trong nghệ thuật" đã khẳng định vai trò của Quốc Tử Giám ngày nay, góp phần lan tỏa những giá trị của truyền thống hiếu học, văn hiến và sáng tạo đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.
Thông qua việc trưng bày các tác phẩm thuộc nhiều giai đoạn và chất liệu khác nhau, triển lãm mong muốn khẳng định vai trò then chốt của nghệ thuật trong việc gìn giữ, diễn giải và làm mới các giá trị di sản. Trong bối cảnh hướng tới cột mốc lịch sử 950 năm thành lập trường Quốc học đầu tiên của dân tộc, triển lãm không chỉ là nhịp cầu lan tỏa tinh thần hiếu học và khát vọng tri thức của người Việt mà còn nỗ lực đưa di sản đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.
Triển lãm “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” tiếp tục mở cửa đón khách tham quan đến hết ngày 5/8.
