Kể từ khi căng thẳng ở Ukraine leo thang vào năm 2022, Liên minh châu Âu (EU) đã phong tỏa khoảng 245 tỷ USD tài sản của Ngân hàng Trung ương Liên bang Nga, phần lớn được quản lý bởi Euroclear, đơn vị có trụ sở tại Bỉ.
Ngày 4/12, Chủ tịch Uỷ ban châu Âu (EC), bà Ursula von der Leyen đưa ra hai phương án hỗ trợ tài chính cho Ukraine. Thứ nhất là vay vốn ở cấp EU thông qua phát hành trái phiếu Eurobond – nhưng phương án này bị chỉ trích vì tác động trực tiếp tới ngân sách quốc gia. Phương án thứ hai đề xuất một khoản vay “bồi thường chiến tranh” dựa trên các tài sản của Liên bang Nga bị phong tỏa, vốn bị Moskva gọi là “tài sản bị đánh cắp”. EC dự kiến đạt thỏa thuận trước hội nghị thượng đỉnh vào ngày 18/12 tới.
Tờ Politico đưa tin Hungary đã chính thức loại bỏ phương án phát hành Eurobond trong các cuộc họp ngày 5/12, khiến EU chỉ còn phương án vay dựa trên tài sản của Liên bang Nga – vì phương án này chỉ yêu cầu đa số đủ điều kiện thông qua, trong khi phát hành Eurobond cần sự đồng thuận tuyệt đối. Tuy nhiên, chính phủ Budapest chưa xác nhận việc bác bỏ và chưa bình luận về thông tin này.
Trước đó, Thủ tướng Hungary Viktor Orban từng bày tỏ phản đối cả hai phương án trên. Ông so sánh việc viện trợ cho Ukraine giống như “cố gắng giúp người nghiện rượu bằng cách gửi thêm thùng vodka” và kêu gọi ưu tiên giải pháp ngoại giao với Moskva thay vì chi tiêu thêm cho xung đột.
EC cho rằng rủi ro tài chính và pháp lý của phương án vay dựa trên tài sản của Liên bang Nga là có thể kiểm soát, nhưng nhiều nước thành viên vẫn phản đối. Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ Maxime Prevot cảnh báo rằng phương án này có thể gây “hậu quả thảm khốc” đối với Bỉ, nước sẽ chịu phần lớn tác động từ các vụ kiện pháp lý của Liên bang Nga.
Euroclear – đơn vị quản lý tài sản phong tỏa – cũng chỉ trích phương án vay này, cho rằng “khó lường và rất mong manh”, đồng thời cảnh báo rằng nó có thể khiến nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi khu vực đồng euro.
Phát ngôn viên Euroclear nói với Euronews: “Sáng kiến này có thể gây rủi ro pháp lý, tài chính và uy tín sâu rộng cho Euroclear, Bỉ, Liên minh châu Âu (EU) và thị trường tài chính của khối này”.
