Trước mắt, Trung tâm sẽ thực hiện phục dựng Phương Đình tại đảo Kim Châu, phấn đấu triển khai trong năm 2019 - 2020. Quá trình phục dựng sẽ xây cầu nối từ bờ ra đảo, tái hiện các hoạt động mang dấu ấn thuở xưa tại Phương Đình. Vốn là nơi bình thơ văn của các bậc nho sĩ xưa, nhưng trải qua thời gian dài, công trình này bị phá hủy.
Cùng với đó, việc quản lý khu vực hồ Văn lỏng lẻo nên người dân đã xây dựng trái phép một miếu thờ tại đây. Để giải quyết tồn tại này, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức đối thoại với dân nhiều lần để tìm phương án phù hợp.
Trên tinh thần đó, với sự đồng thuận của người dân, Trung tâm sẽ báo cáo thành phố để chuyển miếu thờ ở đảo Kim Châu đến một nơi phù hợp. Đồng thời, Trung tâm đang làm thủ tục để triển khai việc phục dựng Phương Đình, đã gửi báo cáo kinh tế kỹ thuật lên Sở Xây dựng Hà Nội thẩm định, phê duyệt. Sau khi hoàn thiện, Sở sẽ trình lên thành phố để triển khai những bước tiếp theo.
Để kết nối khu vực hồ Văn với khu nội tự Văn Miếu - Quốc Tử Giám, vấn đề giao thông đang được tính đến. Hiện nay, trong số nhiều phương án đưa ra như làm cầu vượt, làm đường ngầm, lắp đèn tín hiệu giao thông..., có thể triển khai phương án lắp đèn tín hiệu giao thông tại ngã ba phố Văn Miếu và phố Quốc Tử Giám. Về phương diện kỹ thuật, Trung tâm và các đơn vị liên quan sẽ triển khai nhận diện đường đi từ khu nội tự sang hồ Văn bằng chất liệu riêng.
Để hồi sinh giá trị hồ Văn, khu vực này sẽ được tổ chức các hoạt động văn hóa hàng ngày, thay vì chỉ tổ chức vào dịp lễ, Tết như trước. Việc tổ chức hoạt động ở đây sẽ bổ sung hoạt động cho khu nội tự, bởi không gian khu nội tự không đủ rộng để triển khai, ví dụ việc tái hiện lều chõng đi thi của các sĩ tử, trường thi.
Theo ông Lê Xuân Kiêu, để phục dựng các giá trị hồ Văn rất cần phát huy vai trò, sự vào cuộc của cộng đồng dân cư trong việc bảo vệ không gian hồ Văn, cả về an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, đặc biệt là ranh giới di tích, bởi xung quanh hồ Văn là nhà dân quây kín.
Cùng với việc phục dựng các giá trị hồ Văn, khu nội tự Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng được triển khai các giá trị văn hóa phi vật thể, tái hiện bảo tàng giáo dục, tổ chức nhiều hoạt động tương tác với khách nhằm làm phong phú hơn các hoạt động tại di tích.
