Ngày 11/4, tỉnh Nam Định đã tổ chức lễ đón nhận Bằng công nhận di lích lịch sử văn hóa cấp quốc gia của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho di tích Phủ Quảng Cung (hay còn gọi là Phủ Nấp), thuộc thôn Vỉ Nhuế, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên. Đây là một trong những nơi thờ phụng ghi dấu lần giáng trần đầu tiên của Thánh Mẫu Liễu Hạnh - một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng Việt Nam.
Nằm cách Phủ Dầy (xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định) khoảng 7 km, Phủ Quảng Cung được xây dựng trên nền nhà sinh ra Tiên Mẫu, ngay sau khi bà mất. Theo “Vân Hương Thánh Mẫu tam thế giáng sinh”: Thánh Mẫu Liễu Hạnh giáng sinh lần thứ nhất vào đêm mùng 6 tháng 3 năm Giáp Dần (1434) thời Lê Thái Tông. Và đến năm Quý Tỵ (1473), niên hiệu Hồng Đức năm thứ tư (Lê Thánh Tông), ngày 30 tháng 2, Phạm Thị Tiên Nga - tức Thánh Mẫu Liễu Hạnh hóa về Thượng giới. Người dân trong vùng ấp Quảng Nạp nhớ ơn đức hạnh của bà đã xây dựng đền miếu Quảng Cung, ngày đêm thờ phụng. Các vua triều Lê và triều Nguyễn sau này đã sắc phong, rồi cho nhân dân mở rộng tôn tạo thành Phủ Quảng Cung nguy nga, tráng lệ. Trong Phủ vẫn còn đôi câu đối ghi lại dấu ấn này: “Hồng Đức tứ niên sơ lập miếu. Duy Tân ngũ tuế sửa linh từ”. Nghĩa là: "Năm thứ tư niên hiệu Hồng Đức 1743 lập miếu thờ, năm thứ năm niên hiệu Duy Tân sửa lại đền thiêng".
Phủ Quảng Cung được xây dựng cách đây gần 6 thế kỷ và đã trải qua nhiều lần tôn tạo. Do tác động của thiên nhiên và chiến tranh, Phủ bị xuống cấp nhiều. Đến năm 1973, nhân dân địa phương đã hạ giải công trình để lấy vật liệu xây dựng các công trình phúc lợi của xã. Năm 1994, Phủ Quảng Cung đã được phục dựng lại trên nền đất phủ xưa.
Trong Phủ Quảng Cung hiện nay còn giữ được pho tượng Thánh Mẫu Liễu Hạnh bằng đồng và 64 que thẻ in ấn bằng gỗ... Đặc biệt, tượng Mẫu Liễu Hạnh được xem là một trong những tác phẩm độc đáo nhất trong hệ thống các điêu khắc thờ Mẫu ở Việt Nam: Tượng Mẫu Liễu Hạnh có dáng ngồi xếp bằng rất khoan thai, nét mặt bình thản. Các nếp áo được tạo tác một cách giản dị với hai lớp áo choàng ở ngoài và một chiếc yếm đào phía bên trong, làm cho pho tượng trở nên sống động, gần gũi.
Nguyễn Trường
