Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, phát biểu với báo giới hôm 22/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã mô tả ngày Chủ nhật, 21/6, là “một ngày đàm phán rất, rất thành công”.
Ông Vance cho biết: “Chúng tôi đã làm đúng những gì mình muốn làm”, đồng thời nêu ra bốn mục tiêu chính mà phía Mỹ theo đuổi.
Thứ nhất là việc Mỹ muốn xây dựng một cơ chế nhằm bảo đảm eo biển Hormuz luôn mở và hiện nay, theo ông Vance, eo biển Hormuz đang mở.
Thứ hai, ông Vance cho biết các nhà đàm phán đã xây dựng một “cơ chế tương tự” nhằm “ngăn ngừa xung đột trong lệnh ngừng bắn khu vực”, với mục tiêu tránh sự leo thang quân sự rộng lớn hơn, đặc biệt tại Liban, nơi ông mô tả là một mắt xích then chốt trong các cuộc đàm phán.
Thứ ba và cũng là nội dung mà phái đoàn Mỹ “hào hứng nhất” là việc Iran đồng ý tiếp nhận các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAEA).
Ông Vance cho rằng: “Đó là một cột mốc lớn đối với người dân Mỹ và là bước đầu tiên hướng tới việc phi hạt nhân hóa vĩnh viễn hoặc chấm dứt vĩnh viễn chương trình vũ khí hạt nhân của Iran, và đó chính xác là điều chúng tôi muốn đạt được”.
Ông Vance kỳ vọng các cuộc thanh sát của IAEA, từng được tiến hành trong nhiều năm theo thỏa thuận hạt nhân JCPOA do chính quyền Obama đàm phán, sẽ được nối lại ngay trong tuần này.
Khoảng 450 kg uranium được làm giàu ở mức cao của Iran sẽ nằm trong số các vật liệu được kiểm tra và đánh giá.
Thứ tư, ông Vance cho biết các nhà đàm phán đã thiết lập một tiến trình để các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp tục diễn ra sau khi các trưởng đoàn đàm phán rời Thụy Sĩ vào cuối ngày 22/6.
Trước đó, Qatar thông báo các cuộc đàm phán Mỹ-Iran đã bắt đầu tại Thụy Sĩ vào hôm 21/6 với sự tham gia của các nhà trung gian Qatar và Pakistan nhằm thảo luận việc thực hiện các điều khoản của một thỏa thuận tạm thời giữa hai bên.
Các phái đoàn Mỹ và Iran đã tới Thụy Sĩ từ sớm để tiến hành các cuộc đàm phán kỹ thuật trong khuôn khổ Bản Ghi nhớ Islamabad được ký điện tử hôm 17/6 nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng ở Trung Đông và mở lại eo biển Hormuz.
Các cuộc đàm phán tại Burgenstock do Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu, trong khi phía Iran có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi tham gia, dưới sự trung gian của Pakistan.
Trong tuyên bố chung đưa ra hôm 22/6 , sau khi vòng đàm phán cấp cao đầu tiên tại Hội nghị Cấp cao Lake Lucerne ở Thụy Sĩ kết thúc, Qatar và Pakistan thông báo đã đạt được những tiến triển đáng kể trong các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra giữa Mỹ và Iran.
Tuyên bố chung nêu rõ: “Tại Hội nghị Cấp cao Lake Lucerne, các cuộc thảo luận đã diễn ra trong bầu không khí tích cực và mang tính xây dựng. Những tiến triển đáng khích lệ đã đạt được, bao gồm việc thiết lập một cơ chế cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo”.
Các phái đoàn Mỹ và Iran đã tiến hành vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên kéo dài 100 phút tại Burgenstock.
Đây là cuộc gặp được chờ đợi từ lâu nhằm thảo luận các biện pháp thực hiện Bản Ghi nhớ Islamabad được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký ngày 17/6 theo hình thức từ xa.
Theo tuyên bố, các bên đã nhất trí thành lập một ủy ban cấp cao để giám sát về mặt chính trị đối với tiến trình hòa giải.
Ủy ban này sẽ nhận các báo cáo định kỳ từ các trưởng đoàn đàm phán và giám sát các nhóm công tác chuyên trách về chương trình hạt nhân của Iran, các vấn đề liên quan đến lệnh trừng phạt và các cơ chế giải quyết tranh chấp nhằm bảo đảm việc thực hiện hiệu quả Bản Ghi nhớ Islamabad.
