Theo phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, phát biểu với báo giới ngày 22/1, Trợ lý Bộ trưởng Nông nghiệp Arnel de Mesa cho biết gạo nhập khẩu cần cập cảng trước thời hạn nêu trên nhằm tránh trùng với cao điểm thu hoạch lúa trong nước vào tháng 3 và tháng 4.
Ông De Mesa nhấn mạnh: “Gạo nhập khẩu phải về trước cuối tháng 2 để không ảnh hưởng đến vụ thu hoạch rộ trong tháng 3 và tháng 4”. Theo ông, biện pháp này nhằm bảo đảm hoạt động nhập khẩu không gây tác động tiêu cực đáng kể đến sản lượng lúa nội địa, vốn đạt đỉnh vào giai đoạn thu hoạch cao điểm.
Các lô gạo nhập khẩu cập cảng sau thời hạn quy định sẽ không được thông quan và buộc phải trả lại nước xuất khẩu, mọi chi phí do doanh nghiệp nhập khẩu chịu.
Động thái này được đưa ra sau khi Philippines dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu gạo kéo dài 4 tháng, bắt đầu từ tháng 9 năm ngoái, chính thức đánh dấu việc nước này quay trở lại thị trường gạo quốc tế từ đầu năm nay.
Trước đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel đã làm việc với các bên liên quan và đạt được cam kết của các thương nhân về việc tiếp tục thu mua lúa cho nông dân với giá tối thiểu 17 peso/kg (0,29 USD/kg) đối với lúa tươi và 21 peso (0,36 USD)/kg đối với lúa khô, tùy theo chất lượng.
Bộ trưởng Tiu Laurel cho biết, Philippines đặt mục tiêu ngăn chặn giá lúa tại ruộng sụt giảm mạnh trong mùa thu hoạch rộ. Ông nói: “Giá lúa của nông dân là không thể thương lượng. Dù thống nhất mức nhập khẩu bao nhiêu, nông dân vẫn phải được bảo vệ”.
Hoạt động thu hoạch hiện đã bắt đầu tại một số địa phương như Nueva Ecija và Nueva Vizcaya, trong khi các tỉnh Pangasinan, Ilocos, Bulacan và La Union dự kiến sẽ bước vào vụ thu hoạch từ tháng tới. Sản lượng thu hoạch lớn được dự báo sẽ xuất hiện từ giữa tháng 3, với hoạt động xay xát tiếp tục gia tăng mạnh trong tháng 4. Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết sẽ điều tiết chặt chẽ nhập khẩu gạo nhằm ổn định nguồn cung nhưng không làm tổn hại đến giá thu mua tại ruộng.
Theo Bộ trưởng Tiu Laurel, khối lượng nhập khẩu ban đầu khoảng 300.000 tấn trong tháng 2 vẫn đang được xem xét và có thể điều chỉnh tùy theo diễn biến thị trường.
Theo số liệu mới nhất, tính đến giữa tháng 1, khoảng 178.000 tấn gạo nhập khẩu đã cập cảng Philippines. Khi hoạt động nhập khẩu gạo được nối lại, ông De Mesa dự báo giá gạo có xu hướng nhích lên, chủ yếu do đồng peso suy yếu so với đồng USD. “Giá gạo có tăng nhẹ, nhưng không ở mức cao vì sản lượng của Ấn Độ và Việt Nam đều tốt, thậm chí đạt mức thu hoạch kỷ lục”, ông cho biết.
Theo báo cáo giám sát giá mới nhất của Bộ Nông nghiệp Philippines, gạo xay xát thường nhập khẩu hiện có giá 42 peso/kg, tăng từ mức 40 peso/kg cuối năm ngoái, trong khi gạo xay xát kỹ nhập khẩu giảm từ 45 peso/kg xuống 44 peso/kg trong cùng giai đoạn.
