“Người đi vay” và “người bảo đảm” là một Trong giai đoạn 2 của vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm có 3 bị cáo: Hoàng Long Hà, Nguyễn Ngọc Sơn và Nguyễn Vũ Bảo là cán bộ của BIDV Chi nhánh Gia Định, bị truy tố vì hành vi giúp sức cho Phạm Công Danh. Đáng chú ý, trong khoản vay của Công ty Phong Hiệp vay BIDV Chi nhánh Gia Định, “người đi vay” và “người bảo đảm” là một, khi ông Trần Hiệp, Giám đốc Công ty Phong Hiệp - một trong 12 công ty của Phạm Công Danh - lại chính là thành viên Hội đồng quản trị VNCB.
 Bị cáo Phạm Công Danh và đồng phạm tại phiên tòa xét xử sơ thẩm ngày 12/1. Ảnh: Hoàng Hải/TTXVN |
Trả lời Hội đồng xét xử, bị cáo Hoàng Long Hà, nguyên Phó Giám đốc BIDV Chi nhánh Gia Định, khẳng định mình không sai trong việc cho các công ty của ông Danh vay. Ông Hà cho rằng, Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 chỉ quy định không được cấp tín dụng đối với cá nhân ông Trần Hiệp - thành viên Hội đồng quản trị VNCB, không áp dụng đối với Công ty Phong Hiệp cho dù Công ty Phong Hiệp là Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Trần Hiệp làm Giám đốc. BIDV chỉ trực tiếp thu nợ từ Công ty Phong Hiệp, do vậy thiệt hại tại VNCB không phải do ảnh hưởng từ vay BIDV. Tại thời điểm VNCB chuyển tiền trả nợ cho BIDV, ông Trần Hiệp cũng không còn là Giám đốc của Công ty Phong Hiệp. BIDV không hề bị thất thoát và không liên quan đến việc gây thiệt hại cho VNCB. Ông Hà cũng cho biết trường hợp Công ty Phong Hiệp và bị cáo Trần Hiệp là hy hữu, éo le trong việc cho vay khi “người đi vay” và “người bảo đảm” là một. Ông Trần Bắc Hà đang chữa bệnh ở Singapore Đầu phiên xử buổi chiều, chủ tọa phiên tòa đã thông báo, người đại diện của ông Trần Bắc Hà (nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, Trưởng Phân ban Quản lý rủi ro tín dụng đầu tư tại Hội sở chính của BIDV) đã có đơn giải thích về việc ông Trần Bắc Hà không có mặt tại phiên tòa dù được Hội đồng xét xử triệu tập nhiều lần. Lý do là ông Hà đang bị ung thư và đang chữa bệnh ở Singapore, nhập viện từ ngày 7/1 (1 ngày trước khi khai mạc phiên tòa). Người đại diện này cam kết với Hội đồng xét xử là đến ngày 16/1 sẽ nộp toàn bộ giấy tờ chứng minh như xác nhận của bệnh viện, bệnh án, xác nhận của Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore, hồ sơ xuất nhập cảnh... cho Hội đồng xét xử. Trong đơn, người đại diện của ông Trần Bắc Hà cũng nêu là ông Hà xin giữ nguyên các lời khai của ông Hà với cơ quan điều tra trước đây. Về việc này, Chủ tọa phiên tòa nói: “Sẽ cung cấp lời khai của ông Hà trước tòa trong thời gian tới”. Cáo trạng thể hiện, Phạm Công Danh đã dùng tiền gửi của VNCB tại BIDV để bảo lãnh và trả nợ thay cho 12 công ty của mình vay vốn. Khi ấy, vào ngày 3/10/2013, ông Trần Bắc Hà đã ký 12 báo cáo tổng hợp ý kiến các thành viên Phân ban Quản lý rủi ro, trên cơ sở các thành viên Ban này đồng ý về chủ trương cho 12 công ty của ông Danh vay số tiền 4.700 tỷ đồng để mua vật liệu xây dựng theo mô hình 4 nhà. Còn ông Đoàn Ánh Sáng (Phó Tổng Giám đốc BIDV phụ trách Ban quản lý rủi ro) là người phê duyệt 12 hợp đồng tín dụng do Ban khách hành doanh nghiệp BIDV trình với nội dung đồng ý cho ông Danh vay 4.700 tỷ đồng. Ông Trần Lục Lang (Phó Tổng giám đốc BIDV phụ trách Ban khách hàng doanh nghiệp) đã ký 12 công văn gửi bốn chi nhánh là Gia Định, Bến Thành, Sở Giao dịch 2, Nam Sài Gòn và Ban khách hàng doanh nghiệp tiếp nhận hồ sơ vay thẩm định phương án kinh doanh, quyết định cho vay đối với các phương án có hiệu quả, đảm bảo khả năng trả đầy đủ nợ gốc và lãi. Dù sau đó BIDV đã thu đủ gốc, lãi các khoản vay, nhưng hành vi của Phạm Công Danh và đồng phạm gây thiệt hại cho VNCB trên 2.550 tỷ đồng. Cơ quan điều tra xác định ông Trần Bắc Hà đã đồng ý chủ trương cho 12 công ty vay vốn theo giới thiệu của VNCB chứ không cho Phạm Công Danh vay và không biết các công ty này do Danh thành lập. Tương tự, Cơ quan điều tra cũng cho rằng, ông Đoàn Ánh Sáng và Trần Lục Lang (hai Phó Tổng Giám đốc BIDV) đã ký tờ trình phê duyệt cho 12 công ty vay vốn, nhưng không đủ căn cứ xác định những người này có liên quan đến Phạm Công Danh, nên không xử lý hình sự. Đến tháng 10/2017, Cơ quan điều tra đã kiến nghị kiểm điểm và xử lý hành chính đối với cán bộ BIDV có liên quan.
