Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Quốc hội Mỹ trước tiên sẽ thông qua ngân sách cho phần lớn hoạt động của DHS, ngoại trừ các tổ chức như Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), cùng một phần của lực lượng Biên phòng (CBP). Sau đó, dự luật thứ hai sẽ được đưa ra thông qua thủ tục “hòa giải ngân sách”, cho phép Thượng viện phê chuẩn chỉ với đa số đơn giản, không cần vượt qua rào cản 60 phiếu như thông thường.
Ông Thune và ông Johnson xác nhận kế hoạch này được thực hiện theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, với mục tiêu tài trợ đầy đủ cho toàn bộ DHS thông qua 2 lộ trình song song, vừa theo quy trình ngân sách thông thường, vừa qua cơ chế hòa giải để tránh sự ngăn cản từ phía đảng Dân chủ.
DHS đã rơi vào tình trạng đình trệ từ tháng 2 vừa qua sau khi xảy ra tranh cãi liên quan đến chính sách thực thi luật di trú. Đảng Dân chủ từ chối thông qua đề xuất cấp ngân sách cho các cơ quan như ICE và CBP nếu không có thay đổi chính sách, dẫn đến bế tắc kéo dài.
Hệ quả của tình trạng đình trệ đã lan sang lĩnh vực hàng không, khi nhiều nhân viên TSA không được trả lương đã nghỉ việc hoặc vắng mặt, gây gián đoạn tại các sân bay trên toàn quốc, đặc biệt là trước mùa đi lại cao điểm dịp lễ. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã can thiệp thông qua biện pháp sử dụng nguồn ngân quỹ chưa chi từ đạo luật ngân sách năm 2025 để trả lương cho đội ngũ nhân viên TSA, giúp giảm bớt áp lực và cải thiện tình hình tại các điểm kiểm tra an ninh trong những ngày gần đây.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông chủ Nhà Trắng bày tỏ quan điểm ủng hộ mạnh mẽ kế hoạch 2 hướng, nhấn mạnh chính quyền sẽ tài trợ cho lực lượng ICE và Biên phòng mà không cần phiếu của đảng Dân chủ, đồng thời kêu gọi bãi bỏ “filibuster” (thủ tục câu giờ) tại Thượng viện Mỹ.
Song song với đó, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện Lindsey Graham cho biết đã bắt đầu soạn thảo dự luật hòa giải, với mục tiêu hoàn tất trước ngày 1/6. Dự luật này có thể bao gồm nhiều nội dung mở rộng, từ tài trợ cho cuộc chiến với Iran đến các biện pháp tăng cường an ninh bầu cử.
Tuy nhiên, việc bổ sung quá nhiều nội dung có thể làm phức tạp tiến trình thông qua, do các quy định của Thượng viện Mỹ về phạm vi của luật hòa giải.
Động thái mới của đảng Cộng hòa được xem là bước đi quyết định nhằm chấm dứt tình trạng đình trệ ngân sách, đồng thời đảm bảo nguồn tài trợ dài hạn cho các hoạt động thực thi luật di trú và an ninh biên giới trong vòng 3 năm tới.
Diễn biến này phản ánh chiến lược rõ ràng của ban lãnh đạo đảng Cộng hòa trong việc sử dụng công cụ lập pháp để vượt qua tình thế bế tắc chính trị, đồng thời củng cố ưu tiên an ninh nội địa trong bối cảnh tranh luận ngày càng gay gắt tại Quốc hội Mỹ.
