Bài cuối: Mở lối thể chế, đón dòng đầu tư
Tỉnh tập trung cải cách thủ tục, tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, mặt bằng và hạ tầng, tạo môi trường thuận lợi đón dòng vốn đầu tư. Để hiểu rõ hơn về các giải pháp, đặc biệt là mở lối thể chế, đón dòng đầu tư từ các doanh nghiệp khi lựa chọn Cao Bằng để sản xuất, kinh doanh, phóng viên Cơ quan thường trú Thông tấn xã Việt Nam tại tỉnh Cao Bằng đã có cuộc trao đổi với ông Lê Hải Hòa, Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng xung quanh nội dung này.
Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về thực trạng khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh hiện nay?
Những năm qua, khu vực kinh tế tư nhân có tốc độ tăng trưởng 5% mỗi năm, đóng góp trên 61% GRDP toàn tỉnh. Đây là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của lực lượng doanh nghiệp trong nền kinh tế địa phương. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 2.000 doanh nghiệp đăng ký, trong đó khoảng 1.500 doanh nghiệp đang hoạt động. Quy mô vốn bình quân của doanh nghiệp vào khoảng 3,7 tỷ đồng.
Những con số này cho thấy phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn có quy mô nhỏ và siêu nhỏ. Số doanh nghiệp đăng ký chưa phản ánh đầy đủ số doanh nghiệp thực sự hoạt động hiệu quả. Thực chất tình hình doanh nghiệp, không chỉ nhìn vào số lượng thành lập mới mà phải xem xét số doanh nghiệp thực sự hoạt động, có doanh thu, có khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm, khả năng đóng góp ổn định cho ngân sách địa phương.
Cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tỉnh Cao Bằng đề ra những mục tiêu nào?
Tỉnh ủy Cao Bằng đã ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó, xác định đến năm 2030, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của tỉnh Cao Bằng; là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ứng dụng có hiệu quả các kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là đối với lĩnh vực trọng tâm, đột phá của tỉnh về phát triển du lịch, kinh tế cửa khẩu, nông lâm nghiệp.
Tỉnh phấn đấu có trên 2.000 doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế; bình quân mỗi năm thành lập trên 160 doanh nghiệp; có khoảng 4 - 5 doanh nghiệp hoạt động/nghìn dân.
Tốc độ tăng trưởng bình quân của khu vực kinh tế tư nhân đạt khoảng 10 - 11,5%/năm; tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân trong cơ cấu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh khoảng 62 - 65% GRDP, khoảng 20% tổng thu ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm cho khoảng 60% tổng số lao động; năng suất lao động tăng bình quân khoảng 4 - 5%/năm….
Tỉnh đã đề ra những giải pháp đột phá và có tính lâu dài nào để hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân phát triển, thưa ông?
Thứ nhất, tỉnh tiếp tục cải thiện thể chế và môi trường kinh doanh. Chủ trương, chính sách của Trung ương dành cho phát triển kinh tế tư nhân đang được quan tâm mạnh mẽ. Đối với tỉnh Cao Bằng, bất kỳ hành vi nào gây cản trở, gây khó khăn không chính đáng cho doanh nghiệp đều phải được xem xét, chấn chỉnh. Cơ quan nhà nước không thể tùy tiện quyết định doanh nghiệp nào được làm, doanh nghiệp nào không được làm theo ý chí chủ quan. Không thể yêu cầu doanh nghiệp chấp nhận thiệt hại chỉ vì quyết định hành chính đã được ban hành.
Mặt khác, doanh nghiệp cũng cần chủ động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, tuân thủ quy định pháp luật, minh bạch trong hoạt động đầu tư, kinh doanh. Tỉnh sẽ thay đổi tư duy phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức. Chúng ta phải chuyển từ tư duy quản lý đơn thuần sang tư duy phục vụ, kiến tạo phát triển. Cơ quan nhà nước phải chủ động tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định, giảm thời gian và chi phí không cần thiết.
Thứ hai, tỉnh thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ứng dụng khoa học, công nghệ. Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm chi phí, quản trị hiệu quả và cạnh tranh trên thị trường. Trong công tác quản lý nhà nước, nếu dữ liệu không đầy đủ thì việc điều hành sẽ thiếu chính xác, thông tin báo cáo không phản ánh đúng thực tế. Chúng ta cần hướng tới phương thức điều hành dựa trên dữ liệu, cập nhật thông tin theo thời gian thực ở những lĩnh vực có đủ điều kiện.
Cùng với chuyển đổi số là chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển bền vững. Doanh nghiệp phải tính toán sử dụng năng lượng tiết kiệm, ứng dụng công nghệ phù hợp, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Tỉnh cũng phải đi đầu trong thực hiện các giải pháp tiết kiệm năng lượng, ứng dụng công nghệ trong hoạt động của cơ quan công quyền và các công trình công cộng.
Chúng ta phải nhìn nhận thẳng thắn rằng, khó khăn trong chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ nằm ở kinh phí hay công nghệ mà còn nằm ở tư duy, cách tổ chức công việc và quyết tâm thực hiện. Nếu vẫn làm việc theo quán tính cũ, không thay đổi phương thức quản lý, không cập nhật dữ liệu và không ứng dụng công nghệ thì rất khó tạo ra bước đột phá.
Thứ ba, đối với Cao Bằng, hạ tầng giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, tăng cường kết nối giao thông, thúc đẩy giao thương, du lịch và thu hút đầu tư. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, triển khai các dự án hạ tầng lớn trong điều kiện địa hình phức tạp, giá vật liệu biến động và nguồn lực có hạn là nhiệm vụ rất khó khăn đối với tỉnh. Tuy nhiên, khó khăn không thể trở thành lý do để chậm trễ kéo dài.
Các cơ quan, đơn vị phải phối hợp chặt chẽ, chủ động xử lý vướng mắc, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư… Bên cạnh giao thông, tỉnh quan tâm phát triển các công trình hạ tầng thiết yếu, hạ tầng phục vụ sản xuất, logistics, du lịch và kinh tế cửa khẩu; cải thiện hạ tầng kết nối, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, phát triển xuất nhập khẩu và mở rộng thị trường cho sản phẩm địa phương.
Vốn cũng là một trong những điểm nghẽn trong phát triển kinh tế tư nhân ở Cao Bằng. Tỉnh có giải pháp nào trong việc giúp các doanh nghiệp tiếp cận vốn nhanh, hiệu quả hơn?
Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn gặp nhiều khó khăn về tài sản bảo đảm, phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng đáp ứng các điều kiện vay vốn. Tỉnh đã làm việc với các ngân hàng để nghiên cứu giải pháp hỗ trợ, trong đó yêu cầu các ngân hàng chủ động tìm hiểu nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nghiên cứu các gói tín dụng phù hợp, bảo đảm đúng quy định và an toàn hệ thống.
Đối với những dự án có tiềm năng, có phương án kinh doanh khả thi, doanh nghiệp thực hiện tốt nghĩa vụ và có nhu cầu vốn chính đáng, cần tăng cường kết nối để họ tiếp cận được nguồn vốn phù hợp. Tỉnh cũng đã nghiên cứu các giải pháp giúp doanh nghiệp ở địa bàn miền núi, vùng khó khăn giảm bớt chi phí vốn trong khuôn khổ chính sách và quy định hiện hành.
Cùng với vốn tín dụng, cần phát huy các nguồn lực khác như vốn tự có của doanh nghiệp, liên kết đầu tư, hợp tác giữa các doanh nghiệp và các chương trình hỗ trợ theo quy định. Điều quan trọng là giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư công nghệ, mở rộng sản xuất, nâng cao năng suất và tăng khả năng cạnh tranh.
Ông có thông điệp gì gửi tới cộng đồng doanh nghiệp đang hoạt động cũng như các nhà đầu tư đang tìm kiếm cơ hội tại Cao Bằng?
Một trong những điểm được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận là sự năng động, tinh thần kiến tạo của chính quyền tỉnh Cao Bằng. Tuy nhiên, những hạn chế vẫn còn rất rõ. Những nút thắt phải được nhận diện đúng và xử lý đến cùng.
Tỉnh không thể chỉ dừng lại ở việc ban hành chủ trương hay tổ chức hội nghị đối thoại. Điều quan trọng phải có kết quả cụ thể, có cơ quan chịu trách nhiệm. Các sở, ngành, địa phương rà soát toàn bộ kiến nghị của doanh nghiệp, phân loại theo từng lĩnh vực để giải quyết; tăng cường ứng dụng công nghệ, từng bước số hóa việc tiếp nhận, xử lý và theo dõi kiến nghị của doanh nghiệp.
Tôi khuyến khích các doanh nghiệp chủ động trao đổi với lãnh đạo tỉnh, các sở, ngành và cơ quan chức năng về những vấn đề đang gặp phải; mạnh dạn đề xuất sáng kiến, kiến nghị các giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển ngành nghề và mở rộng thị trường.
Tôi mong muốn, các doanh nghiệp tiếp tục quan tâm, mở rộng hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Cao Bằng. Việc doanh nghiệp tăng cường hiện diện, đầu tư và gắn bó với địa phương sẽ giúp tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Chúng tôi xác định đồng hành với doanh nghiệp không phải là một hoạt động mang tính phong trào mà phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên của chính quyền. Tỉnh sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo điều kiện thuận lợi nhất trong khuôn khổ pháp luật để doanh nghiệp đến đầu tư và phát triển lâu dài tại địa phương…
Trân trọng cảm ơn ông!