Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ Phạm Thị Minh Lợi cho biết: Những năm qua, tỉnh Phú Thọ đã nỗ lực đưa Hát Xoan trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng Đất Tổ, tạo sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với du khách trong nước và quốc tế. Không gian trình diễn, khu trưng bày và các điểm di tích gắn với các phường Xoan gốc từng bước được đầu tư, khai thác hiệu quả, vừa phục vụ du khách, vừa hài hòa giữa hai mục tiêu: bảo tồn di sản và phát triển du lịch cộng đồng. Hội nghị tổng kết thực hiện Đề án gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2020-2025 là dịp quan trọng để nhìn lại những kết quả nổi bật, những bài học kinh nghiệm quý báu trong công tác bảo tồn và trao truyền di sản, từ đó xác định phương hướng, nhiệm vụ và các giải pháp thiết thực cho giai đoạn tiếp theo.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Nguyễn Viết Cường ghi nhận và biểu dương những kết quả nổi bật trong công tác bảo tồn, phát huy Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - Hát Xoan Phú Thọ. Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của các cấp chính quyền cùng sự tham gia tích cực của cộng đồng chủ thể và đội ngũ nghệ nhân, Hát Xoan tiếp tục được thực hành thường xuyên, giá trị văn hóa lan tỏa sâu rộng trong đời sống.
Để di sản được gìn giữ bền vững trong giai đoạn tiếp theo, lãnh đạo Cục Di sản văn hóa đề nghị tỉnh Phú Thọ và các sở, ngành, địa phương tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về giá trị Hát Xoan gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng; tiếp tục tổ chức tốt hoạt động thực hành, truyền dạy tại các phường Xoan gốc và trong trường học, bảo đảm tính chuẩn mực và tính liên tục của di sản; hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ đối với nghệ nhân; hỗ trợ duy trì hoạt động của các phường Xoan và câu lạc bộ Hát Xoan; bố trí ngân sách và huy động nguồn lực xã hội hóa cho công tác bảo tồn; phát triển các sản phẩm du lịch gắn với Hát Xoan theo hướng bền vững; đẩy mạnh số hóa tư liệu, dữ liệu về Hát Xoan bằng công nghệ hiện đại, bảo đảm việc lưu trữ, khai thác thuận tiện và an toàn.
Trong dòng chảy bất tận của văn hóa dân tộc, Hát Xoan Phú Thọ không chỉ là niềm tự hào của nhân dân Đất Tổ Hùng Vương mà còn là minh chứng sống động cho sức bền và sức sống mãnh liệt của văn hóa Việt Nam. Năm 2011, Hát Xoan được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Nhờ những nỗ lực bền bỉ của Việt Nam, tỉnh Phú Thọ và cộng đồng thực hành, đến năm 2017, UNESCO đã rút Hát Xoan khỏi danh sách này, khẳng định hiệu quả công tác bảo tồn. Từ đó, Hát Xoan Phú Thọ chính thức trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - một dấu mốc khẳng định tầm vóc và giá trị trường tồn của di sản quê hương Đất Tổ.
Từ loại hình dân ca gắn bó với mái đình làng, Hát Xoan Phú Thọ đã vươn mình trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, niềm tự hào của Đất Tổ và của dân tộc Việt Nam. Với sự chung sức của các cấp, các ngành, sự tận tâm của cộng đồng nghệ nhân cùng sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, Hát Xoan tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ, trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại và hướng tới tương lai. Di sản quý báu này đang góp phần viết nên hành trình mới của đất nước, lan tỏa hình ảnh một Việt Nam thân thiện, hùng cường và giàu bản sắc văn hóa.
