Phát lộ dấu tích mới của sân Đan Trì và trục Ngự Đạo tại Hoàng thành Thăng Long

Ngày 1/6, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội cho biết, sau thời gian khai quật khảo cổ học năm 2022 tại khu vực xung quanh và bên dưới nhà Cục Tác chiến nhằm làm rõ hơn trục Ngự Đạo, sân Đan Trì phục vụ công tác nghiên cứu phương án khôi phục không gian Điện Kính Thiên và Chính Điện Kính Thiên, các nhà khảo cổ học đã phát hiện những dấu tích mới của sân Đan Trì và trục Ngự Đạo.
Chú thích ảnh
Đoan Môn có 5 cửa ra vào hình chữ U, hai cửa tận cùng bên cạnh là Tả Đoan Môn và Hữu Đoan Môn vẫn còn nguyên vẹn. Ảnh: Minh Đức/TTXVN

Vị trí khai quật nằm trong khu vực sân Đan Trì thời Lê, hiện tại là khu vực nhà Cục Tác chiến, gồm hai hố khai quật. Hố khai quật số 1 rộng 955m2  tại khu vực sân sau Nhà Cục tác chiến; hố khai quật số 2 và 3 trong phạm vi nền nhà Cục Tác chiến.
 
Đây là hai hố khai quật nằm trong không gian chính Điện Kính Thiên thời Lê, thuộc khu vực Đại Triều với những dấu tích đặc biệt quan trọng như đường Ngự Đạo (đường vua đi), sân thiết lễ Đại Triều và cũng là không gian thiêng liêng nhất của Đại Việt.

Các hố khai quật ở độ sâu 1 - 1,2 m đã phát lộ một số mảng sân lát gạch màu xám, vị trí còn lại nhiều nhất ở khu chính giữa hố có vệt đầm gạch ngói vỡ trải dài hướng Bắc - Nam, rộng khoảng 6,7m theo hướng từ cửa chính của Đoan Môn đi qua Nhà Cục Tác chiến lên đến Điện Kính Thiên.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam cho biết: Việc nghiên cứu khảo cổ ở Hoàng thành Thăng Long tiến hành hàng năm, luôn phát hiện những giá trị mới. Năm nay việc khai quật thực hiện ở trung tâm sân Đan Trì, là khu vực trung tâm nhất của khu di sản. Các nhà khảo cổ học phát hiện hai dấu hiệu vô cùng quan trọng, là dấu tích của sân Đan Trì – tức là sân thiết triều của các vương triều quân chủ Việt Nam và Ngự Đạo là đường đi chính của Nhà vua khi ra vào Hoàng thành Thăng Long, là con đường thiêng của khu di sản hiện nay.

Căn cứ vào hiện trường đang khai quật và kết quả các đợt khai quật thăm dò những năm trước, đợt khai quật này đã làm rõ thêm được một phần các dấu tích kiến trúc Lý - Trần - Lê từ Ðoan Môn đến thềm rồng Điện Kính Thiên. Đồng thời, góp thêm chứng cứ khoa học để nhận thấy sự thay đổi chồng xếp vô cùng phức tạp của các di tích khu vực Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Cuộc khai quật còn đang tiếp tục nhưng bước đầu đã thấy được phần nào giá trị to lớn của khu di sản.

Sân Đại Triều là nơi trăm quan dự lễ Đại Triều, nơi diễn ra hoạt động thi Tiến sĩ. Còn Ngự Đạo nằm ở chính giữa sân Đại Triều được bắt đầu từ thềm Điện Kính Thiên ra cửa Nam. Đây là con đường để Hoàng đế xuất hành đi tế lễ tại Nam Giao, đàn Xã Tắc, tuần du và xuất chinh vệ quốc. Như vậy, Ngự Đạo cũng như tổng thể không gian Chính Điện Kính Thiên liên quan đến quốc thái dân an, quốc gia trường tồn, dân tộc vĩnh cửu và là tổ hợp kiến trúc quan trọng bậc nhất của Hoàng cung Thăng Long, tiêu biểu cho lịch sử và văn hiến của cả nước.

Hiện nay, một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là tập trung nghiên cứu, phục dựng không gian Chính Điện Kính Thiên và tòa Chính Điện Kính Thiên, vì đó là nơi huyệt điểm “tàng phong tụ khí”, nơi thông Thiên đạt Ðịa giữa các Hoàng đế Ðại Việt thời xưa với Thiên đế để tạo ra một chỉnh thể thống nhất giữa Trời (Thiên) - Ðất (Ðịa) và Người (Nhân) khiến cho muôn vật giao hòa, vạn vật phát triển.

Cũng trong ngày 1/6, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chử Xuân Dũng và Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đã đi thực tế khu vực khảo cổ học. Ông Christian Manhart, Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam bày tỏ những ấn tượng với kết quả khảo cổ học khi phát hiện những dấu tích nguyên bản của khu di sản. Đó cũng là vấn đề mà UNESCO đã khuyến cáo Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội trong các lần làm việc trước đó để làm rõ hơn các giá trị của khu di sản.

Đinh Thuận (TTXVN)

Dành cho bạn

Đa dạng hoạt động lan tỏa văn hóa Việt Nam qua những trang sách

Đa dạng hoạt động lan tỏa văn hóa Việt Nam qua những trang sách

Hướng đến Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026, Đường sách TP Hồ Chí Minh tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và khuyến đọc với chủ đề “Văn hóa Việt Nam qua những trang sách”, diễn ra từ ngày 18/11 đến 6/12.

Trao đổi kinh nghiệm bảo tồn nghề làm giấy truyền thống

Trao đổi kinh nghiệm bảo tồn nghề làm giấy truyền thống

Ngày 13/11, tại Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Dân gian quốc gia Hàn Quốc đồng tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề "Nghề làm giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam: Bảo tồn, diễn giải và đối thoại văn hóa".

Giữ mạch hồn quê bằng tình yêu ví, giặm

Giữ mạch hồn quê bằng tình yêu ví, giặm

Từ những giờ học âm nhạc, buổi sinh hoạt ngoại khóa đến các câu lạc bộ dân ca trong trường học, những làn điệu ví, giặm đang được thế hệ trẻ Nghệ An đón nhận bằng tình yêu và sự say mê. Khi học sinh không chỉ nghe mà còn trực tiếp cất lên câu hát quê hương, di sản văn hóa truyền thống có thêm cơ hội được trao truyền, tiếp nối và hòa nhịp trong đời sống đương đại.

Nghệ nhân Việt - Hàn trình diễn nghề làm giấy truyền thống

Nghệ nhân Việt - Hàn trình diễn nghề làm giấy truyền thống

Ngày 13/11, tại Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc tổ chức hội thảo quốc tế về nghề làm giấy Hanji và giấy dó, nhằm bảo tồn tri thức bản địa, tôn vinh nghệ nhân và thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia.