Đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là truyền thống quý báu và nguồn sức mạnh to lớn của dân tộc ta trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Trong mỗi giai đoạn phát triển, yêu cầu củng cố, phát huy sức mạnh đại đoàn kết lại đặt ra những vấn đề mới, đòi hỏi phải không ngừng đổi mới nội dung, phương thức tập hợp, vận động nhân dân.
Trong bối cảnh hiện nay, đời sống xã hội đang có những chuyển biến nhanh chóng; cơ cấu xã hội, dân cư và nghề nghiệp ngày càng đa dạng; nhu cầu, lợi ích, phương thức tham gia xã hội của nhân dân ngày càng phong phú; môi trường thông tin ngày càng đa chiều; cùng với đó là quá trình tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, đổi mới phương thức quản lý, điều hành ở địa phương. Những chuyển biến đó vừa tạo ra những điều kiện mới để phát huy dân chủ, tăng cường sự tham gia của nhân dân, vừa đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác Mặt trận, nhất là trong nắm bắt tình hình nhân dân, tập hợp và vận động các tầng lớp nhân dân, củng cố niềm tin, xây dựng đồng thuận xã hội.
Hội thảo là dịp để nhìn nhận sâu hơn những vấn đề mới đang tác động đến khối đại đoàn kết toàn dân tộc; từ thực tiễn cơ sở nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong công tác nắm bắt, tập hợp, vận động nhân dân; đồng thời trao đổi, đề xuất những giải pháp nhằm tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của MTTQ Việt Nam trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn mới; qua đó góp phần phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu, hoàn thiện chính sách.
Các đại biểu dự hội thảo đã tập trung thảo luận về những yêu cầu mới đặt ra đối với công tác Mặt trận khi thay đổi về tổ chức bộ máy, phương thức quản trị; niềm tin và đồng thuận xã hội phải tiếp tục được xây dựng trên nền tảng của sự lắng nghe, phản hồi, giải quyết những vấn đề của nhân dân; phát huy tốt hơn vai trò của trí thức, chuyên gia và các tổ chức hội quần chúng trong xây dựng đồng thuận xã hội; dân chủ ở cơ sở phải trở thành một cơ chế thực chất để phát huy vai trò chủ thể của nhân dân; môi trường số, AI và sự xuất hiện của các nhóm xã hội mới đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp nhân dân.
Có ý kiến cho rằng đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh mới không chỉ là mở rộng số lượng người được tập hợp. Quan trọng hơn là phải làm cho mỗi người dân cảm nhận được lắng nghe, được tôn trọng, có cơ hội tham gia và có trách nhiệm đối với những công việc chung của cộng đồng và đất nước.
Công tác Mặt trận trong giai đoạn tới cần tiếp tục thực hiện một số chuyển đổi rất căn bản: Tập hợp theo tổ chức sang đồng thời kết nối theo nhu cầu, lợi ích và những vấn đề xã hội; từ tuyên truyền một chiều sang đối thoại và tương tác; từ nắm bắt tình hình sang phát hiện, phản ánh và tham gia giải quyết vấn đề; từ coi nhân dân chủ yếu là đối tượng vận động sang phát huy vai trò chủ thể của nhân dân; từ hoạt động chủ yếu trong không gian truyền thống sang hiện diện hiệu quả cả trên không gian số. Những chuyển đổi ấy không làm thay đổi bản chất của công tác Mặt trận. Ngược lại, đó chính là cách để Mặt trận tiếp tục thực hiện tốt hơn vai trò của mình trong một xã hội đang vận động và phát triển rất nhanh.
