Phát hiện mới về sự khác biệt giữa hai nửa Mặt Trăng

Các nhà khoa học Trung Quốc đã tìm thấy thêm bằng chứng giúp lý giải sự khác biệt về địa chất và thành phần vật chất giữa nửa gần (so với Trái Đất) và nửa xa (hay còn gọi là nửa khuất) của Mặt Trăng dựa trên phân tích các mẫu vật do tàu thăm dò Thường Nga-6 thu thập.
Chú thích ảnh
Hình ảnh Mặt Trăng được quan sát từ tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis II, ngày 6/4/2026. Ảnh tư liệu, minh họa: THX/TTXVN

Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Trung Quốc, nhóm nghiên cứu thuộc Viện Địa chất, Học viện Khoa học Địa chất Trung Quốc, đã sử dụng một thiết bị phân tích ion do nước này phát triển để nghiên cứu các mảnh vật chất nóng chảy do va chạm được tìm thấy trong các mẫu vật mà Thường Nga-6 mang về từ nửa khuất của Mặt Trăng. 

Phó Giám đốc Trung tâm Khoa học Hành tinh thuộc Viện Địa chất, ông Long Đào, cho biết quá trình phân tích đòi hỏi độ chính xác rất cao. Ông ví việc hướng chùm tia vào đúng vị trí cần nghiên cứu trên mẫu vật giống như ném một quả bóng rổ từ khoảng cách 3.000m. 

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt giữa hai nửa Mặt Trăng có thể liên quan đến vụ va chạm khổng lồ tạo ra bồn địa Nam Cực - Aitken cách đây khoảng 4,3 tỷ năm. Đây được xem là cấu trúc địa hình hình thành do va chạm lớn nhất, sâu nhất và cổ xưa nhất từng được biết đến trên Mặt Trăng. Nửa gần của Mặt Trăng có nhiều vùng tối do bazan núi lửa tạo thành, được gọi là các “biển” Mặt Trăng. Trong khi đó, nửa xa chủ yếu là địa hình sáng màu, cao hơn và có ít “biển” hơn đáng kể.

Nhà nghiên cứu Xa Hiểu Siêu cho rằng vụ va chạm lớn nói trên có thể đã làm dịch chuyển vật chất từ khu vực nửa xa của Mặt Trăng. Điều này có thể giúp giải thích vì sao các mẫu vật thu thập tại bồn địa Nam Cực - Aitken có tỷ lệ nguyên tố phóng xạ cao hơn so với vật chất có nguồn gốc từ lớp vỏ Mặt Trăng nguyên thủy.

Tàu Thường Nga-6 đã đưa 1.935,3g mẫu vật từ Mặt Trăng về Trái Đất vào năm 2024. Đây là lần đầu tiên con người thu thập và đưa về Trái Đất mẫu vật trực tiếp từ nửa khuất của Mặt Trăng, cụ thể là khu vực bồn địa Nam Cực - Aitken. Việc nghiên cứu các mẫu vật này cho phép các nhà khoa học so sánh trực tiếp thành phần vật chất giữa hai nửa Mặt Trăng, qua đó cung cấp thêm dữ liệu để tìm hiểu nguồn gốc của hiện tượng “lưỡng phân Mặt Trăng” - một trong những câu hỏi quan trọng về quá trình hình thành và tiến hóa của vệ tinh tự nhiên của Trái Đất.

Vũ Tuân (TTXVN)

Dành cho bạn

Bỉ: Thử nghiệm giao hàng bằng drone

Bỉ: Thử nghiệm giao hàng bằng drone

Trong khi Walmart đã giao thành công kiện hàng thứ một triệu bằng drone tại bốn bang của Mỹ từ hồi tháng 5 và Amazon đang chuẩn bị mở rộng dịch vụ giao hàng trên không tới gần 500 thành phố, thì Bỉ cũng đang dần bắt kịp xu hướng này với những bước đi thận trọng hơn.

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Hạ tầng khoa học chỉ thực sự tạo ra năng lực công nghệ quốc gia khi không dừng ở phục vụ nghiên cứu mà trở thành hệ thống biến tri thức thành công nghệ, nguyên mẫu và sản phẩm. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy Việt Nam nên chuyển từ đầu tư phòng thí nghiệm sang xây dựng “nhà máy tạo công nghệ”.

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam bàn giao thiết bị đầu cuối và dịch vụ vệ tinh Starlink cho các địa phương, nhằm hỗ trợ kết nối kịp thời cho các thôn lõm sóng.

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Phát triển nhân lực công nghệ chiến lược không nên chỉ dừng ở mở ngành, tăng chỉ tiêu hay gửi người đi đào tạo. Kinh nghiệm Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy hướng hiệu quả hơn là đưa học viên trực tiếp tham gia quá trình nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ, qua đó đồng thời tạo ra công nghệ và hình thành đội ngũ có khả năng làm chủ công nghệ.