Theo hồ sơ vụ việc, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai và trên cơ sở đề nghị phối hợp của Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Quy Nhơn, từ ngày 6 đến 8/8/2026, Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Quy Nhơn phối hợp với Chi cục Điều tra chống buôn lậu - Cục Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực XIV cùng các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Gia Lai, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh và cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra lô hàng theo vận đơn số MEDUEA005242.
Lô hàng do Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch thuật Thành Công đứng tên nhập khẩu từ Cộng hòa Congo về Việt Nam, gồm 3 container mang số hiệu TCKU 1286688, MSNU 1925212 và MSNU 3138992. Qua kiểm tra 165 lóng, thanh gỗ trong các container, lực lượng chức năng phát hiện 12 lóng, thanh gỗ có dấu hiệu bất thường.
Đi sâu kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện bên trong các lóng, thanh gỗ được phủ sáp có các mẫu xương nghi là xương động vật cùng 221 vật thể dạng khúc, có hình dạng và kích thước khác nhau. Sau khi làm sạch lớp sáp, số vật thể nghi là ngà voi có tổng trọng lượng 1.193 kg, trong khi số xương động vật có trọng lượng 79,3 kg.
Theo biên bản kiểm tra lâm sản, tổng số gỗ được kiểm tra trong 3 container là 173 hộp gỗ xẻ, với tổng khối lượng 64,530 m³. Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng chưa xác định được chủng loại gỗ.
Đáng chú ý, thủ đoạn cất giấu ngà voi được thực hiện khá tinh vi. Các lóng, thanh gỗ được gia công tạo khoang rỗng bên trong, sau đó đặt vật phẩm nghi là ngà voi và xương động vật vào, phủ sáp kín rồi gia cố lại bằng gỗ, khiến bên ngoài rất khó nhận biết có hàng cấm được cất giấu.
Ngày 8/8, các lực lượng chức năng phối hợp với Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiến hành lấy mẫu vật để giám định. Trong đó có 5 mẫu vật thể dạng hình trụ với tổng trọng lượng 5,8 kg và 12 hộp sọ không có hàm dưới, tổng trọng lượng 12,8 kg. Phần tang vật còn lại được niêm phong, bảo quản theo quy định.
Kết quả giám định của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam xác định các mẫu vật gửi giám định là ngà voi thuộc họ Elephantidae. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, xác minh và tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 10/8/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã ban hành quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” để tiếp tục điều tra, làm rõ.
Đây được xác định là vụ án vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm có số lượng và giá trị lớn nhất từ trước đến nay được Công an tỉnh Gia Lai phát hiện. Cơ quan chức năng đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ nguồn gốc, đường đi của số ngà voi, vai trò của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng đã huy động nhiều đơn vị phối hợp; riêng Bộ đội Biên phòng đã cử 24 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia kiểm tra, kiểm đếm tang vật và triển khai 35 lượt cán bộ, chiến sĩ tuần tra, canh gác, bảo vệ tang vật 24/24 giờ cho đến khi bàn giao cho lực lượng có thẩm quyền.
