Bí ẩn giỏ trái cây cổ đại
Các nhà khảo cổ tìm thấy giỏ gỗ chứa trái doum, một loại quả từ cây cọ châu Phi linh thiêng với người Ai Cập cổ, cùng hạt nho, có thể từng được dùng để ép dầu. Điều đặc biệt là những giỏ này được bảo quản nguyên vẹn trong hơn hai thiên niên kỷ, hoàn toàn không bị xáo trộn.
Franck Goddio, nhà khảo cổ học người Pháp đứng đầu nhóm nghiên cứu, chia sẻ với The Guardian: “Thật kinh ngạc khi thấy những chiếc giỏ này vẫn còn nguyên trạng. Chúng chưa từng bị chạm vào trong suốt 2.200 năm qua”.
Các giỏ trái cây được tìm thấy trong một căn phòng ngầm, cùng với hàng trăm hiện vật gốm mai táng, bên trong một gò đất nhân tạo rộng 60m x 8m. Điều này khiến các nhà khảo cổ tin rằng chúng có thể liên quan đến nghi thức tang lễ của cư dân Hy Lạp từng sinh sống tại Thonis-Heracleion vào thế kỷ IV trước Công nguyên (TCN).
Bên cạnh những giỏ trái cây cổ, nhóm khảo cổ còn tìm thấy một chiếc ghế gỗ nguyên vẹn, điều cực kỳ hiếm thấy vì gỗ thường phân hủy chỉ sau vài trăm năm dưới nước. Những hiện vật này sẽ được bảo quản và nghiên cứu trước khi đưa ra trưng bày trong bảo tàng.
Thonis-Heracleion: Thành phố huyền thoại chìm sâu dưới lòng biển
Thonis-Heracleion từng là trung tâm thương mại sầm uất của Ai Cập cổ đại, nơi giao thoa giữa các nền văn minh lớn thời bấy giờ. Tuy nhiên, vào thế kỷ II TCN, thành phố này bị động đất và sóng thần nhấn chìm, khiến nền đất bên dưới hóa lỏng.
Những công trình vĩ đại, bao gồm khu mộ thờ thần Amun (Heracles), sụp đổ xuống đáy biển và bị chôn vùi dưới lớp bùn suốt nhiều thế kỷ. Phải đến năm 2000, Franck Goddio và nhóm nghiên cứu mới phát hiện ra tàn tích của thành phố này, mang nhiều công trình quan trọng lên mặt nước.
Trong số những phát hiện đáng kinh ngạc nhất gần đây là một con tàu Hy Lạp có từ thế kỷ 4 TCN. Khi thành phố sụp đổ, những khối đá lớn từ khu mộ đã đè lên con tàu, ghim chặt nó xuống đáy. Điều này giúp xác tàu được bảo tồn hoàn hảo trong lớp bùn và mảnh vỡ của đền thờ. Các nhà khảo cổ chỉ phát hiện ra nó nhờ công nghệ sonar hiện đại mang tên sub-bottom profiler, có khả năng quét xuyên qua bùn đất.
Theo ông Goddio, những tàu tốc độ cao từ thời kỳ này vô cùng hiếm. Trước đây, chỉ có một ví dụ tương tự là con tàu Punic Marsala từ năm 235 TCN.
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất trong khu mộ là hàng trăm bình gốm Hy Lạp nhập khẩu, được trang trí hoa văn đỏ trên nền đen từ thời kỳ Attic, cùng nhiều gương đồng và tượng thần sinh sản Osirian. Đặc biệt, nhóm nghiên cứu còn tìm thấy một chiếc bùa vàng được mô tả là có chất lượng tinh xảo.
Điều bí ẩn nhất là dấu vết cháy lớn tại khu vực này, cho thấy từng có một nghi lễ đặc biệt diễn ra, có thể nhằm phong ấn khu vực, ngăn cấm người đời sau tiếp cận.
Ông Goddio cho biết: “Rất kỳ lạ. Khu vực này dường như chỉ được sử dụng một lần, rồi bị bỏ hoang mãi mãi, vì một lý do mà chúng tôi chưa thể hiểu được. Đây là một bí ẩn lớn”.
Dù hàng loạt phát hiện ngoạn mục đã được thực hiện trong hơn 20 năm qua, ông Franck Goddio tin rằng còn rất nhiều điều chưa được khám phá. Hiện nay, chỉ 3% diện tích của Thonis-Heracleion đã được khai quật, đồng nghĩa với việc vẫn còn vô số bí ẩn đang chờ đợi các nhà khảo cổ dưới lòng biển.
