Vụ sữa giả tại Z Holding: Phân biệt giữa hàng giả và hàng kém chất lượng

Trình bày quan điểm bào chữa cho bị cáo Hoàng Quang Thịnh (Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty Z Holding) và cấp phó là bị cáo Nguyễn Văn Minh, luật sư Giang Hồng Thanh nêu quan điểm, sữa giả trong vụ án này, đối chiếu với quy định của pháp luật thì là hàng giả, nhưng về bản chất chỉ là sữa có một vài thành phần không đạt chỉ tiêu so với bản công bố sản phẩm.

Luật sư Thanh viện dẫn các bản kết luận giám định của Viện khoa học hình sự Bộ Công an đối với 38 sản phẩm, đều kết luận không có chất cấm như melamine, độc tố vi nấm, kim loại nặng (asen, chì, thủy ngân…). Trên cơ sở đó, luật sư Thanh cho rằng, theo quy định về khái niệm hàng giả thì đúng, nhưng về mặt bản chất đây chỉ là hàng kém chất lượng, một số ít chỉ tiêu không đạt được chất lượng theo như công bố.

Theo luật sư Thanh, trong 38 sản phẩm được giám định, có 12 sản phẩm đảm bảo chất lượng theo công bố; còn đối với 26 sản phẩm bị xác định là hàng giả thì bên cạnh một số ít chỉ tiêu dưới 70%, đa số các chỉ tiêu còn lại đều đủ hoặc trên 100%. Hơn nữa, khi phát hiện ra điều này, các bị cáo đã có ý thức khắc phục bằng việc làm lại công thức chuẩn và thực tế là từ tháng 3/2025 cho đến khi bị bắt, các loại sữa của Z Holding đã đảm bảo đúng chất lượng công bố. Trên cơ sở đó, luật sư mong muốn Hội đồng xét xử, đại diện Viện Kiểm sát xem xét về mức độ hành vi và hậu quả gây thiệt hại cho các bị cáo.

Theo cáo trạng, thông qua Công ty Nature Made, bị cáo Hoàng Quang Thịnh và cùng 2 cấp phó là La Khắc Minh và Nguyễn Văn Minh đã chỉ đạo, tổ chức sản xuất, buôn bán hàng giả với quy mô đặc biệt lớn; chỉ đạo xây dựng công thức không đúng với hồ sơ tự công bố/đăng ký công bố sản phẩm theo hướng bỏ bớt/thay thế thành phần nguyên liệu, nhằm giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận; xây dựng mạng lưới tiêu thụ theo mô hình có tính hệ thống, phân tầng theo tổ chức trưởng nhóm, phó nhóm bán hàng cho đến các nhân viên bán hàng; chủ yếu tiêu thụ thông qua hình thức kinh doanh trực tuyến; sử dụng quảng cáo gian dối về tính năng, công dụng, chất lượng sản phẩm để tạo dựng lòng tin của người tiêu dùng, phân phối sản phẩm trên hầu hết các tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Tổng doanh thu của các công ty thuộc hệ thống Công ty Z Holding thông qua hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa là gần 6.700 tỷ đồng. Trong đó, Kết luận giám định xác định 26 sản phẩm là hàng giả, doanh thu từ hành vi sản xuất, buôn bán 26 sản phẩm giả có giá trị hơn 2.436 tỷ đồng. Thịnh, Văn Minh, Khắc Minh thu lợi bất chính số tiền gần 150 tỷ đồng.

Đối với thiệt hại mà các bị cáo gây ra, luật sư Trịnh Văn Tuyến (bào chữa cho bị cáo Hoàng Thị Hiền - Trưởng Ban Kế toán Công ty Z Holding) cho rằng việc thân chủ của mình bị xác định là phải chịu trách nhiệm hình sự về tổng số tiền gây thiệt hại lên đến 1.490 tỷ đồng là chưa thỏa đáng. Bởi theo luật sư Tuyến, con số thiệt hại này không phản ánh đúng bản chất quan hệ kinh tế của doanh nghiệp gắn với chính sách, quy định về thu nộp thuế của Nhà nước. Luật sư Tuyến nêu dẫn chứng tại 26 hệ thống bán hàng gắn với 22 công ty thuộc Z Holding (trong đó hành vi của bị cáo Hiền bị xác định liên quan đến 21 công ty và 25 hệ thống bán hàng), tổng doanh thu từ tháng 1/2023 đến tháng 3/2025 là hơn 6.695,7 tỷ đồng. Trong đó, chi phí thực tế bao gồm: Giá vốn hàng bán, chi phí tài chính, chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng lên tới 5.775 tỷ đồng. Trong số chi phí thực tế này, giá vốn hàng bán chỉ là hơn 1.423,8 tỷ đồng. Còn lại là các chi phí thuộc về tài chính, quản lý doanh nghiệp và bán hàng, là hơn 5.013 tỷ đồng… Do đó, luật sư Tuyến cho rằng lợi nhuận thực tế của Z Holding chỉ là khoảng 258 tỷ đồng và đây chính là số tiền mà Công ty Z Holding phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Liên quan đến nội dung này, Viện Kiểm sát khẳng định, trong quá trình hoạt động, để che giấu doanh thu thực tế và trốn tránh nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, Thịnh, Văn Minh, Khắc Minh đã chỉ đạo lãnh đạo, nhóm kế toán thực hiện kê khai thuế thông qua các công ty trong hệ thống Z Holding và hộ kinh doanh cá thể; lập 2 hệ thống sổ sách kế toán trên phần mềm “Misa”, gồm: một hệ thống sổ sách sử dụng để kê khai thuế và một hệ thống sổ sách kế toán nội bộ “Sổ quản trị” theo dõi doanh thu thực tế của các công ty thuộc hệ thống Công ty Z Holding, Công ty Nature Made, Công ty One Group. Cụ thể, tổng doanh thu thực tế 7.825 tỷ đồng, doanh thu kê khai thuế là 1.148 tỷ đồng, doanh thu bỏ ngoài sổ sách là 6.677 tỷ đồng, gây thiệt hại về thuế là hơn 1.633 tỷ đồng.

Ngày 8/1, phiên tòa tiếp tục với phần đối đáp của đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố và các bị cáo, các luật sư bào chữa.