Phản ứng đầu tiên của Tehran khi Mỹ triển khai trừng phạt ‘không kẽ hở’ với Iran

Người phát ngôn Chính phủ Iran, bà Fatemeh Mohajerani đã phản ứng trước các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ khẳng định chính phủ và Tổng thống Iran sẽ đưa đất nước vượt qua những tình thế khó khăn hiện nay.

Trong một bài đăng trên X vào sáng 25/8, bà Mohajerani viết: “Chính phủ và Tổng thống, bằng sự sáng suốt và quyết tâm, sẽ đưa đất nước vượt qua giai đoạn này. Chúng tôi không phủ nhận những khó khăn về kinh tế; nhưng bằng những quyết sách đúng đắn và bằng việc duy trì đoàn kết, cũng như chúng ta đã làm trong những ngày qua, chúng ta sẽ vượt qua thử thách khắc nghiệt này”.

Trước đó, chính phủ Iran đang chuẩn bị tâm lý cho người dân trước một đợt tăng giá nhiên liệu nữa trong khi tìm cách vực dậy nền kinh tế đang gặp khó khăn dưới sức ép của Mỹ.

Sáng 23/8, Tổng thống Masoud Pezeshkian phát biểu: “Tôi hiểu rằng hiện nay xã hội đang đối mặt với nhiều vấn đề. Chúng tôi đang cố gắng hết sức để người dân không phải chịu ảnh hưởng, nhưng đối phương đang làm mọi cách để chúng tôi không thể thành công”.

Còn vào ngày 21/8, Tổng thống Pezeshkian lưu ý rằng giá nhiên liệu tại Iran thấp hơn đáng kể so với hầu hết các quốc gia trên thế giới. Ông cho biết chính phủ phải chi 1,3 triệu rial (17.200 đồng) cho mỗi lít xăng do các nhà máy lọc dầu sản xuất. Trong khi đó, mức giá thấp nhất dành cho người dân chỉ là 15.000 rial (chưa đến 260 đồng) mỗi lít.

Hai mức giá khác dành cho phương tiện cá nhân là 30.000 rial (396 đồng) và 50.000 rial (660 đồng) mỗi lít cũng đang làm gia tăng gánh nặng tài chính cho chính phủ Iran.

Trong khi đó, những người Iran sử dụng xe nhập khẩu, xe đăng ký tại các khu vực tự do thương mại hoặc xe mới đăng ký phải chịu mức giá cao nhất.

Tuy nhiên, lượng nhiên liệu trợ giá mà người Iran có thể mua vẫn bị giới hạn. Mỗi nhóm giá có một hạn ngạch hàng tháng riêng và người dân chỉ được mua nhiên liệu bằng thẻ nhiên liệu.

Các trạm xăng có thẻ riêng, cho phép mua thêm một lượng nhiên liệu theo mức giá cao nhất, nhưng tại Tehran, mỗi lần chỉ được mua tối đa 25 lít.

Hạn ngạch ở mức giá thấp nhất là 60 lít. Từ đầu năm tính theo lịch Iran (cuối tháng 3), giới chức đã giảm hạn ngạch ở mức giá thứ hai từ 100 xuống 70 lít. Sau khi giao tranh giữa Iran và Mỹ bùng phát trở lại trong tháng 7 liên quan đến Eo biển Hormuz, hạn ngạch này tiếp tục bị giảm xuống 50 lít.

Hiện người Iran tiêu thụ khoảng 135 triệu lít nhiên liệu mỗi ngày, trong khi giới chức hồi đầu tháng cho biết sản lượng vào khoảng 121 triệu lít/ngày.

Để bù đắp những tổn thất tài chính, chính phủ đã tìm cách tăng sản lượng lọc dầu, sử dụng các sản phẩm hóa dầu và giảm chất lượng nhiên liệu bằng cách pha loãng. Việc nhập khẩu nhiên liệu cũng đã dừng do chiến tranh.

Vào ngày 24/8, theo giờ Mỹ, Washington đã triển khai “cuộc tổng công kích kinh tế nhằm vào các mối liên kết tài chính của Iran trên toàn cầu” sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố mở ‘mặt trận kinh tế khốc liệt nhất’ nhằm vào Tehran.

Bộ trưởng Bessent cho rằng việc hoạt động trong “những vùng xám” của cuộc xung đột “không còn có thể được chấp nhận” và lần này Washington sẽ áp dụng cách tiếp cận ‘không để lọt’ (zero leakage) trong việc thực thi các biện pháp trừng phạt đối với Iran”.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Bộ trưởng Tài chính Mỹ nhấn mạnh: “Không được phép có bất kỳ sự mơ hồ nào về lập trường của Mỹ” và “bất kỳ hình thức giao dịch hay hợp tác kinh tế nào” với Iran “đều sẽ khiến những bên có trách nhiệm phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh mà Mỹ có thể sử dụng”.

Theo ông Bessent, những ai đứng về phía Mỹ sẽ được hưởng những lợi ích từ quan hệ đối tác với Mỹ còn những ai tự ràng buộc mình với Tehran nên chuẩn bị tinh thần cùng chịu sự cô lập với Iran.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết các quốc gia sẽ chỉ có một “thời hạn nhất định” để chấm dứt những hoạt động mà giới chức Mỹ đã xác định, trong đó bao gồm việc “đóng cửa các chi nhánh ngân hàng của Iran ở nước ngoài”.