Động thái này được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao nước này tuyên bố hợp đồng nhượng quyền cho Tập đoàn CK Hutchison (Hong Kong, Trung Quốc) là vi hiến, chấm dứt gần 3 thập niên doanh nghiệp này quản lý cảng Cristobal và Balboa .
Theo phán quyết được công bố cuối tháng 1/2026, hợp đồng ký từ năm 1997 đã mang lại lợi ích “không cân xứng” cho phía doanh nghiệp nước ngoài, gây thiệt hại đáng kể cho ngân sách của Panama. Các cơ quan kiểm toán Panama cho rằng chính phủ Panama hiện chưa thu được khoảng 1,2 tỷ USD tiền phải nộp theo thỏa thuận.
Ngay sau khi phán quyết có hiệu lực, Cơ quan Hàng hải Panama đã ban hành sắc lệnh tiếp quản, đồng thời đảm bảo hoạt động logistics tại 2 cảng chiến lược trên không bị gián đoạn. Trong giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 18 tháng, cảng Cristobal và Balboa sẽ được các nhà khai thác quốc tế vận hành tạm thời trước khi chính phủ Panama tổ chức đấu thầu nhằm lựa chọn đối tác dài hạn.
Cụ thể, công ty APM Terminals, thuộc Tập đoàn Vận tải biển Đan Mạch Maersk, sẽ tiếp quản cảng Balboa. Trong khi đó, Terminal Investment Limited, công ty con của Tập đoàn Vận tải container MSC, đảm nhiệm vận hành cảng Cristobal. Chính phủ Panama cam kết giữ nguyên việc làm cho gần 1.200 lao động đang làm việc tại hai cơ sở này, vốn xử lý khoảng 38% lượng container trung chuyển trong năm 2025.
Mỹ đã hoan nghênh quyết định của Panama, nhấn mạnh quyền tự chủ của hệ thống tư pháp nước này, trong khi Bắc Kinh tuyên bố sẽ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp Trung Quốc. Về phần mình, CK Hutchison phản đối mạnh mẽ quyết định trên, cho rằng việc tiếp quản là trái pháp luật và cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn vận hành cảng. Tập đoàn tuyên bố đang xem xét các biện pháp pháp lý, bao gồm khả năng khởi kiện tại Phòng Thương mại quốc tế (ICC), cơ quan trọng tài thương mại quốc tế có trụ sở tại Paris.
Diễn biến này nhanh chóng thu hút dư luận quốc tế bởi vị trí chiến lược đặc biệt của Kênh đào Panama - tuyến vận tải dài 80 km kết nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, nơi trung chuyển khoảng 5% thương mại hàng hải toàn cầu.
