Ông Trump khẳng định đây là động thái nhằm đối phó với tình trạng nhập cư bất hợp pháp, tội phạm và ma túy tràn qua biên giới Mỹ.
Ông Trump viết trên nền tảng Truth Social: “Vào ngày 20/1, một trong những sắc lệnh hành pháp đầu tiên của tôi, tôi sẽ ký tất cả tài liệu cần thiết để áp thuế 25% đối với tất cả các sản phẩm nhập khẩu từ Mexico và Canada vào Mỹ, chấm dứt tình trạng biên giới mở không thể chấp nhận được. mức thuế này sẽ duy trì cho đến khi tình trạng ma túy, đặc biệt là Fentanyl, và dòng người nhập cư bất hợp pháp bị ngăn chặn hoàn toàn”. Ông cũng nhấn mạnh rằng các nước láng giềng của Mỹ hoàn toàn có khả năng giải quyết vấn đề này.
Ngoài ra, ông cho biết Trung Quốc cũng sẽ đối mặt với mức thuế tăng thêm 10% so với hiện hành đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, trừ phi nước này kiểm soát được việc vận chuyển ma túy bất hợp pháp vào Mỹ. “Tôi đã có nhiều cuộc thảo luận với Trung Quốc về lượng lớn ma túy, đặc biệt là Fentanyl, được đưa vào Mỹ, nhưng đều vô ích,” Trump viết. Ông cũng cáo buộc rằng các quan chức Trung Quốc từng hứa xử tử những kẻ buôn ma túy bị bắt quả tang, nhưng “chưa bao giờ thực hiện”.
Trong chiến dịch tranh cử, Trump đã sử dụng thuế quan như một công cụ chủ chốt, giống như ông từng làm trong nhiệm kỳ đầu, để thúc đẩy sản xuất trong nước và tăng nguồn thu ngân sách nhằm bù đắp cho những khoản thâm hụt từ kế hoạch cắt giảm thuế.
Thuế quan là loại thuế đánh vào hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Dù ông Trump tuyên bố rằng các nước bị nhắm đến sẽ phải chịu thuế quan, trên thực tế, chi phí này thường do các công ty nhập khẩu trả và sau đó được chuyển cho người tiêu dùng Mỹ. Phần lớn các nhà kinh tế học cho rằng thuế quan làm tăng lạm phát. Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, mức thuế ông Trump đề xuất có thể khiến mỗi hộ gia đình Mỹ tốn thêm 2.600 USD mỗi năm.
Ông Scott Bessent, người được tổng thống đắc cử Trump chọn làm Bộ trưởng Tài chính, cho rằng nếu thực hiện đúng cách, thuế quan sẽ không gây lạm phát. Việc bổ nhiệm ông Bessent được Phố Wall đánh giá cao, bởi ông được kỳ vọng sẽ áp dụng thuế quan theo lộ trình hợp lý.
Nếu được Thượng viện phê chuẩn, ông Bessent sẽ chịu trách nhiệm thực thi các chính sách thuế quan, phối hợp cùng Bộ trưởng Thương mại và Đại diện Thương mại Mỹ. Tuy nhiên, quyền lực cuối cùng vẫn nằm trong tay tổng thống, và ông Trump có thể áp dụng mức thuế mới chỉ bằng một chữ ký, như từng làm trong nhiệm kỳ trước khi áp thuế nặng lên hàng hóa Trung Quốc.
Mặc dù vậy, thuế quan thường kéo theo các biện pháp trả đũa từ các quốc gia bị nhắm mục tiêu, dẫn đến chiến tranh thương mại. Đây cũng chính là điều đã xảy ra trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, làm suy giảm hiệu quả đối với sản xuất trong nước khi hàng hóa Mỹ kém hấp dẫn hơn trên thị trường quốc tế.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, Trump cam kết áp dụng các mức thuế quan còn cao hơn, với đề xuất lên đến 60% đối với hàng hóa Trung Quốc và mức thuế chung 10-20% đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu khác vào Mỹ.
