Không gian xanh trở thành “đặc sản” hút khách
Giữa nhịp sống sôi động của TP Hồ Chí Minh, nông trại Tam Nông tại phường Thạnh Lộc (Quận 12 cũ) lại mang đến một không gian hoàn toàn khác biệt. Những hàng cây xanh mát, ao cá, vườn rau và các ngôi nhà tranh đậm chất làng quê tạo nên bức tranh thanh bình hiếm thấy giữa đô thị đông đúc.
Nhiều năm qua, nông trại Tam Nông đã trở thành điểm đến quen thuộc của người dân thành phố và du khách từ các tỉnh thành lân cận. Không ít du khách nước ngoài cũng tìm đến để trải nghiệm cuộc sống nông thôn Việt Nam, tìm hiểu văn hóa sản xuất nông nghiệp truyền thống và tận hưởng bầu không khí trong lành.
Theo TS Nguyễn Văn Bắc, cố vấn nông trại Tam Nông, điểm khác biệt của mô hình nằm ở việc kết hợp du lịch trải nghiệm với sản xuất nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn. Hiện nông trại có khoảng 30 hoạt động để du khách tham gia, từ xay lúa bằng cối cổ truyền, bắt cá, trồng rau đến tìm hiểu các nông cụ gắn với đời sống người Việt xưa.
Không chỉ tái hiện không gian làng quê, Tam Nông còn chú trọng bảo vệ môi trường trong toàn bộ quy trình sản xuất. Các mô hình chăn nuôi, trồng trọt và nuôi thủy sản đều được áp dụng theo hướng hữu cơ, tuần hoàn. Chuồng trại sử dụng đệm lót sinh học giúp xử lý chất thải, giảm mùi hôi và hạn chế phát thải ra môi trường.
“Chúng tôi muốn du khách không chỉ tham quan mà còn cảm nhận được giá trị của sản xuất xanh. Khi bước vào nông trại, mọi người có thể hít thở không khí trong lành, quan sát quy trình sản xuất sạch và thưởng thức các sản phẩm được tạo ra ngay tại đây”, TS Nguyễn Văn Bắc cho biết thêm.
Nếu Tam Nông thu hút khách bằng không gian sinh thái và trải nghiệm nông nghiệp thì HTX Nông nghiệp Tuấn Ngọc tại phường Long Trường, khu vực ngoại thành TP Hồ Chí Minh đang tạo dấu ấn nhờ ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp xanh.
Từ một tổ hợp tác nhỏ với diện tích khoảng 4.000 m² trồng rau thủy canh vào năm 2019, đến nay HTX đã mở rộng lên hơn 10.500 m² với sản lượng khoảng 1 tấn rau mỗi ngày. Toàn bộ khu sản xuất được vận hành trong hệ thống nhà màng hiện đại, sử dụng công nghệ kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và dinh dưỡng tự động.
Anh Lâm Ngọc Tuấn, Giám đốc HTX Nông nghiệp Tuấn Ngọc cho biết, mô hình thủy canh không chỉ giúp tăng năng suất mà còn giảm đáng kể lượng nước tưới, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát tốt các nguy cơ ô nhiễm từ đất, nguồn nước. “Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và độ an toàn của thực phẩm. Vì vậy, chúng tôi lựa chọn hướng đi là nông nghiệp công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường để tạo ra giá trị bền vững”, anh Tuấn nói.
Những luống rau xanh phát triển đồng đều trong hệ thống nhà màng hiện đại không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn trở thành điểm tham quan, học tập cho học sinh, sinh viên và nhiều đoàn khách muốn tìm hiểu về nông nghiệp đô thị.
Nhân rộng mô hình sản xuất xanh gắn với bảo vệ môi trường
Từ thực tiễn của Tam Nông và HTX Tuấn Ngọc có thể thấy, sản xuất nông nghiệp xanh theo hướng hữu cơ, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn tạo ra những giá trị tích cực cho môi trường.
Tại nông trại Tam Nông, chất thải từ chăn nuôi được xử lý để tái sử dụng cho cây trồng. Nguồn nước được tuần hoàn trong các khu nuôi trồng thủy sản. Các hoạt động sản xuất được tổ chức theo hướng giảm phát thải, hạn chế tối đa tác động đến môi trường xung quanh.
Trong khi đó, HTX Tuấn Ngọc ứng dụng hệ thống cảm biến IoT để kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất. Việc tự động hóa giúp tiết kiệm nước, giảm điện năng tiêu thụ và hạn chế thất thoát vật tư nông nghiệp. Nhiều khâu sản xuất được số hóa, giúp tối ưu chi phí và giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên.
Theo các chuyên gia môi trường, đây là những mô hình phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp đô thị của TP Hồ Chí Minh, trong bối cảnh quỹ đất sản xuất ngày càng thu hẹp và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao.
Ông Võ Trung Trực, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đang khuyến khích các hợp tác xã, trang trại phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao. Những mô hình sản xuất nông nghiệp xanh và hay không chỉ tạo ra sản phẩm an toàn mà còn góp phần bảo tồn không gian xanh, cải thiện môi trường sống và tạo thêm giá trị từ hoạt động du lịch trải nghiệm.
Theo ông Trực, thời gian tới ngành nông nghiệp thành phố sẽ tiếp tục hỗ trợ các đơn vị ứng dụng công nghệ mới, tiết kiệm tài nguyên nước, giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, thành phố sẽ đẩy mạnh liên kết giữa nông nghiệp và du lịch nhằm tạo thêm nguồn thu cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Một trong những giải pháp quan trọng được ngành nông nghiệp xác định là nhân rộng các mô hình sản xuất thân thiện môi trường, xây dựng các điểm tham quan trải nghiệm nông nghiệp xanh, qua đó lan tỏa nhận thức về bảo vệ môi trường đến cộng đồng.
“Người dân và du khách khi trực tiếp trải nghiệm quy trình sản xuất sạch sẽ hiểu rõ hơn giá trị của nông nghiệp xanh và có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường. Đây là hướng phát triển bền vững mà TP Hồ Chí Minh đang theo đuổi”, ông Võ Trung Trực cho biết thêm.
