The New York Times (Mỹ) ngày 14/11 đưa tin, một báo cáo tình báo gần đây của Lầu Năm Góc cảnh báo rằng việc đề xuất bán 48 tiêm kích F-35 trị giá hàng tỷ USD cho Saudi Arabia có thể vô tình tạo điều kiện cho quốc gia khác tiếp cận công nghệ này, thông qua hoạt động gián điệp hoặc các mối quan hệ quốc phòng đang phát triển với Riyadh.
Theo báo cáo, các quan chức Mỹ đang xem xét áp dụng một số biện pháp bảo vệ nhất định để ngăn quốc gia khác tiếp cận những chiến đấu cơ tiên tiến này.
The New York Times cho biết vẫn chưa rõ liệu có biện pháp bảo vệ được đưa vào thỏa thuận mua bán giữa Mỹ và Saudi Arabia hay không.
Đầu tháng 11, hãng thông tấn Reuters (Anh) đưa tin rằng kế hoạch tiềm năng bán tiêm kích F-35 cho Riyadh đã vượt qua rào cản quan trọng của Lầu Năm Góc, tiến gần hơn đến việc hoàn tất thỏa thuận trước chuyến thăm sắp tới của Thái tử Mohammed bin Salman đến Washington vào ngày 18/11.
Chuyến thăm dự kiến sẽ tập trung chủ yếu vào các vấn đề quốc phòng, cũng như nội dung liên quan đến Israel, cuộc chiến ở Gaza và khả năng Saudi Arabia bình thường hóa quan hệ với Israel. Theo The New York Times, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth dự kiến sẽ sớm phê duyệt thương vụ F-35, bất chấp lo ngại rõ ràng về an ninh, và thỏa thuận sau đó sẽ được tiến hành đánh giá liên ngành.
Thỏa thuận này cũng sẽ cần được Quốc hội thông quavà chữ ký từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Đáng chú ý Bloomberg (Mỹ) đưa tin rằng ông chủ Nhà Trắng dự kiến sẽ đạt được thỏa thuận với nhà lãnh đạo Saudi Arabia về tiêm kích F-35, và cả hai dự định ký kết các thỏa thuận kinh tế, quốc phòng trong cuộc họp sắp tới.
Một vấn đề tiềm ẩn khác mà các quan chức tình báo và quốc phòng Mỹ lo ngại là viễn cảnh Saudi Arabia sở hữu F-35 có thể gây tổn hại đến vị trí quân sự của Israel ở Trung Đông. Mỹ từ lâu đã nỗ lực đảm bảo Israel duy trì "lợi thế quân sự về chất lượng" so với các nước láng giềng bằng cách cung cấp cho nước này những vũ khí tiên tiến hơn với loại Mỹ bán cho các quốc gia Arab trong khu vực.
Tiêm kích F-35 sở hữu công nghệ tàng hình tạo điều kiện để nó tránh được sự phát hiện của kẻ thù, được coi là máy bay chiến đấu tiên tiến nhất thế giới. Israel đã vận hành máy bay này trong gần một thập niên, xây dựng nhiều phi đội và vẫn là quốc gia Trung Đông duy nhất sở hữu hệ thống vũ khí này.
Các cuộc đàm phán trước đây giữa Saudi Arabia và chính quyền tiền nhiệm của Mỹ về khả năng bán chiến đấu cơ đã bị đình trệ do các vấn đề liên quan đến Israel.
Về phần Tổng thống Trump, ông ưu tiên bán vũ khí cho Saudi Arabia kể từ khi trở lại nhiệm sở vào tháng 1. Vào tháng 5, Mỹ đã "bật đèn xanh" cho gói vũ khí trị giá gần 142 tỷ USD với Saudi Arabia, được Nhà Trắng gọi là "thỏa thuận hợp tác quốc phòng lớn nhất" mà Washington từng ký kết.
Bộ trưởng Quốc phòng Saudi Arabia Khalid bin Salman ngày 14/11 chia sẻ rằng ông gần đây đã gặp người đồng cấp Hegseth, cũng như Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Đặc phái viên Mỹ tại Trung Đông Steve Witkoff .Trong cuộc trao đổi, họ đã đánh giá lại quan hệ Saudi Arabia –Mỹ và bàn thảo các hướng tăng cường hợp tác chiến lược.
