Chỉ cần rẽ khỏi những tuyến phố đông người, đi thêm vài phút là có thể cảm nhận rõ sự thay đổi đó. Tiếng xe cộ thưa dần, thay vào đó là tiếng bước chân trên những con đường lát đá, tiếng trò chuyện từ các quán nhỏ ven đường. Dòng Spree ở ngay bên cạnh càng làm không gian thêm thư thái.
Tuy nhiên không phải ai cũng biết rằng khu phố bình yên này lại mang trong mình một lịch sử nhiều biến động.
Nơi Berlin bắt đầu
Nikolaiviertel hình thành vào khoảng cuối thế kỷ XII, đầu thế kỷ XIII, khi các thương nhân và thợ thủ công đến sinh sống bên sông Spree - nơi có tuyến đường thương mại đi qua. Đây là khu vực gắn với những ngày đầu hình thành Berlin.
Ở trung tâm khu phố là Nhà thờ Thánh Nikolai. Nhà thờ có lịch sử từ khoảng năm 1230 và được xem là nhà thờ lâu đời nhất Berlin. Xung quanh nhà thờ từng là khu dân cư, buôn bán với các cửa hàng, xưởng thủ công, quán trọ... Qua nhiều thế kỷ, Nikolaiviertel trở thành một khu phố sầm uất, từng là nơi lưu trú của nhiều nhân vật nổi tiếng.
Nhưng chiến tranh đã làm thay đổi tất cả. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, khu phố bị phá hủy nặng nề. Sau năm 1945, phần lớn Nikolaiviertel chỉ còn là đống đổ nát.
Nhiều năm sau, khu vực này vẫn nằm giữa trung tâm Berlin nhưng gần như không còn dáng dấp của một khu phố cũ. Đến năm 1979, chính quyền Đông Berlin bắt đầu tái thiết Nikolaiviertel để chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 750 năm thành lập Berlin. Khu phố mới được hoàn thành vào năm 1987.
Đây cũng là điểm khiến Nikolaiviertel khác với nhiều khu phố lịch sử khác. Những gì nhìn thấy hôm nay không phải toàn bộ là kiến trúc cổ. Một số công trình được giữ lại hoặc dựng lại, bên cạnh những khối nhà mới được thiết kế với mặt tiền, mái nhà và các chi tiết gợi nhớ kiến trúc xưa. Mặc dù vậy, đi bộ giữa những con phố nhỏ, người ta vẫn dễ bị cuốn vào không khí mà khu phố mang lại.
Đi giữa những dấu tích cũ
Nhà thờ Thánh Nikolai là nơi níu chân du khách lại lâu nhất. Hai ngọn tháp nổi bật trên những mái nhà thấp khiến nhà thờ dễ nhận ra từ nhiều góc phố. Công trình từng bị phá hủy trong chiến tranh và được xây dựng lại vào năm 1987, hiện là bảo tàng giới thiệu lịch sử Berlin.
Ngay trước nhà thờ là một quảng trường nhỏ với Đài phun nước Huy hiệu. Ở giữa đài phun nước là hình con gấu - biểu tượng của Berlin. Trên vỉa hè phía trước nhà thờ còn có một huy hiệu lớn ghi năm 1230, nhắc về những ngày đầu của thành phố.
Từ quảng trường, đi tiếp qua những con phố hẹp là Nhà Knoblauchhaus - là một trong số ít công trình còn tồn tại sau chiến tranh. Ngôi nhà được xây dựng vào thế kỷ 18 và hiện là bảo tàng giới thiệu đời sống của tầng lớp tư sản Berlin thời Biedermeier.
Điều thú vị là ở Nikolaiviertel không có cảm giác phải vội vàng đi từ điểm tham quan này sang điểm tham quan khác bởi các địa điểm nằm gần nhau. Đối với một số người, nơi hấp dẫn nhất có khi chỉ là một góc nhà với giàn cây leo bám tường, một hàng cà phê nhỏ, vài chiếc bàn gỗ đặt ngoài quán hay một khoảng sân yên tĩnh. Chỉ vậy thôi đã khiến người ta dừng lại ngắm nhìn.
Đi về phía sông Spree là bức tượng Thánh George chiến đấu với rồng của nhà điêu khắc August Kiss. Bức tượng này được thực hiện năm 1853 và từng đặt tại sân Stadtschloss, cung điện hoàng gia Berlin.
Ngày nay, Nikolaiviertel có khoảng 800 căn hộ cùng các cửa hàng, nhà hàng và quán cà phê. Người dân và du khách đến đây khá đông nhưng khu phố vẫn giữ được nhịp sống tương đối chậm. Người ta có thể ngồi lâu bên một quán nhỏ, thong thả đi bộ hoặc chỉ đơn giản đứng bên Spree nhìn dòng nước trôi.
Nikolaiviertel không phải khu phố cổ nguyên vẹn. Những ngôi nhà ở đây không phải tất cả đều đã đứng đó từ thời trung cổ, nhưng chính câu chuyện về sự mất mát và tái thiết khiến nơi này đáng để ghé qua. Và hôm nay, khi vào Nikolaiviertel, bạn như đang trở về điểm khởi đầu của thành phố -nơi những thương nhân Trung cổ năm xưa từng đặt những viên gạch đầu tiên cho một Berlin sầm uất ngày nay.
