Chỉ số Nhà Quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam của S&P Global công bố ngày 1/7 đã giảm xuống mức 48,9 điểm trong tháng 6/2025, giảm nhẹ so với mức 49,8 của tháng. Đây cũng là tháng thứ 3 liên tiếp chỉ số này nằm dưới ngưỡng 50 điểm, báo hiệu sự suy giảm nhẹ của các điều kiện kinh doanh.
Theo S&P Global, điểm trọng tâm của tình trạng xấu đi của "sức khỏe" tổng thể ngành sản xuất lần này là sự giảm sút số lượng đơn đặt hàng mới. Số lượng đơn đặt hàng mới giảm nhẹ trong tháng 6, nhưng tốc độ giảm lại ghi nhận nhanh hơn so với tháng 5.
Nhu cầu giảm đặc biệt mạnh ở các thị trường xuất khẩu khi số lượng đơn đặt hàng mới từ nước ngoài giảm với mức độ lớn hơn nhiều so với tổng số đơn đặt hàng mới.
Trên thực tế, tốc độ giảm số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới là một trong hai mức nhanh nhất kể từ tháng 9/2021, tương đương với mức của tháng 5/2023. Một số doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết, thuế quan của Mỹ là nguyên nhân dẫn đến giảm số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới.
Tổng số lượng đơn đặt hàng mới giảm đã khiến việc làm, hoạt động mua hàng và hàng tồn kho giảm trong tháng 6.
Đáng chú ý, mặc dù nhu cầu đang yếu, song các nhà sản xuất vẫn tiếp tục tăng sản lượng trong tháng 6. Sản lượng đã tăng tháng thứ hai liên tiếp, dù chỉ là tăng nhẹ và tốc độ tăng là chậm hơn so với tháng 5.
Chi phí đầu vào tăng trong tháng 6 sau khi giảm lần đầu trong gần hai năm trong tháng 5. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá chỉ là nhẹ và yếu hơn so với mức trung bình của lịch sử khảo sát. Ở những nơi chi phí đầu vào tăng, khảo sát cho rằng nguyên nhân là do tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu và sự giảm giá của tiền VND so với USD.
Chi phí đầu vào tăng trở lại đã khiến các nhà sản xuất phải tăng giá cả đầu ra, từ đó kết thúc chuỗi giảm kéo dài năm tháng. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá chỉ là nhẹ.
Dù còn nhiều thách thức, tuy nhiên niềm tin kinh doanh tiếp tục ghi nhận sự hồi phục. Những hy vọng về tình trạng thị trường ổn định hơn và căng thẳng thương mại giảm bớt là nằm trong những yếu tố hỗ trợ triển vọng lạc quan, tuy nhiên mức độ lạc quan vẫn thấp hơn so với trung bình của lịch sử chỉ số.
Bình luận về chỉ số PMI của Việt Nam trong tháng 6, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence cho rằng, tháng 6 chứng kiến tình trạng yếu đi của nhu cầu quốc tế đối với hàng hóa sản xuất của Việt Nam khi ảnh hưởng của thuế quan đã mạnh hơn. Xuất khẩu giảm mạnh đã góp phần làm tổng số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục giảm và các công ty phải giảm việc làm và hoạt động mua hàng.
Một điểm tích cực của khảo sát chỉ số PMI kỳ này là các công ty tiếp tục tăng sản lượng, nhưng điều này khó có thể tiếp tục lâu dài mà không có sự cải thiện của nhu cầu.
"Nửa đầu năm 2025 mang nét đặc trưng của sự biến động và bất ổn, đặc biệt là liên quan đến hoạt động thương mại. Niềm tin kinh doanh đã hồi phục ở mức nhất định trong những tháng gần đây, nhưng tâm lý tích cực chủ yếu dựa vào hy vọng về một bức tranh ổn định hơn trong thời gian tới. Chúng ta cần chờ xem liệu điều đó có thực sự xảy ra hay không", ông Andrew Harker nói.
