Tại Hàn Quốc, người ta gọi họ là jagyeongdan. Mỗi đêm, họ khoác áo phản quang, cầm gậy selfie và tập trung quanh khu vực cảng ở thành phố Busan để canh gác cho con cá mập được trìu mến gọi là Bukang-i.
Một tháng sau khi con cá mập này mắc kẹt trong kênh đào giữa thành phố, nhóm người tự nguyện làm nhiệm vụ bảo vệ này thay phiên nhau trông chừng, tuần tra dọc bờ kênh vào ban đêm để ngăn những người đến thăm làm phiền con vật.
Phần lớn là các YouTuber phát trực tiếp hình ảnh con kênh này - nơi cá mập Bukang-i đã trở thành nhân vật nổi tiếng trên toàn quốc. Họ thức suốt đêm, lên tiếng nhắc nhở bất kỳ ai chiếu đèn pin hoặc tia laser xuống nước. Một số video đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem.
Choi Won-jin là một trong những người bảo vệ con cá mập. Anh đến khi đèn dọc kênh đào tắt và chờ để nhắc nhở những người có hành vi có hại. Anh cho biết: “Có người mang đèn câu cá hoặc loại đèn thường dùng khi cắm trại đến đây”.
Con cá mập mắc kẹt trong kênh đào từ ngày 18/9. Nó được đặt tên theo Bukhang, tên tiếng Hàn của Cảng Bắc thuộc thành phố này. Con cá này dài khoảng 3 m, là cá mập xám, một loài được xếp vào nhóm có nguy cơ tuyệt chủng trên toàn cầu. Theo chính quyền thành phố Busan, hơn 1,6 triệu lượt người đã đến xem con vật tại công viên này, trong khi trước đây, vào một ngày thứ Bảy đông khách, công viên chỉ đón khoảng 2.000 người.
Các cơ quan chức năng đã hai lần tìm cách hướng con cá mập trở lại biển và dự kiến tiến hành lần thứ ba vào chiều 21/10.
Tuy nhiên, hiện con cá mập vẫn ở trong kênh đào, thu hút đám đông vào ban ngày và khiến một nhóm nhỏ phải túc trực canh chừng sau khi trời tối. Họ tuần tra công viên ven kênh để kiểm tra tình hình, ăn nhẹ trong đêm và phát trực tiếp để chia sẻ những bức xúc về hành vi mà họ chứng kiến.
Choi Won-jin, người đã điều hành một kênh YouTube suốt 10 năm và thường đưa tin về các vấn đề đang thu hút sự chú ý tại Hàn Quốc, cho biết: “Chúng tôi chỉ là những người dân bình thường. Vì vậy, chúng tôi chỉ có thể nhẹ nhàng nhắc nhở và cố gắng giải thích để họ hiểu nhiều nhất có thể.
“Xin đừng bật đèn pin”, một người khác trong nhóm lên tiếng. Anh là một YouTuber sống gần đó, có tên Na Tae-soo. Theo anh, phần lớn mọi người đều chấp hành yêu cầu này. Anh nói: “Ban đêm, con vật quẫy mạnh vì đèn pin và điều đó rất nguy hiểm”.
Đoạn video do Na Tae-soo ghi lại cho thấy con cá mập đột ngột xoay người tránh luồng sáng lúc 2 giờ sáng rồi đập vào thành kênh đào. Sau đó, Viện Khoa học Thủy sản Quốc gia xác nhận mõm con vật bị trầy xước và cho rằng ánh đèn pin của một người có thể đã khiến nó giật mình, dẫn đến chấn thương.
Truyền thông Hàn Quốc đưa tin 105 cán bộ thuộc 7 cơ quan đang giám sát con cá mập, trong đó một đội túc trực sẵn sàng tiếp cận mặt nước trong vòng 3 phút. Tuy nhiên, Choi Won-jin bác bỏ thông tin này, cho rằng sau khi trời tối, trách nhiệm gần như hoàn toàn thuộc về anh và những người khác.
Khu vực ven kênh đóng cửa từ nửa đêm đến 5 giờ sáng. Tuy nhiên, các YouTuber cho rằng quy định này gần như không thể được thực thi trên toàn bộ công viên rộng lớn như vậy. Một đêm nọ, khi phát trực tiếp từ lối đi bộ, Choi Won-jin quay được cảnh một người đàn ông đổ rác thải thực phẩm xuống nước.
Chưa ai tận mắt chứng kiến con cá mập này ăn, dù các chuyên gia cho biết việc ăn mồi có thể diễn ra trong chớp mắt và những con cá mập có kích thước như vậy không cần ăn thường xuyên.
Các nỗ lực tiếp theo nhằm giải cứu con cá mập đã bị tạm dừng vì lo ngại việc sử dụng thêm biện pháp cưỡng ép sẽ khiến nó căng thẳng.
Nước lạnh hơn có thể khiến con vật tự rời đi. Theo Viện Khoa học Thủy sản, cá mập xám ưa thích môi trường nước có nhiệt độ từ 18 - 26 độ C. Các chuyên gia cho rằng khi nhiệt độ xuống dưới 15 độ C, những chức năng sinh lý sẽ bắt đầu suy giảm, còn ở khoảng 11 độ C, khả năng sống sót sẽ trở nên bấp bênh. Giới chức thành phố Busan dự kiến nhiệt độ nước trong kênh sẽ xuống mức này sau giữa tháng 11.
Viện Khoa học Thủy sản ghi nhận 46 con cá mập cỡ lớn xuất hiện ngoài khơi bờ biển phía đông Hàn Quốc trong nửa đầu năm nay, gần gấp 4 lần so với cùng kỳ năm trước. Viện cho rằng nguyên nhân là nước biển ấm lên và nguồn cá làm thức ăn cho cá mập gia tăng.
Trong khi đó, tình cảm dành cho Bukang-i đã hình thành một ngành kinh doanh riêng. Đã có rượu soju kỷ niệm, linh vật cá mập khoác áo choàng của một đội bóng chày và danh hiệu đại sứ danh dự thành phố. Các cửa hàng gần đó cũng có doanh số bán hàng tăng mạnh. Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã đến thăm khu vực kênh đào này vào giữa tháng 10.
Những người bảo vệ con cá mập cho rằng nên dùng biện pháp cưỡng chế để đưa nó ra khỏi kênh. Còn Choi Won-jin cho rằng thành phố nên bảo vệ con vật ngay tại nơi nó đang mắc kẹt cho đến khi nó tự rời đi.
Kim Jong-hwan, chủ một doanh nghiệp nhỏ, cũng túc trực vào ban ngày và gần như ngày nào cũng phát trực tiếp hình ảnh con cá mập. Anh nói: “Ban đầu, tôi đến đây để cung cấp thông tin cho những người theo dõi mình, sau đó bắt đầu quan sát con vật. Quan sát nó trong một thời gian, chứng kiến cảnh người ta dùng máy bơm nước rồi đến lưới để tìm cách đưa nó đi, tôi bắt đầu thấy những hành động đó là không thể chấp nhận được vì rõ ràng con vật không muốn như vậy. Vì thế, chúng tôi chuyển sang cổ vũ nó. Nó chỉ là một con vật và nó tự chọn đường vào đây. Nếu trời lạnh, nếu không có thức ăn, nếu môi trường nước không phù hợp, nó sẽ tự rời đi. Tôi chỉ mong mọi người để nó yên, để nó được thoải mái nghỉ ngơi ở đó cho đến lúc ấy rồi tự rời đi”.
