Những người thầy nặng lòng với học trò vùng cao

Ở Thanh Hóa, có những giáo viên nam lựa chọn gắn bó với bậc học mầm non - công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và tình yêu thương trẻ nhỏ.

Ngoài giảng dạy, các thầy còn hỗ trợ nhà trường sửa chữa cơ sở vật chất, làm đồ dùng, đồ chơi và đảm nhận nhiều phần việc nặng nhọc. Ảnh: TTXVN phát
Ngoài giảng dạy, các thầy còn hỗ trợ nhà trường sửa chữa cơ sở vật chất, làm đồ dùng, đồ chơi và đảm nhận nhiều phần việc nặng nhọc. Ảnh: TTXVN phát

Cũng có người thầy dành gần 20 năm công tác tại vùng cao, kiên trì bám trường, bám lớp, đồng hành cùng học sinh vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống. Mỗi người một hoàn cảnh, một hành trình nghề nghiệp nhưng họ đều có chung sự tận tụy và trách nhiệm với học trò. Lựa chọn đặc biệt ấy góp phần duy trì hoạt động giáo dục ở địa bàn khó khăn, đồng thời cho thấy sự bền bỉ của những người đang ngày ngày gắn bó với nghề.

Những người thầy gieo "hạt mầm" đầu tiên nơi vùng cao

Tại Trường mầm non Thanh Quân (xã Thanh Quân), trong giờ ăn trưa, các thầy giáo tất bật bên những bàn ăn nhỏ, người xúc cơm, người lau miệng, người nhẹ nhàng dỗ dành trẻ. Những công việc vốn quen thuộc với giáo viên mầm non được các thầy thực hiện thuần thục.

Ít ai biết, hơn 30 năm trước, nơi đây chưa có trường mầm non đúng nghĩa. Những lớp học đầu tiên được dựng tạm bằng tranh tre, nứa, giáo viên phải đến từng nhà vận động phụ huynh đưa trẻ đến lớp. Trong số những người đặt nền móng cho giáo dục mầm non ở địa phương có thầy Lương Văn Cường (55 tuổi), là một trong 4 giáo viên nam của trường.

Năm 1996, khi địa phương thông báo tuyển người theo học ngành sư phạm mầm non, thầy Cường cùng 5 thanh niên trong xã đăng ký. Sau thời gian đào tạo, họ trở về quê, đến các bản xa dạy trẻ. Khi ấy, nhiều gia đình chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của giáo dục mầm non khiến việc vận động trẻ đến lớp gặp không ít khó khăn.

Trở về địa phương, thầy tìm nhiều cách đưa trẻ đến trường. Do bản làng nằm rải rác trên sườn núi, việc đi từng nhà mất nhiều thời gian, thầy đề xuất trưởng bản dùng mõ làm hiệu lệnh tập hợp học sinh.

Hơn 25 năm gắn bó với nghề, thầy Cường vẫn miệt mài chăm sóc, dạy dỗ trẻ. Ngoài giờ lên lớp, thầy còn đảm nhận những công việc như : sửa chữa cơ sở vật chất, làm đồ chơi cho học sinh.

Cô Lương Thị Hà, Hiệu trưởng Trường mầm non Thanh Quân cho biết, 4 giáo viên nam của trường đều có chuyên môn tốt, yêu nghề, mến trẻ và trách nhiệm trong công việc. Ngoài giảng dạy, các thầy còn hỗ trợ nhà trường sửa chữa cơ sở vật chất, làm đồ dùng, đồ chơi và đảm nhận nhiều phần việc nặng nhọc.

Theo cô Hà, chăm sóc trẻ mầm non vốn đã vất vả, giáo viên nam còn phải vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu trong việc dỗ dành, múa hát, chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ. Tuy nhiên, bằng tình yêu trẻ và sự kiên trì, các thầy luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Tại xã Văn Nho, hành trình gắn bó với giáo dục mầm non của thầy Lương Văn Sắng (51 tuổi) bắt đầu từ năm 1990, khi thầy mới 18 tuổi. Nhận thấy trẻ em trong bản chưa có nơi học tập, thầy chủ động đến từng gia đình vận động phụ huynh. Lớp học đầu tiên được mở dưới gầm nhà sàn. Bàn ghế được ghép tạm bằng cây luồng, thầy phải tự tay dọn dẹp để có chỗ cho trẻ ngồi học. Từ vài trẻ ban đầu, lớp học dần có tới 40 em.

Công sức của thầy khi ấy chỉ được hỗ trợ bằng 20kg thóc mỗi tháng do thôn, bản đóng góp, những năm mất mùa, khoản hỗ trợ ít ỏi này cũng không có. Dù vậy, thầy vẫn kiên trì với công việc bởi mong muốn trẻ em trong bản được học hành như trẻ ở những địa phương khác.

Chăm sóc trẻ mầm non vốn đã vất vả, giáo viên nam còn phải vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu trong việc dỗ dành, múa hát, chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ. Tuy nhiên, bằng tình yêu trẻ và sự kiên trì, các thầy luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ảnh: TTXVN phát
Chăm sóc trẻ mầm non vốn đã vất vả, giáo viên nam còn phải vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu trong việc dỗ dành, múa hát, chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ. Tuy nhiên, bằng tình yêu trẻ và sự kiên trì, các thầy luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ảnh: TTXVN phát

Năm 1992, khi được giao phụ trách điểm trường mầm non ở Văn Nho, thầy Sắng tiếp tục vận động 15 thanh niên trong xã tham gia dạy trẻ. Từ đó, 15 lớp học lần lượt được mở tại các bản, phần lớn phải mượn nhà dân. "Mình làm vì thương trẻ, trẻ mầm non cũng cần được học hành như học sinh tiểu học, trung học", thầy chia sẻ.

Năm 1996, trường có con dấu đầu tiên, thầy Sắng được nhận phụ cấp 150.000 đồng mỗi tháng. Năm 2001, thầy vào biên chế, một năm sau, xã cấp đất xây dựng điểm trường mầm non đầu tiên. Từ những lớp học tạm bợ, giáo dục mầm non ở Văn Nho từng bước có điều kiện phát triển ổn định. Năm 2023, thầy được Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen vì những đóng góp cho ngành giáo dục.

18 năm "bám bản" trên đỉnh Cao Sơn

Năm 2004, sau khi tốt nghiệp ngành Sư phạm Sử, Trường Đại học Hồng Đức, thầy Trần Ngọc Hải (sinh năm 1982, quê xã Biện Thượng, Thanh Hóa) nhận quyết định công tác tại huyện Bá Thước (cũ). Sau thời gian giảng dạy tại xã Lũng Cao, năm 2008, khi Trường Phổ thông Cao Sơn (nay là Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cao Sơn) được thành lập, thầy tiếp tục nhận nhiệm vụ lên vùng cao và gắn bó với nơi đây suốt 18 năm qua.

Thời điểm ấy, Cao Sơn, tên gọi quen thuộc của bản Son Bá Mười, xã Cổ Lũng gần như biệt lập với bên ngoài. Đường sá cách trở, chưa có điện, người dân chủ yếu sống dựa vào sản xuất tự cung, tự cấp. Muốn đến bản, giáo viên phải đi bộ xuyên rừng, vượt đỉnh Cao Sơn hoặc đi xe máy vòng sang tỉnh Hòa Bình cũ (nay thuộc tỉnh Phú Thọ), gửi xe rồi tiếp tục đi bộ nửa ngày đường.

Vốn quen với cuộc sống ở đồng bằng, thầy Hải không khỏi ngỡ ngàng trước hành trình gian nan ấy. Trong lần đầu lên bản, quãng đường đi bộ kéo dài khiến thầy gần như kiệt sức. Những ngày đầu, trường chỉ có vài phòng học ghép bằng ván gỗ, mái lợp tranh tre, nơi ở của giáo viên cũng tạm bợ.

"Cao Sơn khi đó khổ lắm. Vào mùa đông, nhiều em không có áo ấm, chỉ mặc chiếc áo mỏng manh, đi chân đất tới trường. Để chống chọi với giá rét, chúng tôi phải đốt một đống lửa lớn ngay giữa lớp học cho các em sưởi ấm", thầy Hải chia sẻ.

Do đường sá cách trở, không có sóng điện thoại, 2-3 tháng thầy mới có dịp xuống núi thăm gia đình. Mỗi lần trở lại trường, chiếc xe máy cũ lại chở đầy mì tôm, cá khô, mắm, muối và nhu yếu phẩm để dùng dần.

Điều kiện sống khắc nghiệt khiến điểm trường Cao Sơn thời gian dài chưa có giáo viên nữ lên công tác. Trong số 18 giáo viên nhận nhiệm vụ tại đây những ngày đầu thành lập trường, nhiều người lần lượt chuyển đi, riêng thầy Hải vẫn ở lại.

Sau 18 năm gắn bó, thầy đã trở thành người thân thuộc của bản làng. Điều khiến thầy gắn bó không chỉ là công việc mà còn là sự trưởng thành của những thế hệ học trò. Nhiều em từng được thầy dạy nay đã lập gia đình, có con và tiếp tục đưa con đến trường. Hiện trường có 58 học sinh Trung học cơ sở thì khoảng 70% là con của những học trò cũ thầy Hải từng giảng dạy.

Trong số 18 giáo viên lên công tác tại Trường những ngày đầu thành lập, đến nay chỉ còn thầy Hải tiếp tục ở lại, gắn bó với học sinh vùng cao. Ảnh: TTXVN phát
Trong số 18 giáo viên lên công tác tại Trường những ngày đầu thành lập, đến nay chỉ còn thầy Hải tiếp tục ở lại, gắn bó với học sinh vùng cao. Ảnh: TTXVN phát

Năm 2011, khi tròn 30 tuổi, thầy Hải lập gia đình. Đám cưới vừa diễn ra được ít ngày, thầy lại trở lên trường tiếp tục công việc. Do khoảng cách địa lý và giao thông khó khăn, vợ chồng thầy ít có thời gian ở bên nhau. Khi tuyến đường xuyên núi chưa được mở, mỗi lần về nhà, thầy phải di chuyển quãng đường cả đi lẫn về khoảng 200 km, nếu đi đường vòng qua Phú Thọ, gần như mất cả ngày.

Đã có thời điểm, ngành giáo dục cấp huyện tính điều chuyển thầy về trung tâm xã để thầy bớt vất vả. Tuy nhiên, quãng đường về nhà chỉ rút ngắn khoảng 15-20 km, trong khi thầy vẫn phải ở lại trường. Sau khi cân nhắc, thầy quyết định tiếp tục công tác tại Cao Sơn.

Sau 18 năm bám bản, mong muốn lớn nhất của thầy hiện nay là được chuyển công tác về gần nhà, có thêm thời gian chăm sóc bố mẹ già và ở bên vợ con. Đó cũng là nguyện vọng chính đáng của người giáo viên đã dành phần lớn tuổi trẻ cho học trò vùng cao.

Thầy Hà Văn Lam, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cao Sơn cho biết, trong số 18 giáo viên lên công tác tại đây những ngày đầu thành lập, đến nay chỉ còn thầy Hải tiếp tục ở lại. Thầy là giáo viên có chuyên môn vững vàng, tận tâm, sống chan hòa, được đồng nghiệp, học sinh và bà con yêu quý.

Từ những lớp học mầm non ở các bản làng đến điểm trường trên đỉnh Cao Sơn, những người thầy đã dành nhiều năm tháng gắn bó, vun đắp sự học ở địa bàn còn nhiều khó khăn. Dù ở những lớp học đầu đời hay nơi vùng cao cách trở, họ đều kiên trì với nghề, tận tâm chăm sóc, dạy dỗ học trò. Những đóng góp thầm lặng ấy không chỉ góp phần làm thay đổi diện mạo trường lớp mà còn để lại dấu ấn sâu đậm trong tình cảm của các thế hệ học sinh và người dân địa phương.

Việt Hoàng/TTXVN