Đại tướng Võ Nguyên Giáp - học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng đã đi xa được hơn một năm. Những công lao, đóng góp của Ông đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội không sao kể hết. Nhân dịp kỉ niệm 70 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2014) và Ngày hội Quốc phòng toàn dân, Đại tá Nguyễn Tự Lập, nguyên cán bộ cấp cao Viện Chiến lược quốc phòng, có bài viết ôn lại những kỷ niệm khó phai mờ về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
1. Tôi còn nhớ như in, trong cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975, giữa những ngày tháng 4 bừng bừng khí thế, 5 cánh quân từ các hướng với sức mạnh như vũ bão của 20 sư đoàn đồng loạt tiến công cùng hướng về giải phóng Sài Gòn (khi đó tôi đang là cán bộ tham mưu tác chiến của Trung đoàn 3, Sư đoàn 324, Quân đoàn 2) đang trên đường tiến công thì các đơn vị nhận được Mệnh lệnh khẩn cấp của Đại tướng: "Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng phút, từng giờ, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam, quyết chiến và toàn thắng".
Là cơ quan tham mưu tác chiến, sau khi nhận được chỉ thị của đồng chí Trung tá Trung đoàn trưởng Hồ Hữu Lạn, chúng tôi vừa hồi hộp phấn khởi, vừa khẩn trương hiệp đồng chặt chẽ với cơ quan thông tin truyền đạt ngay Mệnh lệnh của Đại tướng tới mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị. Và cũng chính từ khi nhận được mệnh lệnh, không khí thi đua trong mỗi đơn vị sôi nổi hẳn lên. Trên mũ của từng cán bộ, chiến sĩ hay mỗi nòng pháo, xe tăng... đâu đâu cũng nổi bật dòng khẩu hiệu: "Thần tốc, táo bạo, quyết thắng!". Đó là lời hiệu triệu, tiếng kèn xung trận vọng vang thôi thúc, động viên mọi người, mọi đơn vị chấp hành nghiêm mệnh lệnh, biết vượt qua mọi hi sinh, gian khổ ác liệt, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đó cũng chính là động lực tạo nên sức mạnh to lớn cho các lực lượng trên toàn mặt trận thực hiện đòn tiến công quyết chiến chiến lược, giải phóng toàn bộ Sài Gòn - Gia Định vào 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975. Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng...
Giờ phút vô cùng hạnh phúc và thiêng liêng ấy, mỗi chúng tôi ai ai cũng vui sướng, nghẹn trào nước mắt... tưởng nhớ đến Bác Hồ, nghĩ về vị Đại tướng tài năng, đức độ kính yêu!
2. Từ năm 1990 đến năm 2000, công tác ở cơ quan Bộ Tham mưu Quân đoàn 2 nên nhiều lần tôi có dịp làm việc với Cục Khoa học Công nghệ & Môi trường Bộ Quốc phòng - nơi Đại tá Võ Hòa Bình, con gái thứ hai của Đại tướng đang công tác. Cứ mỗi lần gặp chị, tôi đều dành thời gian để hỏi thăm sức khỏe, công việc của Đại tướng và Phu nhân. Với dáng người nhỏ gọn, nét mặt thanh tú, hoạt bát, nhanh nhẹn, Đại tá luôn nở nụ cười, tỏ lòng cảm ơn về sự ngưỡng mộ, quan tâm của tôi đối với Đại tướng và gia đình. Mỗi khi nhận được câu trả lời của Đại tá: "Cảm ơn Trưởng phòng! Ba tôi vẫn khỏe, Ông ăn ngủ tốt..." tôi thêm vui. Có một lần chị cho biết: "... Cách đây ít hôm trong lúc đi giải quyết việc riêng, Ba tôi bị trượt chân ngã nhưng may không việc gì...” tôi bỗng thấy lo!
Khi phóng viên báo Quân đội nhân dân phỏng vấn: Động cơ nào đã khiến chị - một phụ nữ nhỏ nhắn đã phấn đấu trở thành cán bộ cao cấp trong quân đội, Võ Hòa Bình bộc bạch: Chính tư tưởng, ý chí nghị lực phi thường và tình cảm sâu lắng của Đại tướng dành cho đồng bào, chiến sĩ cả nước và gia đình... đã là động lực thôi thúc chị vào bộ đội và tự nỗ lực phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ mà Đảng và Quân đội giao cho. Song cũng chính tinh thần làm việc không biết mệt mỏi của Đại tướng khi tuổi đã cao đôi lúc cũng trở nên bất cập; Võ Hòa Bình thổ lộ: "... Mỗi khi thấy sức khỏe của Ông không được tốt, nhưng vẫn đọc, vẫn viết nhiều, chẳng kể ngày đêm, con cháu khuyên không chuyển... cả nhà ai cũng lo lắm, nhất là Bà..."!
Cứ như vậy, trong suốt gần chục năm làm việc với Đại tá Võ Hòa Bình, những thông tin về sức khỏe của Đại tướng tôi nắm được tương đối thường xuyên, đều đặn. Dần dần, cứ mỗi lần gặp hoặc qua điện thoại, mặc dù chưa kịp hỏi thăm nhưng chị đã thông báo ngay tình hình của Đại tướng cho tôi biết... Bản thân thiết nghĩ đó cũng chính là điều ưu ái đặc biệt của gia đình và Võ Hòa Bình đối với mình!
3. Trong gần 10 năm (từ 2001 đến 2009), công tác tại cơ quan Viện Chiến lược Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng, do tính đặc thù của công việc nên tôi may mắn cùng đoàn cán bộ của Viện có vài ba lần được đến thăm và xin ý kiến Đại tướng về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.
Cơ quan chúng tôi cùng nằm trên đường Hoàng Diệu nên việc đến nhà Đại tướng rất thuận tiện. Mỗi lần xin phép được làm việc cùng Đại tướng, chúng tôi đều phải điện cho Đại tá Nguyễn Văn Huyên - thư ký riêng của Đại tướng trước hàng tuần, vì mặc dù đã nghỉ hưu, nhưng Đại tướng thường xuyên bận rộn: khi đi dự lễ, hội nghị, hội thảo; khi tiếp khách trong nước và nước ngoài; lúc lại dành thời gian nghiên cứu, đọc sách, viết tài liệu...
Được gặp và trực tiếp làm việc với Đại tướng ngay tại nhà riêng, chúng tôi thực sự xúc động và hạnh phúc. Những khi tiếp khách (kể cả là quân đội hay dân sự) Đại tướng đều mang mặc quân phục theo mùa chỉnh tề. Từ hình ảnh mẫu mực của Đại tướng như muốn nhắc nhở các thế hệ chúng tôi cũng như sau này: Dù bất cứ ở đâu hay lúc nào cũng phải thực hiện đúng điều lệnh, điều lệ, kỷ luật quân đội... Có như vậy mới xây dựng được cơ quan, đơn vị tiến lên chính qui, hiện đại, đánh thắng địch ở mọi lúc mọi nơi...
Mỗi lần gặp và tiếp đón chúng tôi, Đại tướng đều bắt tay từng thành viên trong đoàn, sau đó ân cần hỏi thăm tình hình sức khỏe và công việc của các đồng chí thủ trưởng Viện, tình hình sinh hoạt, ăn ở của cán bộ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng trong toàn Viện... Đại tướng rất vui khi thấy đội ngũ cán bộ của Viện ngày càng được trẻ hóa, có bước phát triển mới về số lượng, chất lượng, nhất là năng lực, trình độ nghiệp vụ. Công tác nghiên cứu chiến lược đã đáp ứng ngày một tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ của Đảng ủy Quân sự Trung ương và thủ trưởng Bộ Quốc phòng giao cho... Đặc biệt, Đại tướng hài lòng về thực trạng tổ chức, biên chế cũng như trang bị vũ khí, khí tài của quân đội ta ngày thêm hiện đại hóa ở tất cả các quân binh chủng, có đủ khả năng và sức mạnh tác chiến trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng và Nhà nước trước yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới. Đại tướng khen ngành Hậu cần nói chung, Cục quân nhu nói riêng trong những năm gần đây đã có nhiều cố gắng nên bộ đội hiện nay ngoài việc ăn ở, sinh hoạt khá hơn, quần áo mang mặc của cán bộ, chiến sĩ so với trước đây cũng đẹp hơn. ..!
Khi xin ý kiến của Đại tướng những vấn đề về chiến lược quốc phòng như: Xác định đối tượng tác chiến chiến lược; Chiến lược quân sự, Chiến lược quốc phòng trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc hiện nay và trong tương lai... Đại tướng đều có văn bản chuẩn bị trước rất chu đáo, đưa ra những quan điểm có luận cứ khoa học chặt chẽ, ngắn gọn, cụ thể và dễ hiểu; không kết luận, áp đặt mà luôn mang tính gợi mở... Đại tướng thường xuyên quan tâm đến tình hình quốc tế, khu vực hiện nay và trong tương lai, nhất là vấn đề Biển Đông, trong đó nhấn mạnh về khả năng phòng thủ và phương thức tác chiến trên biển - đảo của quân đội ta... Khi nói về nhiệm vụ và công tác xây dựng cơ quan nghiên cứu chiến lược, Đại tướng chân tình nhắc nhở chúng tôi: "... Là cơ quan nghiên cứu chiến lược, các đồng chí cần luôn tự học hỏi, luôn tự cố gắng để vươn lên... phải không ngừng đổi mới và hoàn thiện mình... Có như vậy mới tham mưu đúng và trúng. Tuyệt nhiên không được thỏa mãn, chủ quan, dừng lại...". Những điều gợi mở, chỉ bảo của Đại tướng thực sự là những bài học vô giá đối với cơ quan và cán bộ nghiên cứu chiến lược chúng tôi.
Cứ mỗi lần gặp mặt, chúng tôi muốn được nghe Đại tướng khuyên nhủ nhiều điều, được xin ý kiến nhiều vấn đề lớn về chiến lược quân sự - quốc phòng... Nhưng vì thời gian hạn hẹp và sức khỏe của Đại tướng nên mọi việc đều cố gắng gói gọn trong khoảng thời gian trên dưới một tiếng đồng hồ.
Giờ đây, Đại tướng đã đi xa, nhưng những gì Ông cống hiến cho Đảng, nhân dân, Quân đội và đất nước Việt Nam gần trọn thế kỷ qua sẽ còn mãi trong trái tim mỗi người.
Nơi an nghỉ cuối cùng của Đại tướng tại Núi Thọ, Vũng Chùa - Đảo Yến (Quảng Trạch - Quảng Bình) sẽ ngàn đời vang vọng tiếng sóng biển như bao lời mẹ ru. Các chiến sĩ đảo xa hãy vững vàng tay súng, bởi trong cuộc chiến đấu bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc hôm nay và mai sau đang có vị thống soái của Quân đội nhân dân Việt Nam, người Đại tướng của nhân dân cùng sát cánh ngày đêm.
Đại tá Nguyễn Tự Lập
