Với nhiều học sinh khuyết tật đang theo học tại trường, ngày khai giảng không đơn thuần là thời điểm bắt đầu một năm học mới. Đó còn là một dấu mốc trên hành trình vượt qua những rào cản của bản thân, học cách giao tiếp, hòa nhập và từng bước tự tin bước vào cuộc sống.
Theo bà Lương Thu Hòa, Hiệu trưởng Trường PTCS Xã Đàn, năm học 2026 - 2027, toàn trường có gần 350 học sinh tại 22 lớp, trong đó 251 em là học sinh khuyết tật. Học sinh khiếm thính được học hòa nhập cùng các bạn không khuyết tật, còn học sinh khuyết tật trí tuệ được bố trí tại các lớp chuyên biệt phù hợp với khả năng.
Đằng sau mỗi giờ học là sự kiên trì đặc biệt của cả thầy và trò. Với những trẻ khiếm thính chưa hình thành ngôn ngữ, giáo viên có thể phải dành gần trọn năm lớp 1 để dạy ngôn ngữ ký hiệu, giúp các em hiểu cách biểu đạt những nhu cầu, cảm xúc và khái niệm cơ bản trước khi tiếp cận kiến thức văn hóa.
Gắn bó 23 năm với Trường PTCS Xã Đàn trong tổng số 33 năm công tác trong ngành giáo dục, cô giáo Vũ Thị Kim Khánh, giáo viên chủ nhiệm lớp 1, vẫn không giấu được sự xúc động mỗi mùa khai trường.
Những ngày đầu bước vào môi trường mới, không ít học sinh còn bỡ ngỡ, sợ hãi, thậm chí bật khóc vì nhớ bố mẹ. Với các em, làm quen trường lớp đã là một thử thách. Vì vậy, người giáo viên ở đây không chỉ đứng trên bục giảng mà còn phải trở thành người chăm sóc, người hướng dẫn và người bạn đồng hành.
Bằng ngôn ngữ ký hiệu, hình thể, nét mặt và sự kiên nhẫn, các thầy cô từng ngày giúp học sinh hình thành nền nếp sinh hoạt, biết giao tiếp, tự phục vụ và mạnh dạn hơn trong môi trường tập thể.
Ngoài cổng trường và bên những dãy hành lang, nhiều phụ huynh có mặt từ sớm trong buổi khai giảng. Ánh mắt họ dõi theo từng bước chân của con, vừa chứa đựng niềm vui, vừa chất chứa những lo toan khó gọi thành lời.
Với phụ huynh có con khuyết tật, mỗi sự tiến bộ của con, dù rất nhỏ, cũng là một niềm hy vọng lớn. Một cái chào đúng cách, một lần mạnh dạn giao tiếp hay việc tự hoàn thành một thao tác sinh hoạt hằng ngày đều có thể là kết quả của quá trình rèn luyện kéo dài.
Trong hành trình ấy, sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trở thành điểm tựa quan trọng để các em từng bước vượt qua mặc cảm, phát triển khả năng và tìm được vị trí của mình trong cộng đồng.
Sau nhiều năm hoạt động, cơ sở vật chất hiện nay của Trường PTCS Xã Đàn đã có dấu hiệu xuống cấp. Tuy nhiên, một tín hiệu mới đang mở ra khi dự án xây dựng cơ sở mới tại khu vực Thạch Bàn đã được khởi công từ tháng 7/2026.
Theo kế hoạch, đến tháng 9/2027, học sinh bán trú của trường sẽ chuyển sang cơ sở mới được đầu tư đồng bộ, trong đó có khu nội trú riêng dành cho học sinh khuyết tật. Công trình được kỳ vọng không chỉ cải thiện điều kiện học tập, sinh hoạt mà còn tạo môi trường giáo dục chuyên biệt, thuận lợi hơn cho quá trình hòa nhập.
Buổi khai giảng sẽ khép lại, các lớp học bắt đầu nhịp quen thuộc. Nhưng với những học sinh ở Trường PTCS Xã Đàn, mỗi ngày đến trường vẫn là một ngày vượt qua chính mình.
Và trong ngày khai giảng đặc biệt ấy, điều đọng lại không chỉ là niềm vui của năm học mới, mà còn là niềm tin rằng mỗi học sinh, dù mang những khiếm khuyết riêng, đều có quyền được học tập, trưởng thành và tự tin bước tới tương lai.
