Điều khó hiểu ở đây chính là vì sao chủ đầu tư có thể chấp nhận những công trình thiếu tính thẩm mỹ như hệ thống tiểu cảnh non bộ xung quanh hồ, trước đền Lạc Long Quân; hay việc lấp đi một cách lãng phí cả một tầng nhà của hạng mục công trình nhà làm việc?
 Cả một tầng dưới cùng hoàn toàn có thể sử dụng được như thế này đã bị lấp đi để lại phải xây dựng nhà kho, bãi để xe tốn kém. |
Chưa kết luận rằng đây là do năng lực kém, hay còn những uẩn khúc gì, nhưng thực tế "đập vào mắt" này cũng đã khiến dư luận rất bức xúc.
Lấp và xây
Ngày 1/2/2010, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ ký Quyết định số 305/QĐ - UBND phê duyệt "Dự án đầu tư: Trung tâm Lễ hội (giai đoạn 2) Khu di tích lịch sử Đền Hùng”. Dự án này tổng mức đầu tư khoảng 640 tỷ đồng kể cả giai đoạn 1 và 2, trong đó có hạng mục Nhà làm việc của khu di tích.
Khu nhà làm việc này gồm “nhà chính 2 tầng, công trình cấp III với diện tích xây dựng 2.770 m2, tổng diện tích sàn là 3.260 m2”. Trên thực địa, Nhà làm việc ban quản lý có mặt trước quay ra trục dẫn lễ, mặt sau là bãi đỗ xe. Cao độ trục dẫn lễ và bãi đỗ xe chênh nhau 4 m.
 Những... đống đá lổn nhổn được xếp la liệt xung quanh hồ Lạc Long Quân trông như bãi đá thải. |
Hiện tại, khu nhà làm việc này đã xây xong phần thô; ngoài phần móng, công trình gần như có 3 tầng nổi trên mặt đất. Nói “gần như” là vì cả 3 tầng này đều có kết cấu khung bê tông cốt thép, xây tường ngăn giữa các phòng; riêng tầng dưới cùng thì xây tường xung quanh. Tuy nhiên, khi xây xong thì người ta lại lấy đất lấp toàn bộ tầng dưới cùng đi và coi đó là phần móng, trong khi dưới tầng này đã có phần móng rồi. Lý do được đưa ra là: Công trình tiếp giáp với trục hành lễ, nên phải lấp đi 1 tầng để cho bằng với cốt của trục hành lễ.
Tầng bị lấp này, trên thực tế cũng có khung bê tông cốt thép, tường gạch đặc, vì vậy, chỉ cần làm sàn tầng 1 bằng bê tông cốt thép và gia cố tường xung quanh, thì diện tích tầng bị lấp này (khoảng 1.400 m2, tương đương 30 - 40 phòng) hoàn toàn có thể sử dụng làm nhà kho, nhà phục vụ, nhà ăn, hoặc cùng lắm là nhà để xe... Thậm chí dãy phòng phía sau trông ra bãi để xe tức là của nhà B và C vẫn mở được cửa ra vào và cửa sổ nên hoàn toàn có thể tận dụng để làm phòng làm việc.
Một phép tính đơn giản và một giải pháp khá phù hợp như vậy, nhưng xem ra chủ đầu tư của dự án đã không “màng” tới. Và thay vì tận dụng, việc lấp 1 tầng nhà này đã được quyết. Trong khi đó, chủ đầu tư vẫn đang phải xây dựng thêm rất nhiều hạng mục phụ trợ như kho bãi, nhà để xe, bãi đỗ xe ngoài trời... Thực là... ném tiền qua cửa sổ.
Việc lấp 1 tầng như vậy, ngoài việc lãng phí diện tích sử dụng, còn kéo theo rất nhiều sự lãng phí nữa, bởi sẽ phải xử lý hàng loạt hạng mục phụ trợ hạ tầng, kỹ thuật, điện nước... cũng như hệ thống cống rãnh, tường kè chắn đất của công trình và phải đắp đất mặt bằng cho các loại sân vườn đi theo... Đó là một sự lãng phí rất lớn không thể hiểu nổi!
Non bộ hay là bãi đá?
Trong Quyết định số 2512/QĐ - UBND ngày 1/9/2009 phê duyệt tổng thể dự án Đền thờ Lạc Long Quân (Khu di tích lịch sử Đền Hùng), “Vườn chủ đề” (nằm trong dự án này) có tổng diện tích 29.139 m2, trong đó diện tích vườn đá là 1.020 m2, có chức năng tạo cảnh quan, môi trường và khu dạo chơi cho du khách. Cũng trong quyết định này, “vườn chủ đề sử dụng trồng cây kết hợp tuyến tính với trang trí địa hình tự nhiên, tạo nên vườn đá có tính đặc trưng một cách tinh tế”.
Thế nhưng, khi đến thăm nơi đây, du khách chỉ thấy những đống đá lổn nhổn quanh hồ có tổng chiều dài tới hàng ngàn mét được gọi là “đá cảnh” xếp chồng lên nhau một cách vụng về, vừa thiếu thẩm mỹ, vừa thực sự là một nỗi lo với du khách về vấn đề an toàn vì nguy cơ rơi, sập, đổ... bất cứ lúc nào. Chúng tôi hết lùi xa lại đến gần, vừa bao quát tổng thể cả khu vườn vừa ngắm kỹ từng đống đá nhưng không hề thấy nét “tinh tế” nào hay ý tưởng gì trong việc bố trí cả quần thể đá này cũng như riêng từng đống đá.
Theo giải thích của lãnh đạo Khu di tích lịch sử Đền Hùng thì “Hệ thống tiểu cảnh non bộ xung quanh hồ thuộc hạng mục cảnh quan ven hồ đã được đơn vị tư vấn thiết kế (Công ty CP đầu tư và thiết kế xây dựng Việt Nam - Bộ Xây dựng) thực hiện thiết kế; được thẩm tra, thẩm định trước khi thi công. Về kết cấu, khối tiểu cảnh được đặt trên nền đất đắp đầm chặt và các khối đá được liên kết chắc chắn với nhau”. Cũng theo một vị đại diện Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Đền Hùng, người trực tiếp tham gia hạng mục này, thì trước khi triển khai đồng bộ, Khu di tích đã chỉ đạo nhà thầu xây dựng thí điểm một số vị trí, chờ cho cây cối mọc phủ lên đá, tạo cảnh quan, rồi sau đó thăm dò ý kiến dư luận, mới triển khai thi công đồng bộ (?!). Cũng vị đại diện này cho biết, đơn vị xây dựng đã “sử dụng một loại vữa rất chắc” để kết dính các khối đá, nên rất yên tâm là không thể... đổ được.
Tuy nhiên, với thực tế những gì được nhìn thấy tận mắt, thì lý giải này không thuyết phục. Dù có là xếp những khối đá tự nhiên, song bản thân mỗi tiểu cảnh cũng cần có một ý tưởng riêng, để tạo nên nét “tinh tế” như dự án đã định hướng, cũng như để hòa quyện được với không gian “sơn thủy hữu tình” của khu Đền thờ Lạc Long Quân nói riêng và cả quần thể Khu di tích lịch sử Đền Hùng nói chung. Nhưng trên thực tế, hầu hết các khối đá được xếp lổng chổng, nếu không muốn nói là vụng về, cẩu thả khiến du khách có cảm giác của sự lộn xộn, bức bối và rất thiếu thẩm mỹ. Dẫu chủ đầu tư có lý giải là “chờ đến khi cây cối mọc lên” thì sẽ khác, nhưng với một “hạ tầng” kém như vậy, cũng không thể hy vọng vào sự “lột xác” sau một thời gian nữa của vườn đá nơi đây.
Mặt khác, nếu mục đích chỉ là xếp đá để trồng cây leo mọc phủ lên thì liệu có cần phải mua đá cảnh tốn kém tiền tỷ không...? hay chỉ cần loại đá bình thường là được, thậm chí có thể sử dụng bê tông vừa rẻ, vừa chắc chắn, an toàn lại dễ cho việc tạo hình theo ý tưởng. Bởi vì đằng nào cây leo cũng phủ kín thì còn thấy gì nữa đâu.
Đó là còn chưa kể tới sự thiếu an toàn của những tiểu cảnh đá nơi đây, do sự chông chênh của những tảng đá xếp lên nhau có chỗ cao hơn đầu người được gắn một ít vữa xi măng ở những chỗ tiếp giáp. Và dẫu chủ đầu tư có cam kết về độ an toàn, nhưng với những khoảng rỗng trẻ em có thể chui qua của những tiểu cảnh đá, cùng với đặc trưng của đá vôi phong hóa và hiện tượng lún đất tự nhiên do mưa gió theo năm tháng... thì ai dám chắc là nó không sập, đổ... Đây thực sự vẫn là điều đáng lo khi vườn đá trở thành nơi tham quan của du khách thập phương.
Tất nhiên, để khắc phục sự thiếu thẩm mỹ cũng như nguy cơ mất an toàn của hạng mục công trình này, sẽ đồng nghĩa với việc tốn một khoản kinh phí không nhỏ cho dự án.
NHÓM PHÓNG VIÊN
Bài 3: Còn rất nhiều tồn tại
