Nguy cơ với Nvidia là gì?
Ngày 12/11, Nvidia thông báo Giám đốc Tài chính (CFO) Colette Kress sẽ đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành (CEO) tạm thời trong khi công ty tìm kiếm người kế nhiệm ông Jensen Huang. Công ty cũng bổ nhiệm cựu CEO và thành viên Hội đồng Quản trị của tập đoàn sản xuất chip Synopsys, ông Harvey Jones làm Chủ tịch Hội đồng Quản trị đầu tiên trong lịch sử của mình. Ông Huang cũng sẽ rời khỏi hội đồng quản trị.
Ông Huang là người đồng sáng lập Nvidia và là nhà đầu tư lớn thứ 4 của công ty với khoảng 3,61% cổ phần. Cổ phiếu Nvidia giảm hơn 10% trong giao dịch trước giờ mở cửa.
Theo ước tính của ông Dan Ives, đối tác kiêm Giám đốc điều hành cấp cao tại công ty Yorkville Ives & Co., tập đoàn Nvidia có thể mất 1.000 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường nếu ông Jensen Huang bị buộc phải rời vị trí, bởi ông được xem là nhân tố có vai trò sống còn đối với thành công của hãng sản xuất chip này.
Theo truyền thông Mỹ, trong báo cáo gửi khách hàng tối 11/11, ông Ives viết: “Ông Jensen đã khiến bản thân và Nvidia rơi vào tình thế tai tiếng, đồng thời tạo ra một mạng lưới vấn đề phức tạp mà Phố Wall, Thung lũng Silicon, Mỹ và hệ sinh thái công nghệ toàn cầu đang tìm cách tháo gỡ để xác định những diễn biến tiếp theo”.
Giá trị to lớn của ông Jensen Huang đối với Nvidia và ngành trí tuệ nhân tạo (AI) cũng chính là lý do khiến ông trở thành mục tiêu có giá trị cao đối với các cơ quan tình báo nước ngoài trong bối cảnh thế giới đang bước vào cuộc chạy đua vũ trang AI.
Do đó, khi ông Jensen Huang đã thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân với Alice Huang, một lãnh đạo của công ty khách hàng bị nghi là gián điệp, thì đây là điểm khởi đầu của hành vi lừa dối đầu tiên và rõ ràng nhất.
Ai đánh lừa ai?
Ông Gary Gensler, cựu Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), cho rằng cuộc điều tra của hội đồng quản trị Nvidia phải làm rõ liệu ông Huang có thành thật với các thành viên hội đồng hay không.
Ông Gensler nhận định: “Nếu ông ấy đánh lừa hội đồng quản trị, nhiều khả năng họ sẽ cách chức ông ấy, mặc dù họ chưa có người kế nhiệm được chuẩn bị sẵn”.
Việc đánh lừa hội đồng quản trị không phải là vấn đề nhỏ, đặc biệt trong trường hợp này. Không công khai mối quan hệ tình cảm đang diễn ra với lãnh đạo của một khách hàng lớn có thể bị xem là che giấu xung đột lợi ích nghiêm trọng.
Đây là vấn đề mà cuộc điều tra độc lập do hội đồng quản trị Nvidia triển khai có thể làm sáng tỏ.
Theo ông Charles Whitehead, Giáo sư luật kinh doanh tại Trường Luật Cornell, nếu cuộc điều tra kết luận ông Huang cố tình đánh lừa các thành viên hội đồng quản trị về xung đột lợi ích nghiêm trọng, hội đồng sẽ có đầy đủ cơ sở để sa thải ông. Nếu không hành động, các thành viên hội đồng cũng có thể phải đối mặt với những rủi ro pháp lý riêng.
Cổ phiếu Nvidia lao dốc trong phiên giao dịch tối 11/11 sau khi tờ New York Times đưa tin ông Huang có quan hệ ngoài hôn nhân với một nhân viên cấp dưới trực tiếp của mình.
Ông Gensler cho rằng những cáo buộc này cũng đặt ra câu hỏi liệu ông Huang có đánh lừa hội đồng quản trị về vấn đề này hay không.
Một câu hỏi quan trọng khác là liệu Nvidia và ông Huang có minh bạch với công chúng và các nhà đầu tư trong quá trình các nhà báo tìm hiểu vụ việc hay không.
Nvidia từng đưa ra lời giải thích về vụ việc, nhưng tuyên bố này hiện đã trở nên đặc biệt khó thuyết phục, dù mới được đưa ra chưa đầy hai tuần trước.
Một người phát ngôn của Nvidia nói với báo chí Mỹ: “Những tương tác giữa ông Jensen và bà Huang không có gì bất thường hay nằm ngoài dự kiến. Gặp gỡ khách hàng là một phần công việc của giám đốc điều hành. Ông Jensen trao đổi với hàng nghìn lãnh đạo doanh nghiệp khách hàng mỗi năm”.
Tuyên bố này dường như mâu thuẫn trực tiếp với việc ông Huang sau đó đã thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân và hội đồng quản trị triển khai cuộc điều tra. Rõ ràng, mối quan hệ này không đơn thuần là những tương tác công việc thông thường.
Mặc dù một mối quan hệ ngoài hôn nhân có thể được xem là vấn đề cá nhân, nhưng tuyên bố sai sự thật trước công chúng có thể khiến Nvidia bị cáo buộc công bố thông tin sai lệch trọng yếu về doanh nghiệp.
Sẽ rất khó để lập luận rằng vụ việc này không mang tính trọng yếu. Giá cổ phiếu Nvidia có thời điểm giảm tới 9% trong phiên giao dịch ngày 9/11, sau khi ông Huang thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân và hội đồng quản trị mở cuộc điều tra.
Ông Gensler nhận định: “Diễn biến giá cổ phiếu cho thấy đây là thông tin trọng yếu. Như vậy, thông tin này đã đáp ứng một tiêu chí pháp lý. Tiêu chí thứ hai là: Liệu các ông có đánh lừa công chúng về thông tin trọng yếu hay không? Và dường như điều đó đã xảy ra”.
Một vụ kiện tập thể của cổ đông, được đệ trình ngày 9/11 tại một tòa án ở bang California, cáo buộc Nvidia và ông Jensen Huang đã đánh lừa các nhà đầu tư trong những phản hồi trước các thông tin truyền thông về mối quan hệ ngoài hôn nhân.
Hội đồng quản trị biết những gì và biết từ khi nào?
Một câu hỏi khác là liệu hội đồng quản trị Nvidia có đánh lừa các nhà đầu tư về vấn đề này hay không.
Khoảng một năm trước, các đặc vụ liên bang đã thông báo với các nhà lập pháp rằng họ nghi ngờ ông Huang là “mục tiêu của chiến dịch tình báo nước ngoài”.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ công ty Nvidia biết được bao nhiêu về những nghi vấn này.
Nếu hội đồng quản trị Nvidia thực sự biết về vấn đề trên, các cổ đông có thể lập luận rằng hội đồng đã đánh lừa nhà đầu tư khi không công bố thông tin.
Ngày 8/11, Nvidia tuyên bố hội đồng quản trị không có lý do gì để tin rằng an ninh quốc gia hoặc các bí mật của Nvidia đã bị xâm phạm.
Vụ việc càng trở nên phức tạp khi ông Huang được xem là nhân tố có vai trò đặc biệt quan trọng đối với thành công của Nvidia, trong khi công ty chưa có người kế nhiệm rõ ràng.
Ông Gensler nhận định: “Từ góc độ hội đồng quản trị, họ đang phải đối mặt với lựa chọn vô cùng khó khăn. Họ có một nhà sáng lập giữ vị trí trung tâm trong công ty nhưng không có người kế nhiệm được chuẩn bị sẵn. Họ sẽ làm gì nếu phát hiện ông ấy đã đánh lừa hội đồng quản trị?”.
Ngày 10/11, hội đồng quản trị Nvidia thông báo đã thuê hãng luật danh tiếng Wachtell, Lipton, Rosen & Katz tại Phố Wall để điều tra toàn diện và độc lập.
Ông Gensler cho rằng chưa thể xác định mức độ công bằng và cân bằng của báo cáo cuối cùng. Ông Gensler nói: “Thông thường, các hội đồng quản trị muốn các luật sư đưa ra báo cáo không khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn, mà giúp giải quyết cuộc khủng hoảng trước mắt”.
Nhìn chung, các chuyên gia cho rằng hội đồng quản trị Nvidia hiện đang ở trong một tình thế rất khó xử vì bởi ngay cả khi họ muốn tiến hành điều tra một cách đầy đủ và nghiêm túc theo đúng quy định, thì những phát hiện càng nghiêm trọng, công ty và ông Huang càng có nguy cơ phải đối mặt với các vụ kiện của cổ đông về hành vi gian lận.
