Nhức nhối buôn bán phụ nữ, trẻ em vùng cao Yên Bái

Huyện Mù Cang Chải có đến hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc Mông. Theo Công an tỉnh Yên Bái, tính đến hết tháng 12/2016, huyện có hơn 300 trường hợp phụ nữ xuất cảnh trái phép qua biên giới. Riêng trong năm 2016 là 64 trường hợp, trong đó có 24 trường hợp nghi bị lừa bán. Xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải là một trong những xã có nhiều trường hợp phụ nữ xuất cảnh trái phép và bị lừa bán nhiều nhất. Trong đó, bản Đề Sủa, xã Lao Chải là một “điểm nóng” của tình trạng này, cả xã có hơn 50 trường hợp, trong đó riêng tại bản Đề Sủa có hơn 20 trường hợp.

Ba đối tượng bán trẻ em và phụ nữ qua biên giới. Ảnh: Nguyễn Công Hải/TTXVN

Ông Sùng A Khua, Bí thư Chi bộ bản Đề Sủa cho biết: Nhiều gia đình tan nát, mà khổ nhất là những đứa trẻ. Kỳ họp nào chi bộ cũng vận động người dân không nghe lời dụ dỗ của kẻ xấu để bị lừa bán. Cả bản có 123 hộ, gần 700 nhân khẩu thì có đến hơn 20 trường hợp phụ nữ bỏ bản rồi bị đưa bán sang bên kia biên giới, chưa kể những trường hợp rời khỏi bản mà chưa rõ đi đâu. Mới tháng 11/2016, vợ của chính đồng chí Giàng A Phồng- phụ trách công tác Mặt trận trong bản cũng bỏ đi, rồi bị lừa bán sang Trung Quốc, đến nay vẫn chưa có tin tức gì.

Anh Giàng A Phồng chia sẻ: Buồn lắm…và giận vợ nữa. Anh Phồng kể: ngày 18/11, sau khi dự Ngày hội đoàn kết về nhà không thấy vợ đâu, gọi điện thoại thì không liên lạc được. Đến chiều, nhận được điện thoại của vợ chỉ vỏn vẹn mấy câu “Em đang ở Lào Cai, em bị người ta lừa bán rồi, không quay lại được nữa, anh ở nhà chăm sóc các con”, rồi tắt máy. Từ đó đến nay, anh không hề nhận được bất kỳ tin tức gì nữa. Từ ngày vợ anh không có tin tức, anh Phồng một mình chăm sóc các con.

Chị Giàng Thị Ninh là con gái của bà Sùng Thị Là, bản Dào Xa, xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải. Chị Ninh bỏ đi khỏi bản rồi bị lừa bán từ năm 2014. Bà Là cho biết, có lần Ninh liên lạc được về nhà nói bị lừa bán, ép làm vợ một người đàn ông ở bên kia biên giới nhưng cũng không rõ ở khu vực nào. Nó cứ khóc suốt, nó bảo nó chỉ muốn tìm cách để về thôi, nhưng không biết đường nào để về, trốn đi thì sợ, vì bị dọa sẽ giết chết nếu bắt được.

Hai em Lý Thị Chu và Lý A Chua (bản Tà Ghênh, xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải) đã hai năm nay chưa được gặp mẹ. Mẹ chúng - chị Sùng Thị Pàng biệt tích, từ khi Lý A Chua mới chập chững biết đi. A Chua bây giờ đã hơn 3 tuổi, đã biết theo chị hàng ngày men theo con đường đất bám ven sườn núi gần 5 km để tự đến lớp. Chu cũng đã 12 tuổi, nhưng bây giờ, em cũng không thể nhớ rõ hình dáng người mẹ của mình.

Ông Lý A Khua, ông nội của Chu và Chua đã gần 60 tuổi, cho biết: Không có mẹ, chị em Chu và Chua tự chăm lẫn nhau. Từ ngày vợ bỏ đi, bố của Chu và Chua cũng chán nản, uống rượu, rồi đi làm ở xa, thỉnh thoảng mới về. Mới đầu hai chị em khóc suốt vì nhớ mẹ.

Theo Công an tỉnh Yên Bái, 5 năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh Yên Bái có hơn 2.000 trường hợp phụ nữ xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc. Riêng năm 2016 là 233 trường hợp. Trong đó, có hàng chục trường hợp xuất cảnh trái phép với mục đích lấy chồng hoặc bị lừa bán. Riêng trong năm 2016, Công an tỉnh Yên Bái đã đấu tranh, phát hiện 4 vụ buôn bán phụ nữ, trẻ em trên địa bàn, tiến hành khởi tố nhiều đối tượng. Gần đây nhất, tháng 11/2016, Công an tỉnh đã khởi tố các bị can Ly Seo Sẻng và Mùa A Nhà trong vụ án buôn bán trẻ em, buôn bán người xảy ra trên địa bàn huyện Trạm Tấu.

Khoảng tháng 3/2016, Ly Seo Sẻng (sinh năm 1994, trú tại thôn Na Măng, xã Pha Long, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai) đến chơi ở nhà Mùa A Nhà (sinh năm 1993, xã Trạm Tấu, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái). Tại đây, Sẻng đặt vấn đề với Nhà nếu thấy có phụ nữ muốn lấy chồng ở Trung Quốc thì đưa lên Lào Cai cho Sẻng, Sẻng sẽ đưa sang Trung Quốc bán. Tiền bán được sẽ chia nhau. Nhà đã đồng ý.

Vậy là từ tháng 10 đến tháng 11/2016, Ly Seo Sẻng và Mùa A Nhà đã lừa và thực hiện việc bán chót lọt cháu Mùa Thị Củ (sinh năm 2001, trú tại xã Sùng Đô, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái) và chị Sùng Thị Dê (sinh năm 1995, trú tại xã Túc Đán, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái). Khi đang tiếp tục thực hiện hành vi lừa để đưa chị Sùng Thị Phếnh (sinh năm 1990) là chị gái của chị Dê bán sang Trung Quốc, hai đối tượng đã bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ.

Trung tá Đặng Thị Chanh, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh Yên Bái cho biết: Tình trạng buôn bán người, nhất là phụ nữ và trẻ em trên địa bàn tỉnh khá phức tạp, tập trung chủ yếu ở những huyện miền núi khó khăn, nhất là những vùng tập trung đông đồng bào người Mông sinh sống như Trạm Tấu, Mù Cang Chải…Thủ đoạn của các đối tượng không mới, chúng thường nói về cuộc sống tốt đẹp bên kia biên giới, dụ dỗ… hẹn gặp rồi đưa qua biên giới lừa bán. Trong khi đó, nhận thức và tập quán sinh hoạt của đồng bào còn nhiều mặt hạn chế, lại dễ tin người, mất cảnh giác. Nạn nhân sau khi bị lừa bán thường khó trốn trở về được; việc điều tra, mở rộng vụ án cũng gặp nhiều khó khăn...