Theo Kết luận thanh tra, thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành phố Đà Nẵng (mới) được hợp nhất từ thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam trước đây. Qua thanh tra, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý, sử dụng nhà, đất công trên địa bàn địa phương giai đoạn 2019 - 2025 còn lộ rõ nhiều hạn chế, thiếu sót và vi phạm quy định.
Kết quả thanh tra cho thấy công tác lập, phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất công tại địa phương còn chậm. Cụ thể, có 212 cơ sở nhà, đất chưa được phê duyệt phương án theo Nghị định số 167/2017/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định số 67/2021/NĐ-CP); đến thời điểm thanh tra còn 201 cơ sở chưa thực hiện sắp xếp lại, xử lý theo Nghị định số 03/2025/NĐ-CP.
Đáng chú ý, tính đến tháng 7/2025, trên toàn địa bàn vẫn còn 1.394 cơ sở nhà, đất chưa được lập, quản lý đầy đủ hồ sơ tài sản công. Đến tháng 11/2025, còn 1.019 cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành việc xác định giá trị tài sản. Phần lớn các cơ sở nhà, đất chưa thực hiện xác định giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản của cơ quan, đơn vị theo quy định.
Bên cạnh đó, việc quản lý, khai thác nhà, đất công lãng phí và sai phạm vẫn diễn ra khá phổ biến. Trên địa bàn có 8 cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng. Tình trạng vi phạm pháp luật về đất đai còn xuất hiện ở lô đất (B2-29, B2-30) của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Xổ số kiến thiết Đà Nẵng bị bỏ trống, kéo dài không đưa vào sử dụng từ 18 đến 21 năm, dù đã hết thời hạn được gia hạn.
Qua thanh tra 35 cơ sở nhà, đất trực tiếp, lực lượng chức năng phát hiện 1 cơ sở bị lấn chiếm, sử dụng trái phép và 1 cơ sở giảm diện tích không rõ nguyên nhân (tổng diện tích biến động là 1.864,3 m2).
Thanh tra Chính phủ cũng ghi nhận việc chậm thu nộp tiền thuê đất, tiền thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước. Đơn cử, tính đến ngày 31/12/2025, còn 4 doanh nghiệp nhà nước nợ đọng tiền thuê đất với tổng số tiền hơn 17,5 tỷ đồng.
Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân khách quan của tình trạng trên là do quy mô tài sản công tăng mạnh sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tinh gọn bộ máy, cùng hệ thống pháp luật điều chỉnh còn chồng chéo. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan là chính như: sự thiếu chủ động của một số cơ quan, đơn vị; hồ sơ tài sản công bị thất lạc, thiếu sót; công tác tham mưu, thẩm định phương án xử lý kéo dài và sự đùn đẩy, chờ đợi hướng dẫn giữa các sở, ngành.
Trách nhiệm đối với các vi phạm, thiếu sót nêu trên thuộc về UBND thành phố Đà Nẵng, UBND tỉnh Quảng Nam (trước sắp xếp); các Sở: Tài chính, Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), Xây dựng, Y tế; cơ quan Thuế; UBND các cấp huyện, xã và các đơn vị, cá nhân liên quan qua các thời kỳ.
Từ các kết luận trên, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND thành phố Đà Nẵng thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ về phòng, chống lãng phí; khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xử lý và đưa vào khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý theo quy định đối với các tập thể, cá nhân liên quan qua các thời kỳ; lập và phê duyệt phương án xử lý đối với 212 cơ sở nhà, đất chưa có phương án; khắc phục hồ sơ tài sản công đối với 1.394 cơ sở và hoàn thành xác định giá trị tài sản đối với 1.019 cơ sở. Đồng thời, địa phương cần thu hồi phần diện tích 1.828 m2 đất bị lấn chiếm trái phép tại Nhà hát tuồng Nguyễn Hiền Dĩnh; đôn đốc thu nộp ngân sách nhà nước khoản tiền nợ thuê nhà hơn 2,78 tỷ đồng và nợ tiền thuê đất hơn 17,5 tỷ đồng. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, định mức sử dụng công trình sự nghiệp và trụ sở làm việc, tháo gỡ vướng mắc pháp lý giúp các địa phương nhanh chóng đưa tài sản công vào khai thác hiệu quả.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại Văn bản số 7664/VPCP-V.I ngày 3/8/2026 của Văn phòng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện nghiêm túc Kết luận thanh tra và báo cáo kết quả theo quy định.
